તાજેતરમાં વેનેઝુએલાની રાજધાની કારાકાસમાં એક એવી ઘટના બની જેણે સોશિયલ મીડિયા પર ખળભળાટ મચાવી દીધો. ૩૦ જૂનની સાંજે કારાકાસનું આખું આકાશ ઘેરા લાલ રંગમાં પરિવર્તિત થઈ ગયું હતું. હાલમાં જ ભૂકંપનો સામનો કરી રહેલા આ શહેરના લોકો માટે આ દૃશ્ય કોઈ આફતના સંકેત જેવું લાગ્યું, જેના કારણે લોકોમાં ભારે ભય ફેલાયો હતો. જોકે, વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો આ કોઈ અલૌકિક ઘટના કે આપત્તિનો સંકેત નથી, પરંતુ એક રસપ્રદ કુદરતી પ્રક્રિયા છે.

પ્રકાશનું વિખેરાઈ જવું (Rayleigh Scattering)

વૈજ્ઞાનિક રીતે આકાશનો રંગ સૂર્યપ્રકાશના વિખેરાઈ જવાની પ્રક્રિયા પર આધારિત છે. જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે તે હવામાં રહેલા વાયુઓ અને ધૂળના કણો સાથે અથડાય છે. વાદળી રંગના પ્રકાશના તરંગો ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાય છે, જ્યારે લાલ અને નારંગી રંગના તરંગો આપણી આંખો સુધી લાંબા અંતર કાપીને પહોંચે છે. આ જ કારણ છે કે સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત સમયે આકાશ કુદરતી રીતે જ લાલ-નારંગી રંગનું દેખાય છે.
https://twitter.com/visegrad24/status/2072303078066262093

લાલ રંગ આટલો તીવ્ર કેમ હતો?

કારાકાસમાં આ વખતે લાલ રંગની તીવ્રતા અસામાન્ય હતી, જેનું મુખ્ય કારણ સહારા રણમાંથી ઉડીને આવેલી ધૂળ છે. દર ઉનાળામાં સહારાની સૂક્ષ્મ ધૂળ એટલાન્ટિક મહાસાગર ઓળંગીને કેરેબિયન અને વેનેઝુએલા સુધી પહોંચે છે. આ ધૂળના કણો સૂર્યપ્રકાશના વાદળી રંગને વધુ શોષી લે છે અને લાલ રંગને વાતાવરણમાં વધુ ફેલાવે છે, જેનાથી આકાશ અત્યંત ઘેરા લાલ રંગનું દેખાય છે. આ ઉપરાંત, તાજેતરમાં આવેલા ભૂકંપને કારણે હવામાં જે ધૂળ અને કાટમાળના સૂક્ષ્મ કણો ઉડ્યા હતા, તેમણે પણ આ રંગના ફેલાવામાં ફાળો આપ્યો હોવાની શક્યતા છે.

શું આ કોઈ જોખમ છે?

સ્થાનિક લોકો આ ઘટનાને 'કેન્ડીલાઝો' તરીકે ઓળખે છે, જે પ્રાચીન સમયના 'કેન્ડીલા' (તેલના દીવા) ની જ્યોત સાથે સામ્યતા ધરાવે છે. વૈજ્ઞાનિકોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ઘટનાનો ભૂકંપ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. તે ઓરોરા લાઈટ્સ જેવી ચુંબકીય ઘટના પણ નથી. તે માત્ર વાતાવરણમાં રહેલા કણો અને સૂર્યપ્રકાશના સમન્વયનું એક સુંદર પરિણામ છે. લોકોએ અફવાઓથી દૂર રહીને આ કુદરતી સૌંદર્યનો આનંદ માણવો જોઈએ, કારણ કે તે કોઈ મોટી આફતનો સંકેત નથી.

આ પણ વાંચોઃ Benglore Day Care: ડે કેરમાં બાળકો રડે તો વોશિંગ મશીનમાં બંધ કરી દેવાતુ,Video જોઇ રૂંવાડા ઉભા થઇ જશે