ભારત-યુકે મુક્ત વેપાર કરારને ભારતના કૃષિ અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર માટે ખૂબ જ ઐતિહાસિક નિર્ણય માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ કરાર ડ્યુટી ફ્રી એક્સેસ, વ્યવસ્થિત વેપાર પ્રોટોકોલ અને ભારતના અનન્ય કૃષિ વારસાના સંરક્ષણને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવ્યો છે. આ કરાર ભારતના કૃષિ નિકાસ, મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનો અને ગ્રામીણ વિકાસને એક મોટું પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડશે. કૃષિ ગ્રામીણ ભારતના આજીવિકા અને આર્થિક સુરક્ષાનો આધારસ્તંભ છે. તેથી ભારત અને યુકે વચ્ચેના મુક્ત વેપાર કરારમાં ખેડૂતોના હિતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે.
FTAથી સૌથી મોટો લાભ
ભારતીય ખેડૂતોને FTAથી સૌથી મોટો લાભ મળશે. કારણ કે તેમના ઉત્પાદનો હવે પ્રીમિયમ બ્રિટિશ બજારમાં સરળતાથી પહોંચી શકશે. કેટલાક મુખ્ય પાક પર હવે ટેરિફ નાબૂદ કરવામાં આવ્યા છે. લગભગ 95% કૃષિ ડ્યુટી લાઇન પર શૂન્ય ડ્યુટી ફી આપવામાં આવી છે. ભારતીય પાક અને કૃષિ ક્ષેત્રને લગતા માલ પર શૂન્ય ડ્યુટીની જોગવાઈથી યુકે બજારમાં ભારતીય ઉત્પાદનોનો ઉતરાણ ખર્ચ ઘટશે અને ભારતીય ખેડૂતોની આવકમાં વધારો થશે. ગુણવત્તા, પેકેજિંગ અને પ્રમાણપત્ર માટે પ્રોત્સાહનો વધશે અને ગ્રામીણ ક્ષેત્રમાં રોજગાર વધશે. શૂન્ય ડ્યુટી પાક અને ઉત્પાદનોમાં હળદર, કાળા મરી, એલચી, કેરીનો પલ્પ, અથાણું, કઠોળ, ફળો, શાકભાજી અને અનાજ, મસાલા મિશ્રણ અને ખાવા માટે તૈયાર ખોરાકનો સમાવેશ થાય છે.
આ 3 ઉત્પાદનો FTAની બહાર રહેશે
જોકે, ભારત-યુકે મુક્ત વેપાર કરારમાં ભારતના સંવેદનશીલ ઉત્પાદનોના રક્ષણ પર પણ ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. ખેડૂતોની મુખ્ય ચિંતાઓ પર કોઈ કરાર કરવામાં આવ્યો નથી. આ જ કારણ છે કે કૃષિ ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત આ ઉત્પાદનોને FTA થી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે, ડેરી ઉત્પાદનો, સફરજન અને ઓટ્સ, ખાદ્ય તેલને FTAથી બહાર રાખવાથી ભારતની સુવિચારિત વેપાર વ્યૂહરચના દેખાય છે. જે ખાદ્ય સુરક્ષા, સ્થાનિક ભાવ સ્થિરતા અને ખેડૂતો પ્રત્યે પ્રાથમિકતાનો અભિગમ દર્શાવે છે. FTAથી ભારતની કૃષિ નિકાસમાં મોટો વધારો થવાની અપેક્ષા છે. આ નિર્ણયથી આગામી 3 વર્ષમાં કૃષિ નિકાસમાં 20 ટકાથી વધુનો વધારો થવાની અપેક્ષા છે. જે 2030 સુધીમાં ભારતના $100 બિલિયન કૃષિ નિકાસના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ થશે.
કૃષિ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન
મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનોને પણ મુક્ત વેપાર કરારથી ફાયદો થશે. ભારતના ઉચ્ચ માર્જિન, બ્રાન્ડેડ નિકાસ, કોફી, મસાલા અને પીણાંને યુકે બજારમાં વધુ પ્રવેશ મળશે. ભારતીય ઉત્પાદનો કોફી અને ઇન્સ્ટન્ટ કોફી, ચા, મસાલા પર શૂન્ય ટેરિફની જોગવાઈ છે. જેનો અર્થ એ છે કે એવું કહી શકાય કે આ કરાર ભારતના કૃષિ ક્ષેત્રને મોટો વેગ આપવાની શક્યતા છે.
