બજેટ રજૂ કરતા પહેલાં રાષ્ટ્રપતિને જાણ કરવી અને તેમની મંજૂરી લેવી એક મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય પરંપરા છે, જેને બજેટ દિવસની ઔપચારિક શરૂઆત માનવામાં આવે છે.
નિર્મલા સીતારમણ સવારે રાષ્ટ્રપતિ ભવન પહોંચ્યા હતા
હંમેશાની જેમ પોતાની વિશિષ્ટ સાડીમાં અને બજેટ દસ્તાવેજ સાથે નિર્મલા સીતારમણ સવારે રાષ્ટ્રપતિ ભવન પહોંચ્યા હતા. આ મુલાકાત બજેટ દિવસની કાર્યવાહીનું પ્રતીકાત્મક આરંભ દર્શાવે છે અને એ પણ દર્શાવે છે કે કેન્દ્રીય બજેટ સંપૂર્ણપણે બંધારણીય માળખા હેઠળ રજૂ કરવામાં આવે છે. આ મુલાકાત દરમિયાન નાણાં મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ હાજર રહ્યા હતા.
કેન્દ્રીય બજેટ 2026 એવા સમયે રજૂ થઈ રહ્યું છે જ્યારે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કામાં છે. એક તરફ દેશની ઘરેલુ માંગ મજબૂત માનવામાં આવી રહી છે, તો બીજી તરફ ભૂ-રાજકીય તણાવ, કોમોડિટી ભાવોમાં ઉથલપાથલ અને મોટા દેશોની નીતિગત બદલાવને કારણે વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિ અનિશ્ચિત રહી છે. સરકાર વિકાસ, નાણાકીય શિસ્ત અને સામાજિક કલ્યાણ વચ્ચે કેવો સંતુલન સાધે છે, તેના પર સૌની નજર છે.
આ બજેટ નિર્મલા સીતારમણ માટે ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવે છે, કારણ કે તેઓ સતત નવ વખત કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરનાર થોડાક નાણાં મંત્રીઓમાં સ્થાન મેળવી રહી છે. 2019માં પદ સંભાળ્યા બાદ તેમણે કોરોના મહામારી, વૈશ્વિક આર્થિક મંદી અને બદલાતી ઘરેલુ જરૂરિયાતો જેવા પડકારજનક સમયગાળામાં દેશની નાણાકીય નીતિઓનું નેતૃત્વ કર્યું છે. તેમના બજેટોમાં માળખાકીય સુધારા, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ, કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને લાંબા ગાળાની આર્થિક વૃદ્ધિને મજબૂત બનાવવાના પગલાં પર ભાર રહ્યો છે.
બજેટ 2026થી સમાજના તમામ વર્ગોને મોટી અપેક્ષાઓ છે. કરદાતાઓ ટેક્સમાં રાહતની આશા રાખે છે, મધ્યવર્ગ મહંગાઈથી રાહત માટે સહાય ઇચ્છે છે, ખેડૂતો સતત સહાયની અપેક્ષા રાખે છે અને વેપાર જગત રોકાણ અને રોજગાર સર્જનને પ્રોત્સાહન આપતા પગલાંની રાહ જોઈ રહ્યું છે. રોકાણકારો ખાસ કરીને કેપિટલ ખર્ચ, નાણાકીય ખાધના લક્ષ્યાંક અને સુધારાઓના સંકેતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
રાષ્ટ્રપતિ સાથે મુલાકાત બાદ નાણાં મંત્રી સંસદ ભવન તરફ રવાના થયા, જ્યાં સવારે 11 વાગ્યે તેમણે કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું અને આવનાર નાણાકીય વર્ષ માટે સરકારનો આર્થિક રોડમેપ રજૂ કર્યો.
