વર્લ્ડ બેન્કના એક નવા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જો ભારત 2047 સુધીમાં 30 ટ્રિલિયન ડોલરનું અર્થતંત્ર બનશે તો નાણાકીય ક્ષેત્રના સુધારાઓની ગતિ ઝડપી બનાવવી પડશે. ખાનગી રોકાણ અને મૂડી એકત્ર કરવાના વિકલ્પોને મજબૂત બનાવવા પણ જરૂરી છે.
મહિલાઓને બેન્કિંગ સેવાઓનો વધુ અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવા ભલામણ
એક અહેવાલમાં સ્વીકારવામાં આવ્યું છે કે ભારતના ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સરકારી યોજનાઓ નાણાકીય સેવાઓની પહોંચ વધારવામાં ખૂબ અસરકારક સાબિત થઈ છે, ખાસ કરીને મહિલાઓ અને પુરુષો બંને માટે. આ અહેવાલમાં મહિલાઓને બેન્કિંગ સેવાઓનો વધુ અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની પણ ભલામણ કરવામાં આવી છે અને સામાન્ય ગ્રાહકો અને MSME (નાના અને મધ્યમ કદના વ્યવસાયો) બંનેને વિવિધ નાણાકીય ઉત્પાદનોની સરળ ઍક્સેસ પ્રદાન કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
કેવી છે ભારતની નાણાકીય વ્યવસ્થા ?
મૂડી બજારો પરનો અહેવાલ ખૂબ જ સકારાત્મક હતો. વર્લ્ડ બેન્કના મતે 2017થી ભારતની નાણાકીય વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત, વધુ વૈવિધ્યસભર અને વધુ સમાવિષ્ટ બની છે. સુધારાઓને કારણે દેશે 2010ના દાયકાના પડકારો અને COVID-19ના આંચકાઓમાંથી બહાર નીકળવામાં સારી પ્રગતિ કરી છે. નાણા મંત્રાલયે પણ IMF અને વર્લ્ડ બેન્કની સંયુક્ત ટીમ દ્વારા આ મૂલ્યાંકનનું સ્વાગત કર્યું. અગાઉના FSAPની તુલનામાં મૂડી બજારમાં નોંધપાત્ર વિસ્તરણ જોવા મળ્યું છે. ઈક્વિટી, સરકારી બોન્ડ અને કોર્પોરેટ બોન્ડ સહિત, મૂડી બજારનું કદ GDPના 144 ટકાથી વધીને આશરે 175 ટકા થયું છે.
બજાર માળખાગત સુવિધાઓને મજબૂત બનાવવી અને વધતો જતો વૈવિધ્યસભર રોકાણકાર આધાર આ વૃદ્ધિના મુખ્ય ચાલક પરિબળો માનવામાં આવે છે. ફાઈનાન્શિયલ સેક્ટર એસેસમેન્ટ પ્રોગ્રામ (FSAP)એ IMF અને વર્લ્ડ બેન્કની સંયુક્ત પહેલ છે, જે દેશના નાણાકીય ક્ષેત્રની શક્તિઓ, જોખમો અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે તેની ઊંડાણપૂર્વક સમીક્ષા પૂરી પાડે છે.
