દિવાળીના તહેવાર આડે હવે માત્ર થોડા કલાકો બાકી છે ત્યારે સામાન્ય લોકોના વધુ વપરાશમાં આવતા ખાદ્યતેલ અંગે મહત્ત્વના સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. દેશમાં તહેવારોની સિઝન ટાણે જ ખાદ્યતેલના ભાવમાં બેફામ વધારો ઝીંકાયો છે.
ગયા મહિને સરકારે ક્રૂડ સોયાબીન, પામ અને સનફ્લાવર ઓઈલ પર ઈમ્પોર્ટ ડ્યૂટી વધારી હતી, જેના કારણે ભાવમાં વધારો થયો હતો. 14 સપ્ટેમ્બરથી ક્રૂડ પામ, સોયાબીન અને સનફ્લાવર ઓઈલ પર આયાત ડ્યૂટી 5.5 ટકાથી વધારીને 27.5 ટકા અને રિફાઈન્ડ ખાદ્યતેલ ઉપર 13.7 ટકાથી વધારીને 35.7 ટકા કરવામાં આવી હતી.
દિવાળી પહેલા સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા થશે ખાલી
વર્તમાન તહેવારોની સિઝનમાં ખાદ્યતેલના ભાવમાં વધારો થયો છે. મળતી માહિતી અનુસાર, છેલ્લા એક મહિનામાં પામ ઓઈલના ભાવમાં 37 ટકાનો વધારો થયો છે. જેના કારણે સ્થાનિક બજેટને અસર થઈ છે. ઉપરાંત, નાસ્તા તૈયાર કરવા માટે તેલનો ઉપયોગ કરતી રૅસ્ટોરન્ટ, હોટલ અને મીઠાઈની દુકાનોની કિંમતમાં વધારો થયો છે. સામાન્ય રીતે ઘરોમાં વપરાતા સરસવના તેલના ભાવમાં સમાન સમયગાળામાં 29 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે.
ખાદ્યતેલમાં વધારો શા માટે ઝીંકાયો
ખાદ્યતેલની કિંમતોમાં આ વધારો ત્યારે થયો છે જ્યારે શાકભાજી અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ઊંચા ભાવને કારણે રિટેલ ફુગાવો સપ્ટેમ્બરમાં 5.5 ટકાના 9 મહિનાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો હતો. જે બાદ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા ઘટી ગઈ છે. ગયા મહિને સરકારે ક્રૂડ સોયાબીન, પામ અને સનફ્લાવર ઓઈલ પર ઈમ્પોર્ટ ડ્યૂટી વધારી હતી, જેના કારણે ભાવમાં વધારો થયો હતો. 14 સપ્ટેમ્બરથી ક્રૂડ પામ, સોયાબીન અને સનફ્લાવર ઓઈલ પર આયાત ડ્યૂટી 5.5 ટકાથી વધારીને 27.5 ટકા અને રિફાઈન્ડ ખાદ્યતેલ પર 13.7 ટકાથી વધારીને 35.7 ટકા કરવામાં આવી હતી.
વૈશ્વિક ભાવમાં વધારો
મળતી માહિતી અનુસાર, ક્રૂડ પામ, સોયાબીન અને સૂર્યમુખી તેલના વૈશ્વિક ભાવમાં છેલ્લા મહિનામાં અનુક્રમે 10.6 ટકા, 16.8 ટકા અને 12.3 ટકાનો વધારો થયો છે. ભારત તેની ખાદ્યતેલની માંગના લગભગ 58 ટકા આયાત કરે છે અને તે વનસ્પતિ તેલનો બીજો સૌથી મોટો ગ્રાહક અને સૌથી મોટો આયાતકાર છે. ગ્રાહકોને આગામી કેટલાક મહિનાઓ માટે ઊંચા ભાવનો સામનો કરવો પડી શકે છે કારણ કે આયાત જકાત ઘટાડવાની શક્યતા ઓછી દેખાઈ રહી છે. સરકારે અગાઉ કહ્યું હતું કે આ ગોઠવણો સ્થાનિક તેલીબિયાંના ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપવાના સરકારના ચાલુ પ્રયાસોનો એક ભાગ છે, ખાસ કરીને કારણ કે નવા સોયાબીન અને મગફળીના પાક ઓક્ટોબર-2024થી બજારોમાં આવવાની ધારણા છે.
સ્થાનિક ખેડૂતોને પ્રોત્સાહિત કરો
ખેડૂતોને તેલીબિયાંના સારા ભાવ મળે તે નક્કી કરવા માટે હાલની આયાત જકાત વ્યવસ્થા જાળવવી જરૂરી છે. સરકારે જણાવ્યું કે, આપણે આપણી જાતને ખાદ્યતેલમાં આત્મનિર્ભર બનાવવી હોય, તો આપણે ખેડૂતોને વધુ તેલીબિયાંનું ઉત્પાદન કરવા પ્રોત્સાહિત કરવા પડશે. આ ત્યારે જ થશે જ્યારે ખેડૂતોને વર્ષો સુધી સારા ભાવ મળે અને અમે વધારાના તેલની આયાત ન કરીએ.
