રશિયાના સાઇબિરીયામાં આવેલા ઇર્કુત્સ્ક એન્ટી-પ્લેગ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં લેબ ટેકનિશિયન તરીકે કામ કરતી 28 વર્ષીય મહિલા દર્યા શિપિલોવાની 2 ઓક્ટોબરના રોજ થયેલી મૃત્યુની ઘટના હજુ પણ રહસ્ય બની રહી છે. આ સંસ્થા રશિયાના ઇર્કુત્સ્ક પ્રદેશના શેલેખોવ શહેરમાં આવેલી છે અને ત્યાં ગંભીર રોગો તથા પ્લેગ અંગે સંશોધન કરવામાં આવે છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ શનિવારે (10 ઓક્ટોબર) જણાવ્યું હતું કે રશિયન પ્રયોગશાળામાં યુવાન કર્મચારીના મૃત્યુનું કારણ હજુ અજ્ઞાત છે. સંસ્થાએ આ બાબતે તપાસ ચાલુ રાખવાની અને મૃતક કર્મચારીની બીમારી અંગે વધુ માહિતી એકત્ર કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
ન્યુમોનિક પ્લેગના લક્ષણો
સંયુક્ત રાષ્ટ્રની આરોગ્ય એજન્સીએ પ્રાથમિક અને બિન-પુષ્ટિ થયેલા અહેવાલોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે જેમાં ન્યુમોનિક પ્લેગની શક્યતા સૂચવવામાં આવી છે. ન્યુમોનિક પ્લેગ એ રોગનું એક ગંભીર સ્વરૂપ છે, જે સામાન્ય રીતે જોવા મળતા બ્યુબોનિક પ્લેગ કરતાં અલગ છે. મધ્ય યુગ દરમિયાન ફેલાયેલી 'બ્લેક ડેથ' મહામારી માટે પણ આ પ્લેગ જવાબદાર હતો. ન્યુમોનિક પ્લેગ ફેફસાં પર અસર કરે છે અને તેનાથી ગંભીર ન્યુમોનિયા થઈ શકે છે; તે એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિમાં ફેલાઈ શકે છે. જોકે, વહેલી તપાસ અને યોગ્ય સારવારથી સાજા થવાની શક્યતા નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
વધુ તપાસની માંગ
આ મહિનાની શરૂઆતમાં આ કેસ સામે આવ્યા બાદ, WHO એ આ ઘટના અંગેના તેના પ્રથમ સંપૂર્ણ 'ડિસીઝ આઉટબ્રેક ન્યૂઝ' (રોગચાળાના સમાચાર) અહેવાલમાં વધુ તપાસની માંગ કરી હતી. એજન્સીએ નોંધ્યું હતું કે રશિયન આરોગ્ય સત્તાવાળાઓએ 5500થી વધુ પરીક્ષણો કર્યા હતા પરંતુ કોઈ પણ જોખમી રોગકારક સૂક્ષ્મજીવાણુઓ (રોગ ફેલાવતા સૂક્ષ્મ જીવો) ના કોઈ પુરાવા મળ્યા ન હતા. WHO એ જણાવ્યું હતું કે, "મૃતક લેબ કર્મચારીની બીમારીની પુષ્ટિ સહિત, આ મૂલ્યાંકન અંગે વિશ્વાસ વધારવા માટે વધુ ક્લિનિકલ, રોગચાળા-વિષયક (epidemiological) અને પ્રયોગશાળા-સંબંધિત માહિતીની જરૂર છે."
બીજા કેસનો ઉલ્લેખ
WHO એ કથિત બીજા કેસનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેને તેણે અગાઉ - એસોસિએટેડ પ્રેસને આપેલા ઈમેલ સ્પષ્ટીકરણમાં યુકે અને સર્બિયાના બે ટેબ્લોઇડ સમાચાર માધ્યમો સાથે જોડ્યો હતો. આ માધ્યમોએ રશિયાના અપ્રમાણિત અહેવાલોને ટાંકીને આ માહિતી આપી હતી. રશિયાએ આવા કોઈ બીજા કેસના અસ્તિત્વનો ઇનકાર કર્યો છે.
રશિયન અધિકારીઓનું શું કહેવું છે
રશિયાની આરોગ્ય અને સ્વચ્છતા દેખરેખ સંસ્થા, 'રોસ્પોટ્રેબનાડઝોર' (Rospotrebnadzor) અનુસાર, મહિલા લેબ ટેકનિશિયનનું મૃત્યુ "અજ્ઞાત કારણોસર થયેલા ન્યુમોનિયા"ને લીધે થયું હતું. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે પ્રયોગશાળામાં કોઈ અકસ્માત કે જોખમી બેક્ટેરિયાના લીકેજ અંગેનો કોઈ પુરાવો મળ્યો નથી.
સોશિયલ મીડિયા પરના દાવા
સોશિયલ મીડિયા અને સ્થાનિક મીડિયાના અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે કામ કરતી વખતે ટેકનિશિયનના હાથમાંથી પ્લેગના બેક્ટેરિયા ધરાવતી ટેસ્ટ ટ્યુબ તૂટી ગઈ હતી, જેનાથી થયેલા ચેપને કારણે ન્યુમોનિક પ્લેગથી તેમનું મૃત્યુ થયું હતું. પડોશી પ્રદેશ બુર્યાતિયાના વડાએ પણ શરૂઆતમાં પ્લેગને કારણે મૃત્યુ થયાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જોકે બાદમાં આ નિવેદનમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
આશરે 200 લોકોને ક્વોરેન્ટાઇન કરાયા
આ ઘટના બાદ, સાવચેતીના પગલા તરીકે આશરે 200 લોકોને તબીબી દેખરેખ (ક્વોરેન્ટાઇન) હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) અને અમેરિકા સહિતની અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ આ બાબતે સંપૂર્ણ અહેવાલ અને સ્પષ્ટતા માંગી રહી છે.
આ પણ વાંચો: Pakistanના ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં ઇમરજન્સી જાહેર; ઈમરાન ખાનની સત્તાધારી પાર્ટીએ ગણાવી 'મોટી રાજકીય ભૂલ'