- ભગવાન શિવનો જલાભિષેક કરનારા ભક્તોના તમામ પાપોનો નાશ થાય
- શ્રાવણમાં 12 જ્યોતિર્લિંગનું નામ લેવાથી સાધકનાં દરેક કષ્ટ દૂર થઈ જાય
- ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગમાં ત્રિદેવની એક સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે
શ્રાવણનાં આ શુભ દિવસોમાં ભગવાન શિવનો જલાભિષેક કરનારા ભક્તોના તમામ પાપોનો નાશ થાય છે, એવી માન્યતા છે કે શ્રાવણનાં 12 જ્યોતિર્લિંગનું નામ લેવાથી સાધકનાં દરેક કષ્ટ દૂર થઈ જાય છે.તેમાંથી એક છે ત્ર્યંબકેશ્વર મંદિર. ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગમાં ત્રિદેવની એક સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દ્વાદશ જ્યોતિર્લિંગનું આઠમું જ્યોતિર્લિંગ છે. આવો જાણીએ ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગની વિશેષતા, મહત્વ અને કથા.
ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગમાં ત્રિદેવનો વાસ
મહારાષ્ટ્ર નાસિકમાં ગોદાવરીના કિનારે આવેલું ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ સૌથી અદ્ભુત માનવામાં આવે છે. 12 જ્યોતિર્લિંગોમાં, ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ એકમાત્ર એવું નિવાસસ્થાન છે જ્યાં એક જ સ્થાન પર ત્રણ શિવલિંગ હાજર છે. આ લિંગમાં ત્રણ મુખ (માથા) છે, જે ભગવાન બ્રહ્મા, ભગવાન વિષ્ણુ અને ભગવાન રુદ્રનું એક સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. ત્ર્યબંકેશ્વર મંદિર પાસે આવેલ બ્રહ્મગીરી પર્વતને શિવનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. અહીં નીલગીરી પર્વત પર નીલંબિકા દેવી અને દત્તાત્રેય ગુરુનું મંદિર છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે લોકોની કુંડળીમાં કાલસર્પ દોષ હોય છે, અહીં પૂજા કરવાથી આ ખતરનાક દોષ દૂર થઈ જાય છે.
ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગની કથા
દંતકથા અનુસાર, ઋષિ ગૌતમ, દેવી અહલ્યાના પતિ, પ્રાચીન સમયમાં બ્રહ્મગિરિ પર્વત પર રહેતા હતા. અહીં હાજર બાકીના લોકો ગૌતમ ઋષિની ઈર્ષ્યા કરતા હતા. એકવાર દ્વેષપૂર્ણ સ્થિતિમાં, બધા ઋષિઓએ ગૌતમ ઋષિને છેતર્યા અને તેમના પર ગોહત્યાનો આરોપ મૂક્યો. આ પાપમાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે, અન્ય ઋષિઓએ તેમને માતા ગંગાને અહીં લાવવા કહ્યું. દેવી ગંગા માટે પૃથ્વી પર આવવું શક્ય નહોતું, આ માટે ગૌતમે પાર્થિવ શિવલિંગની સ્થાપના કરી અને તેમની પૂજા કરવાનું શરૂ કર્યું.
ગૌતમ ઋષિને અહીં પાપોમાંથી મુક્તિ મળી
ઋષિની સાચી ભક્તિ જોઈને ગૌરી-શંકર ખૂબ જ પ્રસન્ન થયા અને તેમને સાક્ષાત દર્શન આપ્યા. ભગવાન શિવે ગૌતમ ઋષિને વરદાન માંગવા કહ્યું. ગૌતમ ઋષિએ ગંગા માતાને અહીં લાવવા માટે વરદાન માંગ્યું. દેવી ગંગાએ પણ ઋષિની વિનંતી સ્વીકારી લીધી પરંતુ એક શરતે તેમણે કહ્યું કે જ્યારે આ સ્થાન પર મહાદેવનો વાસ હશે ત્યારે જ તે અહીં આવશે. ગંગાજીની ઈચ્છા સ્વીકારીને શિવજી ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગના રૂપમાં બેઠા. પાછળથી ગંગા નદી ગોદાવરી તરીકે ઓળખાવા લાગી. આ રીતે ભગવાન શિવ અહીં ત્ર્યંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગના રૂપમાં બિરાજમાન થયા. જ્યારે ગુરુ સિંહ રાશિમાં આવે છે, ત્યારે અહીં મહાકુંભ થાય છે.
