અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરકારે ઇરાનથી તેલ અને પેટ્રો કેમિકલ ઉત્પાદનોના વેપારમાં સામેલ થવાના આરોપમાં સાત કંપનીઓ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે. જે ટ્રમ્પ પ્રશાસનની વધુ પ્રેશર નીતિનો ભાગ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય ઇરાનની આર્થિક ગતિવિધિઓ પર કડક કાર્યવાહી કરવાનો અને તેની તેલ નિકાસ બંધ કરવાનો છે. જોકે આ માટે ટ્રમ્પ એવા દેશોની કંપનીઓને પણ નિશાન બનાવી રહ્યા છે જે કોઈક રીતે ઈરાની તેલ વેપાર સાથે જોડાયેલા છે.
પ્રતિબંધિત ભારતીય કંપનીઓ
અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર સાત ભારતીય કંપનીઓને કાર્યકારી આદેશ 13846 હેઠળ પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી છે. આ આદેશ ઇરાનના પેટ્રોલિયમ અને પેટ્રો કેમિકલ ક્ષેત્રોને ટાર્ગેટ કરે છે.
1. કંચન પોલિમર્સ:
અમેરિકાનો આરોપ છે કે ભારતીય કંપની કંચન પોલિમર્સે યુએઈ સ્થિત તનાઈસ ટ્રેડિંગ પાસેથી 1.3 મિલિયન યુએસ ડોલરથી વધુ મૂલ્યના ઈરાની મૂળના પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો, જેમાં પોલિઇથિલિનનો પણ સમાવેશ થાય છે, આયાત અને ખરીદી કરી હતી.
2. અલકેમિકલ સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ:
યુએસ ઓર્ડર મુજબ અલકેમિકલ સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ એ ભારત સ્થિત પેટ્રોકેમિકલ ટ્રેડિંગ કંપની છે જેણે જાન્યુઆરી અને ડિસેમ્બર 2024 વચ્ચે અનેક કંપનીઓ પાસેથી US$84 મિલિયનથી વધુ મૂલ્યના ઈરાની મૂળના પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોની આયાત અને ખરીદી કરી હતી.
3. રમણીકલાલ એસ. ગોસાલિયા એન્ડ કંપની:
રમણીકલાલ એસ. ગોસાલિયા એન્ડ કંપની એ ભારત સ્થિત પેટ્રોકેમિકલ કંપની છે જેણે જાન્યુઆરી 2024 અને જાન્યુઆરી 2025 વચ્ચે અનેક કંપનીઓ પાસેથી US$49 મિલિયનથી વધુ મૂલ્યના ટોલ્યુએન સહિત ઈરાની મૂળના પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોની આયાત અને ખરીદી કરી છે.
5. ગ્લોબલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કેમિકલ્સ લિમિટેડ:
જુલાઈ 2024 અને જાન્યુઆરી 2025 વચ્ચે ઘણી કંપનીઓ પાસેથી US$51 મિલિયનથી વધુ મૂલ્યના મિથેનોલ સહિત ઈરાની મૂળના પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોની આયાત અને ખરીદી કરી છે.
6. પર્સિસ્ટેન્ટ પેટ્રોકેમ:
તેણે ઓક્ટોબર 2024 અને ડિસેમ્બર 2024 વચ્ચે શિપિંગ તારીખો સાથે બાબ અલ બરશા સહિત ઘણી કંપનીઓ પાસેથી લગભગ US$14 મિલિયનના મૂલ્યના મિથેનોલ જેવા ઈરાની મૂળના પેટ્રોકેમિકલ્સની આયાત કરી છે.
7. ENSA શિપ મેનેજમેન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (મુંબઈ): ઈરાની તેલ શિપમેન્ટ સાથે સંકળાયેલા જહાજોના સંચાલનમાં સામેલ.
અમેરિકાએ આપી ચેતાવણી
ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતીય કંપનીઓ સહિત ટ્રમ્પે 20 સંસ્થાઓ અને 10 જહાંજો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ ઉપરાંત આ કંપનીઓમાં 50 ટકાથી વધારે ભાગીદારી રાખતી સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિઓ પણ પ્રતિબંધિત રહેશે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યુ કે આ કાર્યવાહી ફેબ્રુઆરી 2025એ જાહેર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા રાષ્ટ્રપતિ મેમોરેન્ડમ-2 હેઠળ કરવામાં આવી છે. જે ઈરાન પર મહત્તમ આર્થિક દબાણ લાવવાનો નિર્દેશ આપે છે. ઈરાનના તેલ વેપારને લક્ષ્ય બનાવતી આ અગિયારમી કાર્યવાહી છે. મંત્રાલયનું કહેવું છે કે ઈરાનની તેલ નિકાસ ઘણા દેશોમાં ગેરકાયદેસર શિપિંગ સુવિધા આપનારાઓના નેટવર્ક દ્વારા શક્ય બને છે, જેઓ છેતરપિંડી અને છેતરપિંડી દ્વારા એશિયામાં ખરીદદારો સુધી ઈરાની તેલ પહોંચાડે છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને સ્પષ્ટ કર્યુ છે કે કોઇ પણ દેશ કે વ્યક્તિ કે જે ઇરાની તેલ અથવા પેટ્રો કેમિકલ્સ ખરીદે છે તેઓ અમેરિકી પ્રતિબંધોના જોખમમાં છે અને અમેરિકા સાથે વેપાર કરવાની અનુમતિ આપવામાં નહી આવે.
