ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે ડેનમાર્ક સામે ઉભેલી હાલની પરિસ્થિતિ માત્ર એક દ્વિપક્ષીય વિવાદ નથી, પરંતુ તે સમગ્ર નાટો ગઠબંધનના ભવિષ્ય પર પ્રશ્નચિહ્ન મૂકે છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ગ્રીનલેન્ડ પર “સંપૂર્ણ નિયંત્રણ” મેળવવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરવી એ ડેનમાર્કના સાર્વભૌમત્વ માટે સીધી ધમકી તરીકે જોવામાં આવે છે. ગ્રીનલેન્ડ ડેનમાર્કનું સ્વાયત્ત પ્રદેશ છે અને ત્યાંના ઇન્યુઇટ સમુદાય માટે આ જમીન માત્ર વ્યૂહાત્મક નથી, પરંતુ તેમની ઓળખ અને અસ્તિત્વનો આધાર છે.

નાટોની કલમ 5 ડેનમાર્કને પૂરતું રક્ષણ

ડેનમાર્ક માટે આ સ્થિતિ “ટિટ-ફોર-ટેટ” જેવી લાગે છે, કારણ કે ઇતિહાસમાં તેણે નાટોની ભૂમિકા અંગે જે દલીલો કરી હતી, આજે તે જ દલીલો તેને સામે વળી રહી છે. 1974ની સાયપ્રસ કટોકટી દરમિયાન, જ્યારે ગ્રીસ અને તુર્કી — બંને નાટોના સભ્ય — સામસામે યુદ્ધમાં ઉતર્યા, ત્યારે નાટોએ હસ્તક્ષેપ કરવાનું ટાળ્યું. તે સમયે ડેનમાર્ક સહિત કેટલાક દેશોએ કહ્યું હતું કે નાટો એક સભ્ય દેશને બીજા સભ્ય દેશ સામે બચાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યો નથી. આજે, જ્યારે સંભવિત દબાણ અમેરિકા તરફથી આવે છે, ત્યારે નાટોની કલમ 5 ડેનમાર્કને પૂરતું રક્ષણ આપશે કે નહીં, એ સ્પષ્ટ નથી.

 આજે નાટોની નબળાઈ

નાટોની કલમ 5 બહારથી થતા હુમલાને લઈને છે. પરંતુ જો ખતરો ગઠબંધનની અંદરથી આવે, તો ચાર્ટર મૌન રહે છે. આ જ મૌન આજે નાટોની નબળાઈ બની રહ્યું છે. યુરોપિયન દેશોએ ડેનમાર્કને સમર્થન આપવાનું પ્રતીકાત્મક પગલું ભર્યું છે. બ્રિટન અને નોર્વેએ થોડા સૈનિકો મોકલ્યા, પરંતુ આ સહાય રાજકીય સંદેશ વધુ છે, સૈનિક શક્તિ નહીં. તેની સામે, ટ્રમ્પ દ્વારા ટેરિફ લાદવાની ધમકી અને પગલાં યુરોપ-અમેરિકા સંબંધોમાં વધુ તણાવ ઊભો કરે છે.

સ્પેનના વડાપ્રધાનએ આપી ચેતવણી

સ્પેનના વડાપ્રધાન પેડ્રો સાંચેઝે ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા બળજબરીથી ગ્રીનલેન્ડને જોડવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તે નાટો માટે “અંતની શરૂઆત” સાબિત થઈ શકે છે. નાટોના મહાસચિવ માર્ક રુટેનું મૌન પણ ઘણું કહી જાય છે. ગઠબંધનના નેતૃત્વ માટે આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા કરવી મુશ્કેલ બની છે, કારણ કે અમેરિકા નાટોનો સૌથી મોટો લશ્કરી અને આર્થિક આધાર છે.

ગ્રીનલેન્ડ વિવાદથી એક મોટો પ્રશ્ન

શું નાટો માત્ર બહારના શત્રુઓ સામે જ એકતાબદ્ધ છે, કે પછી પોતાના જ સભ્યો વચ્ચેના સંઘર્ષમાં તે તૂટી પડે છે? સાયપ્રસ કટોકટી પછી ગ્રીસે નાટોની લશ્કરી પાંખમાંથી બહાર નીકળવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આજે, ડેનમાર્ક આવી જ પરિસ્થિતિનો સામનો કરે છે, પરંતુ આ વખતે સામે ઉભેલો દેશ વિશ્વની સૌથી મોટી શક્તિ છે.

આ પણ વાંચો : Shocking! UK સરકારે બાળકો માટે લીધો મોટો નિર્ણય, શાળાઓમાં ફોન બંધ