પાકિસ્તાન હાલમાં તેના સૌથી મોટા અને કુદરતી સંસાધનોથી સમૃદ્ધ પ્રાંત બલુચિસ્તાનમાં એક મોટી લશ્કરી કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે, જેને 'ઓપરેશન શબાન' નામ આપવામાં આવ્યું છે. ૭ જુલાઈથી શરૂ થયેલી આ કાર્યવાહીમાં પાકિસ્તાની સેના, ફ્રન્ટિયર કોર્પ્સ અને સ્થાનિક પોલીસ સંયુક્ત રીતે હવાઈ અને જમીની હુમલા કરી રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, એક સપ્તાહના ટૂંકા ગાળામાં ૧૦૫ થી વધુ અલગતાવાદીઓ માર્યા ગયા છે.
આ કાર્યવાહી પાછળના કારણો
પાકિસ્તાન સરકારનું કહેવું છે કે આ ઓપરેશન 'બલુચ લિબરેશન આર્મી' (BLA) અને અન્ય અલગતાવાદી જૂથો દ્વારા સુરક્ષા દળો પર કરવામાં આવેલા જીવલેણ હુમલાઓના જવાબમાં છે. તાજેતરમાં ક્વેટા જિલ્લામાં પોલીસ ચોકી પર થયેલા હુમલામાં નવ અધિકારીઓ માર્યા ગયા હતા, તેમજ ૧૮ સૈનિકોની હત્યા અને અપહરણની ઘટનાઓએ તંત્રને હચમચાવી દીધું હતું. બલુચિસ્તાન ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC) પ્રોજેક્ટનું કેન્દ્ર હોવાથી, ત્યાંની અસ્થિરતા પાકિસ્તાન માટે આર્થિક અને સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ મોટો ફટકો છે.
સમસ્યાની ઊંડાણપૂર્વક સમજ
બલુચિસ્તાન પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો પ્રાંત હોવા છતાં, ત્યાંના લોકો વિકાસથી વંચિત છે. સ્થાનિક બલુચ લોકો અને રાષ્ટ્રવાદી સંગઠનો વર્ષોથી પાકિસ્તાની સરકાર પર તેમની સંપત્તિ અને કુદરતી સંસાધનો (ગેસ, ખનિજ, સોનું) ના શોષણનો આરોપ લગાવતા આવ્યા છે. આ અસંતોષને કારણે બે દાયકાથી અહીં સક્રિય અલગતાવાદી જૂથો હિંસક માર્ગે સરકાર અને ચીની પ્રોજેક્ટ્સને નિશાન બનાવી રહ્યા છે.
માનવાધિકાર અને ભવિષ્ય
પાકિસ્તાન સરકાર આ કાર્યવાહીને આતંકવાદ વિરોધી ગણાવે છે, પરંતુ સ્થાનિક સંગઠનો અને માનવાધિકાર કાર્યકરોએ ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે. તેમના મતે, આ ઓપરેશનમાં નિર્દોષ નાગરિકોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે અને ઘણા લોકો ગુમ થઈ ગયા છે. સુરક્ષા દળોના દાવા મુજબ તેઓ માત્ર આતંકવાદી ઠેકાણાઓ જ નષ્ટ કરી રહ્યા છે, પરંતુ આ કાર્યવાહીથી સ્થાનિક લોકોમાં ફેલાતો ગુસ્સો ભવિષ્યમાં આ સંગઠનોમાં વધુ યુવાનોને જોડાવા માટે પ્રેરી શકે છે.
આર્થિક સમસ્યાઓનું પરિણામ છે ઓપરેશન શબાન
નિષ્કર્ષમાં, 'ઓપરેશન શબાન' એ માત્ર એક લશ્કરી અભિયાન નથી, પરંતુ બલુચિસ્તાનની દાયકાઓ જૂની રાજકીય અને આર્થિક સમસ્યાઓનું પરિણામ છે. જો પાકિસ્તાન સરકાર માત્ર લશ્કરી બળનો ઉપયોગ કરશે, તો પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની શકે છે. શાંતિ સ્થાપવા માટે લશ્કરી પગલાંની સાથે સાથે રાજકીય અને આર્થિક સમાધાન શોધવું પણ અનિવાર્ય છે. હાલ સમગ્ર બલુચિસ્તાન અશાંતિના વાતાવરણમાં છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ આ મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચોઃ IMD Weather: ચોમાસાનું ધમાકેદાર કમબેક! જુલાઇના અંત સુધીમાં પડશે ઝમાઝમ વરસાદ
