1. સોમનાથ મંદિર, વેરાવળ
સોમનાથ મંદિર વિશ્વભરમાં ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. આ મંદિર અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલું છે. આ મંદિર ગુજરાતમાં સૌથી પ્રસિદ્ધ અને લોકપ્રિય છે. આ મંદિરને મહમૂદ ગઝનવી દ્વારા ઘણી વખત નષ્ટ કરી અને લૂંટવામાં આવ્યું હતું, જો કે દેશની આઝાદી પછી તેનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું.
2. ભડકેશ્વર મહાદેવ મંદિર, દ્વારકા
પાંચ હજાર વર્ષ પહેલા એક શિવલિંગ અરબી સમુદ્રમાંથી ધોવાઈ ગયું હતું. જે દ્વારકામાં શ્રી ભડકેશ્વર મહાદેવ મંદિર તરીકે ઓળખાય છે. જૂન/જુલાઈ મહિનામાં સમુદ્ર શિવલિંગનો અભિષેક કરે છે અને ક્યારેક મંદિર સમુદ્રમાં સમાઇ જાય છે. આ મંદિર દ્વારકાની પશ્ચિમે અરબી સમુદ્ર પર એક ટેકરી પર આવેલું છે. શિવરાત્રી પર આ મંદિરમાં ભવ્ય મેળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે, દેવભૂમિ દ્વારકાની યાત્રા દરમિયાન આ મંદિરની અવશ્ય મુલાકાત લઈ શકાય છે.
3. નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ મંદિર, દ્વારકા
ગોમતી અને દ્વારકા કાંઠે નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ, નાગેશ્વરનો અર્થ 'સર્પોના ભગવાન' છે. ભગવાન શિવના ગળામાં વાસુકી નામનો નાગ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિ નાગેશ્વરની પૂજા કરે છે તેનું મન અને આત્મા ઝેર મુક્ત બને છે. અહીં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ ભગવાન શિવની પૂજા કરી હતી અને તેમણે અહીં રૂદ્રાભિષેક પણ કર્યો હતો.
4.ભવનાથ મહાદેવ મંદિર, જૂનાગઢ
એકવાર ભગવાન શિવ અને પાર્વતી ગિરનારની ટેકરીઓમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તેમના દિવ્ય વસ્ત્રો વર્તમાન મૃગી કુંડ પર પડ્યા. જૂનાગઢ નજીક ભવનાથ ગામમાં પ્રાચીન હિન્દુ મંદિર આવેલું છે. મહાશિવરાત્રી, ગિરનાર લીલી પરિક્રમા અને શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભક્તો મંદિરની મુલાકાત લે છે.
5. કોટેશ્વર મંદિર, કચ્છ
રાવણને ભગવાન શિવ દ્વારા મહાન આધ્યાત્મિક શક્તિના શિવલિંગથી આશીર્વાદ આપવામાં આવ્યા હતા, જે તેમની ધર્મનિષ્ઠાનું ઉદાહરણ હતું. જો કે, તેની ઉતાવળમાં, રાવણે આકસ્મિક રીતે કોટેશ્વરમાં શિવલિંગ મૂક્યું. જેના કારણે શિવલિંગના અનેક સ્વરૂપો પ્રગટ થયા. આ સ્થળ કચ્છમાં આવેલું છે.
6. ત્રિનેત્રેશ્વર મંદિર તરણેતર
ત્રિનેત્રેશ્વર મંદિર તેના રંગથી અલગ છે. આ મંદિરમાં ભાદરવા સુદ પાંચમના રોજ તરણેતર મેળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. તરણેતર મંદિરમાં 2 શિવલિંગ છે. તરણેતર મંદિરના દિવસે ત્રિનેત્રેશ્વર મહાદેવ મંદિર પર 52 ગજની વિશાળ ધ્વજા ફરકાવવામાં આવે છે.
7.નિષ્કલંક મહાદેવ મંદિર, ભાવનગર
નિષ્કલંક મહાદેવ મંદિર - 'સમુદ્રની અંદર મંદિર'ના નામથી પ્રખ્યાત છે. કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધ પછી પાંડવો દ્વારા આ મંદિરની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. આ મંદિરમાં 5 અલગ-અલગ સ્વયંભૂ શિવ લિંગ છે. ભરતી વખતે આ મંદિર ડૂબી જાય છે.
8. ગળતેશ્વર મંદિર ડાકોર
ગળતેશ્વર મહાદેવ મંદિર ખેડા જિલ્લાના સરનાલ ગામ પાસે છે અને મહી નદીઓના સંગમ પર આવેલું છે. આથી મંદિરનું નામ ગળતા નદીના નામ પરથી પડ્યું. આ મંદિર કલા અને સ્થાપત્યમાં સમૃદ્ધ છે. મંદિરની દિવાલો પર દેવતાઓ, ગંધર્વો, મનુષ્યો, ઋષિઓ, ઘોડેસવારો, હાથી સવારો, રથ, ડોલી (પાલકી) અને જન્મથી મૃત્યુ સુધીના માનવ જીવનની ઘટનાઓ કોતરવામાં આવી છે.
