ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થીના દિવસે, ભક્તો ભગવાન ગણેશની મૂર્તિને ખૂબ જ ઉત્સાહથી ઘરે લાવે છે અને સ્થાપના અને પૂજા અર્ચના કરે છે. ગણેશોત્સવનો આ ઉત્સવ લગભગ દસ દિવસ સુધી ચાલે છે, ત્યારબાદ અનંત ચતુર્દશીના દિવસે ગણેશની મૂર્તિનું વિસર્જન 'અગલે બરસ તું જલ્દી આના, ગણપતી બાપ્પા મોરિયા' એવી લાગણી સાથે કરવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે શા માટે દર વર્ષે અનંત ચતુર્દશીના દિવસે અથવા મૂર્તિની સ્થાપનાના દસ દિવસ બાદ બાપ્પાની મૂર્તિનું વિસર્જન કરવામાં આવે છે. તો ચાલો જાણીએ આનું પૌરાણિક કારણ...
મહાભારત અને વેદવ્યાસ
ગણપતિ બાપ્પાની મૂર્તિને દસ દિવસ પછી પાણીમાં વિસર્જિત કરવા પાછળનું મુખ્ય કારણ મહાભારત અને મહર્ષિ વેદવ્યાસ સાથે સંબંધિત છે. વાસ્તવમાં, મહાભારતના રચયિતા મહર્ષિ વેદવ્યાસે ભગવાન ગણેશને તેનું અનુલેખન કરવા માટે પ્રાર્થના કરી હતી. ભગવાન ગણેશએ તેમની પ્રાર્થના સ્વીકારી અને ગણેશ ચતુર્થીના દિવસથી મહાભારત લખવાનું કાર્ય શરૂ કરવામાં આવ્યું.
ભગવાન ગણેશજીની શું થઇ હાલત
જો કે, ભગવાન ગણેશજીએ મહર્ષિ વેદવ્યાસની પ્રાર્થના સ્વીકારી હતી, પરંતુ તેમણે મહાભારતનું અનુલેખન કરવા માટે એક શરત મૂકી હતી, 'જ્યારે હું લખવાનું શરૂ કરીશ, હું કલમ બંધ કરીશ નહીં, જો કલમ બંધ થઈ જશે, તો હું લખવાનું બંધ કરીશ.' ત્યારે વેદવ્યાસજીએ કહ્યું કે પ્રભુ, તમે દેવતાઓમાં આગેવાન છો, જ્ઞાન અને બુદ્ધિના દાતા છો અને હું એક સામાન્ય ઋષિ છું. જો હું કોઈ શ્લોકમાં ભૂલ કરું તો કૃપા કરીને તે શ્લોકને સુધારી દો અને ગણપતિજી સંમત થયા અને પછી દિવસ-રાત લેખન કાર્ય શરૂ થયું અને તેના કારણે ગણેશજીને થાક લાગવા માંડ્યો, ગણેશજીએ પાણી પણ પીધુ નહી. તેથી, ગણપતિજીના શરીરનું તાપમાન વધતું અટકાવવા માટે, વેદ વ્યાસે તેમના શરીર પર માટી લગાવી અને ભાદ્રપદ શુક્લ ચતુર્થીના રોજ ગણેશજીની પૂજા કરી. જે પછી મહાભારત લખવાનું કામ શરૂ થયું. તેને પૂર્ણ કરવામાં લગભગ 10 દિવસનો સમય લાગ્યો હતો
ભગવાન ગણેશનું શરીર અકડાઇ ગયુ
જે દિવસે ગણેશજીએ મહાભારત લખવાનું કાર્ય પૂર્ણ કર્યું તે દિવસે અનંત ચતુર્દશી હતી. પરંતુ દસ દિવસ સુધી લખવાને કારણે ભગવાન ગણેશનું શરીર અક્કડ થઈ ગયું હતું, જ્યારે માટીની પેસ્ટ સુકાઈ ગઈ હતી, ત્યારે ભગવાન ગણેશનું શરીર કડક થઈ ગયું હતું, જેના કારણે ભગવાન ગણેશનું નામ પણ પાર્થિવ ગણેશ રાખવામાં આવ્યું હતું. વેદવ્યાસે જોયું કે ગણપતિના શરીરનું તાપમાન હજુ પણ ઘણું વધારે છે અને તેમના શરીર પર લગાવવામાં આવેલ માટી સુકાઇ રહી છે, તેથી વેદવ્યાસે તેમને પાણીમાં નાખ્યા. આ દસ દિવસો દરમિયાન વેદ વ્યાસે ભગવાન ગણેશને ખાવા માટે વિવિધ વસ્તુઓ આપી. આ જ કારણ છે કે 10 દિવસ સુધી ગણપતિની સ્થાપના કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ 10 દિવસ પછી અનંત ચતુર્દશીના દિવસે ભગવાન ગણેશની મૂર્તિનું વિસર્જન કરવામાં આવે છે.
