સિનેમાની દુનિયામાં આજે પાન-ઈન્ડિયા અને ગ્લોબલ રિલીઝ સામાન્ય વાત થઈ ગઈ છે, પરંતુ વિચારો કે જો 70 વર્ષ પહેલાં કોઈ ભારતીય ફિલ્મ દુનિયાના 28 દેશોમાં રિલીઝ થઈ જાય, 17 ભાષાઓમાં તેના સબટાઈટલ હોય અને બોક્સ ઓફિસ પર બજેટ કરતાં 10 ગણી વધુ કમાણી કરી લે, તો તેને શું કહેવાય? એ જમાનામાં જ્યારે ભારતીય સિનેમા ટેકનોલોજી અને સંસાધનોની બાબતમાં શરૂઆતના તબક્કામાં હતું, ત્યારે એક ફિલ્મે એવો ઇતિહાસ રચ્યો કે આજે પણ તેની ચર્ચા થાય છે. આ ફિલ્મ પોતાના સમય કરતાં એટલી આગળ હતી કે તેને ભારતીય સિનેમાની પ્રથમ ગ્લોબલ હિટ ફિલ્મોમાં ગણવામાં આવે છે.
આનએ ભારતીય સિનેમાને વિશ્વમાં પહોંચાડ્યું
દેશની આઝાદીના થોડા વર્ષો પછી વર્ષ 1952માં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ આન એ ભારતીય સિનેમાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ અપાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી. તે સમયે વિદેશી બજારમાં ભારતીય ફિલ્મોનું પહોંચવું અત્યંત મુશ્કેલ માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ આ ફિલ્મે એ ધારણા જ બદલી નાખી. તેને માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પણ યુરોપ, એશિયા અને અન્ય ઘણા દેશોમાં પણ રિલીઝ કરવામાં આવી હતી. ખાસ વાત એ હતી કે અલગ-અલગ દેશોના દર્શકોને ધ્યાનમાં રાખીને ફિલ્મને 17 ભાષાઓમાં સબટાઈટલ સાથે રજૂ કરવામાં આવી હતી, જે તે સમયના હિસાબે અત્યંત મોટું પગલું હતું.
અનેક રેકોર્ડ બનાવ્યા હતા
આ ફિલ્મનું નિર્દેશન પ્રખ્યાત ડાયરેક્ટર મહેબૂબ ખાને કર્યું હતું, જેઓ પોતાની અન્ય શાનદાર ફિલ્મો જેવી કે મધર ઈન્ડિયા, અમર અને ઔરત માટે જાણીતા છે. પરંતુ, આન ફિલ્મથી તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નામના મેળવી હતી. કમાણીથી લઈને ટેકનિકલ બાબતોમાં પણ આ ફિલ્મે અનેક રેકોર્ડ બનાવ્યા હતા. રિપોર્ટ અનુસાર, તે જમાનાની સૌથી મોંઘી ફિલ્મોમાંની એક હતી અને આ ફિલ્મમાં પુષ્કળ નાણાં ખર્ચવામાં આવ્યા હતા.
બજેટ કરતાં 10 ગણી કમાણી
આ ફિલ્મ વિશે એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે તે પ્રથમ ભારતીય ફિલ્મ હતી જેને વિદેશી થિયેટરોમાં રિલીઝ કરવામાં આવી હતી. જ્યારે વિદેશમાં આ ફિલ્મ બતાવવામાં આવી ત્યારે હોલીવુડના દિગ્ગજ ફિલ્મમેકર સેસિલ બી. ડિમિલે મહેબૂબ ખાનના વખાણમાં તેમને પત્ર લખ્યો હતો. એટલું જ નહીં, તે સમયની આ સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ હતી. આન સુપરહિટ હતી અને માહિતી મુજબ તેણે 2.5 કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરી હતી, જે તેના બજેટ કરતાં 10 ગણી વધારે હતી.
મોટા સિતારાઓ સામેલ હતા
ફિલ્મનો સ્કેલ પણ તેના સમય પ્રમાણે ખૂબ મોટો માનવામાં આવતો હતો. ભવ્ય સેટ, શાનદાર લોકેશન અને મોટી સ્ટારકાસ્ટ સાથે તેને તૈયાર કરવામાં આવી હતી. આ જ કારણ હતું કે દર્શકોએ તેને ખૂબ પસંદ કરી અને ફિલ્મે બોક્સ ઓફિસ પર ધમાકેદાર કમાણી કરી. આ ફિલ્મમાં દિલીપ કુમાર, નિમ્મી અને નાદિરા જેવા મોટા કલાકારો સામેલ હતા. આ ભારતની પ્રથમ 'ટેકનિકલર' ફિલ્મ હતી અને તેની કમાણીનો રેકોર્ડ ઘણા વર્ષો સુધી અકબંધ રહ્યો હતો.
આ પણ વાંચો- Box Officeના અસલી સુલતાન નિકળ્યા અક્ષય કુમાર! 4 બેક-ટુ-બેક હિટ્સ આપીને બનાવી દીધો આ મહા-રેકોર્ડ