કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2026-27 રજૂ કરતી વખતે ભારતને “વિકસિત ભારત” તરફ લઈ જવાના સ્પષ્ટ રોડમૅપની જાહેરાત કરી છે. આ બજેટમાં AI આધારિત કૃષિ સાધનો, શિક્ષણથી રોજગાર સુધીની નવી દૃષ્ટિ, આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં મેડિકલ ટુરિઝમ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ અને રોકાણને પ્રોત્સાહન જેવી અનેક મહત્વપૂર્ણ પહેલો સામેલ છે.
ખેડૂતો માટે AI આધારિત એગ્રી ટૂલ
ખેડૂતોને આધુનિક ટેકનોલોજી સાથે જોડવા માટે સરકારએ ભારત વ્યાપી AI એગ્રીકલ્ચર ટૂલની જાહેરાત કરી છે. આ સાધન દ્વારા ખેડૂતોને હવામાનની આગાહી, પાકની બીમારીઓની ઓળખ, યોગ્ય ખાતર અને પાણી વ્યવસ્થાપન અંગે માહિતી મળશે. AIના ઉપયોગથી ખેતી વધુ ઉત્પાદનક્ષમ અને નફાકારક બનશે, જેના કારણે ગ્રામિણ અર્થવ્યવસ્થાને મોટો આધાર મળશે.
દરેક જિલ્લામાં કન્યા છાત્રાલય
શિક્ષણમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવા માટે દરેક જિલ્લામાં એક કન્યા છાત્રાલય બનાવવાની યોજના જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણય ખાસ કરીને ગ્રામિણ અને પછાત વિસ્તારોની દીકરીઓને ઉચ્ચ શિક્ષણ સુધી પહોંચવામાં મદદરૂપ બનશે.
આયુર્વેદ અને મેડિકલ ટુરિઝમ પર ભાર
આયુષ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા માટે ત્રણ નવા ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદ સ્થાપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. સાથે જ, ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે આરોગ્ય સેવાઓનું કેન્દ્ર બનાવવા માટે પાંચ પ્રાદેશિક મેડિકલ ટુરિઝમ હબ સ્થાપવાની યોજના શરૂ કરવામાં આવશે. આ પગલું આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં રોજગાર અને વિદેશી આવક બંને વધારશે.
શિક્ષણથી રોજગાર સુધી AIની ભૂમિકા
સેવા ક્ષેત્રને વિકસિત ભારતનું મુખ્ય એન્જિન બનાવવા માટે “શિક્ષણથી રોજગાર અને સાહસ” વિષયક એક ઉચ્ચ-શક્તિવાળી સ્થાયી સમિતિ બનાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ સમિતિ 2047 સુધીમાં વૈશ્વિક સેવા ક્ષેત્રમાં ભારતનો 10 ટકા હિસ્સો સુનિશ્ચિત કરવાનો લક્ષ્ય રાખશે. AI અને અન્ય ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ રોજગાર અને કૌશલ્ય પર કેવી અસર કરે છે તેનો અભ્યાસ કરીને ભલામણો કરશે.
રોકાણ અને બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં સુધારા
વિદેશી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે **ઓવરસીઝ સિટિઝન્સ ઓફ ઈન્ડિયા (OCI/PROI)**ને લિસ્ટેડ ભારતીય કંપનીઓમાં રોકાણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. તેમની રોકાણ મર્યાદા 5 ટકાથી વધારીને 10 ટકા કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
તે ઉપરાંત, બેંકિંગ ક્ષેત્રને નવા વિકાસ માર્ગ સાથે જોડવા માટે ઉચ્ચ-સ્તરીય બેંકિંગ સમિતિ રચાશે, જે નાણાકીય સ્થિરતા, સમાવેશ અને ગ્રાહક સુરક્ષા પર ધ્યાન આપશે.
હાઇ-સ્પીડ રેલ અને મૂડી ખર્ચ
પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ઝડપી મુસાફરી માટે 7 હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર વિકસાવવામાં આવશે, જેમાં મુંબઈ-પુણેથી લઈને દિલ્હી-વારાણસી અને વારાણસી-સિલિગુડી સુધીના માર્ગો સામેલ છે. સરકારે જાહેર મૂડી ખર્ચ વધારીને ₹12.2 લાખ કરોડ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રોજગાર માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
આ પણ વાંચો : Indian Stock Market Budget 2026: બજેટ 2026 પહેલા શેરબજારમાં તેજી-મિશ્ર પ્રતિક્રિયા, રિલાયન્સ અને મહિન્દ્રામાં વધારો
