ભારતે ચોખાની નિકાસ રોકી તો અમેરિકા બીમારી વધારતા ચોખા ખવડાવતો હોવાનો ખુલાસો

• અમેરિકાથી નિકાસ કરેલા ચોખામાં આર્સેનિકનું ખતરનાક પ્રમાણ મળ્યું
  
• મિશિગન યુનિવર્સિટીની એક સંશોધન ટીમે આ ખુલાસો કર્યો છે
• વિશ્વમાં ચોખાની નિકાસમાં ભારતનો ફાળો સૌથી વધુ

ભારતે બિન-બાસમતી ચોખાની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. તેના કારણે અમેરિકાથી ચોખાનો વપરાશ વધ્યો. જો કે, એક સંશોધનમાં સામે આવ્યું છે કે અમેરિકાથી નિકાસ કરાયેલા ચોખામાં આર્સેનિકની ખતરનાક માત્રા મળી આવી છે. આ ઉપરાંત તેમાં કેડમિયમ અને અન્ય ભારે ધાતુઓ પણ મળી આવી છે. આ ઝેરી રસાયણો માનવ શરીરમાં કેન્સર અને હૃદય સંબંધિત રોગોનું જોખમ અનેકગણું વધારી શકે છે. ગરીબ કેરેબિયન રાષ્ટ્ર હૈતીમાં મોકલવામાં આવેલા અમેરિકન ચોખાના કન્સાઈનમેન્ટમાંથી મિશિગન યુનિવર્સિટીની એક સંશોધન ટીમે આ ખુલાસો કર્યો છે.

ભારે અછત વચ્ચે હૈતી અમેરિકાથી ચોખાની આયાત કરી રહ્યું છે. વિશ્વમાં ચોખાની નિકાસમાં ભારતનો ફાળો સૌથી વધુ છે. પરંતુ, સ્થાનિક માંગને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતે ચોખાની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો ચોખાનો નિકાસકાર દેશ છે, પરંતુ ભારતે જુલાઈ 2023માં બિન-બાસમતી અને તૂટેલા સફેદ ચોખા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો અને 20 ટકા ડ્યૂટી સાથે માત્ર પરબેલા ચોખાના શિપમેન્ટને મંજૂરી આપી હતી. બાસમતી ચોખાની લઘુત્તમ નિકાસ કિંમત પણ પ્રતિ ટન $950 છે, જેની નીચે કોઈ કરાર રજીસ્ટર થઈ શકતો નથી.

ખતરનાક સ્તરે આર્સેનિક અને કેડમિયમનું સ્તર

અભ્યાસ મુજબ, આયાતી ચોખામાં સરેરાશ આર્સેનિક અને કેડમિયમ સાંદ્રતા હૈતીમાં ઉગાડવામાં આવતા ઉત્પાદન કરતાં લગભગ બમણી હતી, કેટલાક આયાતી નમૂનાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય મર્યાદાને ઓળંગી ગયા હતા. લગભગ તમામ આયાતી ચોખાના નમૂનાઓ બાળકોના વપરાશ માટે યુએસ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશનની ભલામણ કરતાં વધી ગયા છે. અભ્યાસમાં અન્ય આયાત કરતા દેશોમાં ઝેરના સ્તરનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું નથી. યુએસ એફડીએ અને સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે હજુ સુધી આ ઘટસ્ફોટ પર તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપી નથી.

અમેરિકા આ ​​દેશને સૌથી વધુ ચોખા વેચે છે

અભ્યાસમાં જણાવાયું છે કે હૈતી તેના લગભગ 90% ચોખાની આયાત કરે છે. આ આયાતમાં સૌથી વધુ હિસ્સો અમેરિકાનો છે. હૈતીમાં રાજકીય અશાંતિ અને હિંસાને ધ્યાનમાં રાખીને યુએસએ 1980 અને 1990ના દાયકાના અંતમાં ચોખા પર સબસિડીની જાહેરાત કરી હતી. ભૂતપૂર્વ યુએસ પ્રમુખ બિલ ક્લિન્ટને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન હૈતીને યુએસ ચોખાની સબસિડી વધારવામાં મદદ કરી હતી. પરંતુ, બાદમાં તેમણે તેમની સરકારના આ પગલાને ભૂલ ગણાવી હતી.