શાંતિ કરાર હોવા છતાં, બંને દેશો યુદ્ધ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
બંને દેશો ફરીથી સંઘર્ષમાં
અમેરિકા અને ઈરાન ફરી એકવાર મોટા યુદ્ધ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આનું કારણ એ નથી કે બંને દેશોએ અગાઉના શાંતિ કરારને કારણે ગેરસમજ ઉભી થઇ હતી. વાસ્તવિક કારણ એ છે કે આ કરાર તે સમયે બંને દેશો વચ્ચેના શક્તિ સંતુલન પર આધારિત હતો. અમેરિકા હવે આ સંતુલનને પોતાની તરફેણમાં બદલવા માંગે છે. જ્યારે ઈરાન તેને કોઈપણ કિંમતે જાળવી રાખવા માંગે છે. આ સંઘર્ષ બંને દેશોને ફરીથી સંઘર્ષ તરફ ધકેલી રહ્યો છે.
યુદ્ધ કેમ અંતિમ ઉપાય ?
અમેરિકાએ આ વર્ષના ફેબ્રુઆરીમાં ઈરાનના ઇસ્લામિક રિપબ્લિકને ઉથલાવી પાડવા અથવા તેને અમેરિકન હુકમનામું સ્વીકારવા માટે દબાણ કરવાના ધ્યેય સાથે યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું જે તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને પ્રાદેશિક વર્ચસ્વનો અંત લાવશે. જોકે, યુદ્ધનું પરિણામ અમેરિકાની અપેક્ષાઓથી વિપરીત હતું. યુદ્ધે ઈરાનને એક મોટી વ્યૂહાત્મક જીત અપાવી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ. આ અમેરિકા માટે એક આંચકો હતો, જેના કારણે તેને ઈરાન સાથે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવાની ફરજ પડી.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર દબાણ ?
ઈરાનના ટોચના નેતાઓને શરૂઆતથી જ શંકા હતી કે આ કરાર અમેરિકા દ્વારા કામચલાઉ રાજદ્વારી પીછેહઠ છે. તેઓ માનતા હતા કે અમેરિકા તેનો ઉપયોગ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર દબાણ ઓછું કરવા અને યુદ્ધના આગામી તબક્કાની તૈયારી માટે કરી રહ્યું છે. ઈરાનની શંકાઓ વધુ મજબૂત થઈ જ્યારે અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે જાહેરમાં જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ કરારમાં રસ ધરાવે છે કારણ કે તે અમેરિકાને તેના ક્ષીણ થયેલા વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડારને ફરીથી ભરવા માટે સમય આપશે.
હોર્મુઝ છે ઈરાનનું સૌથી મોટું શસ્ત્ર
આ અમેરિકાના પગલાં ઈરાનના ફાયદાને નબળા પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. ઈરાનના વર્તમાન શાસકો માને છે કે જો તેઓ ચૂપ રહેશે, તો અમેરિકા તેમના પર દબાણ વધારશે. અમેરિકાને રોકવા અને મજબૂત પરમાણુ અને આર્થિક કરાર માટે દબાણ કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો આક્રમક બનવાનો છે. ઈરાન કોઈપણ કિંમતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તેના નિયંત્રણ સાથે સમાધાન કરી શકે નહીં, કારણ કે આ ભવિષ્યની કોઈપણ વાટાઘાટોમાં તેનો સૌથી મોટો લાભ દર્શાવે છે.
ઈરાનનો માસ્ટરપ્લાન
આશ્ચર્યજનક રીતે, ઈરાન યુદ્ધ માટે પહેલેથી જ તૈયાર હતું. તે અપેક્ષા કરતા વહેલું શરૂ થયું, પરંતુ તેહરાન આમાં પોતાનો ફાયદો જુએ છે. ઈરાન માને છે કે જો યુદ્ધ થવાનું છે, તો તે અમેરિકા સંપૂર્ણપણે એકત્ર થાય અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર સપ્લાય-ચેઇન આંચકામાંથી બહાર આવે તે પહેલાં થવું જોઈએ. હવે, ઈરાનની વ્યૂહરચના સ્પષ્ટ છે...
1. તે યુએસ લશ્કરી દબાણનો સામનો કરશે અને ગલ્ફમાં યુએસ લશ્કરી થાણાઓ પર તેના હુમલાઓને વધુ તીવ્ર બનાવશે.
2. તે યુએસ નૌકાદળના નાકાબંધીથી ઊભી થનારી ગંભીર આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવા માટે તૈયાર છે.
3. ઈરાનને વિશ્વાસ છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, તેમજ બાબ અલ-મંડેબ અને લાલ સમુદ્ર બંધ કરીને, તે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર એટલું ભારે દબાણ લાવશે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પાછળ હટવા અને વાટાઘાટોના ટેબલ પર આવવાની ફરજ પડશે.
આ પણ વાંચોઃ જોર્ડનની મદદથી ઈરાને કર્યા અમેરિકી અડ્ડા પર હુમલા, IRGCનો ચોંકાવનારો દાવો