ચીન ભારતનો મહત્વપૂર્ણ વેપારી ભાગીદાર બની રહ્યું છે. ભારતમાં ચીનની આયાત સતત વધી રહી છે. પરંતુ, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતની ચીનમાં નિકાસ ઘટી છે. હવે ભારતની ચીનમાં નિકાસમાં ખાદ્ય અને કૃષિ ઉત્પાદનોનો હિસ્સો વધી રહ્યો છે.
બન્ને દેશ વચ્ચેના સુંવાળા સંબંધો
ચીનમાં બિન-પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો જેમ કે કરચલા, ઝીંગા, કેપ્સિકમ અને જોજોબા તેલની નિકાસ સૌથી ઝડપથી વધી રહી છે. ભારતની ચીનમાં કુલ નિકાસમાં પ્રાણી, વનસ્પતિ અને ખાદ્ય ઉત્પાદનોનો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ 25માં વધીને 22.1 ટકા થયો છે. જે નાણાકીય વર્ષ 2019 માં માત્ર 8.9 ટકા હતો. વનસ્પતિ ઉત્પાદનોનો ફાળો 4.3 ટકાથી ત્રણ ગણો વધીને 13.1 ટકા થયો છે. જ્યારે પ્રાણી ઉત્પાદનો 7.7 ટકા રહ્યા છે.
ભારતની સૌથી મોટી નિકાસ
કૃષિ ઉત્પાદનો તરફ આ પરિવર્તન પરંપરાગત નિકાસ શ્રેણીઓના ખર્ચે આવ્યું છે. કાપડ અને વસ્ત્રોની નિકાસ નાણાકીય વર્ષ 2019માં 13 ટકાથી ઘટીને નાણાકીય વર્ષ 2025 માં માત્ર 3.9 ટકા થઈ ગઈ છે. રસાયણોની નિકાસ, જે એક સમયે 23 ટકા હિસ્સા સાથે ચીનમાં ભારતની સૌથી મોટી નિકાસ હતી, તે હવે ઘટીને 14 ટકાથી નીચે આવી ગઈ છે. ધાતુઓ અને ઇંધણની નિકાસ, જે અગાઉ વધી હતી, હવે મધ્યમ થઈ ગઈ છે.
ભારતની આયાતમાં ચીનનો હિસ્સો
નાણાકીય વર્ષ 2025માં, ભારતે ચીન પાસેથી $113.5 બિલિયનનો માલ ખરીદ્યો, જે નાણાકીય વર્ષ 20 માં $65 બિલિયન કરતા લગભગ બમણો છે. ભારતની ચીનમાં નિકાસ $16.6 બિલિયનથી ઘટીને $14.3 બિલિયન થઈ ગઈ છે. ભારતની આયાતમાં ચીનનો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ 20 માં 13.7 ટકાથી વધીને FY25 માં 15.7 ટકા થયો છે. જ્યારે ભારતની નિકાસમાં ચીનનો હિસ્સો 5.3 ટકાથી ઘટીને 3.3 ટકા થયો છે.
