ગુજરાતના જાણીતા ભારતીય કથક નૃત્યાંગના અને કોરિયોગ્રાફર કુમુદિની લાખિયાનું આજે વહેલી સવારે 95 વર્ષની વયે નિધન થયું. તેમને તાજેતરમાં જ પદ્મ વિભૂષણથી સન્માનિત થનારા લોકોની યાદીમાં સામેલ કરાયા હતા. 17 મે 1930 ના રોજ અમદાવાદમાં તેમનો જન્મ થયો હતો. તે એક સફળ ભારતીય કથક નૃત્યાંગના અને કોરિયોગ્રાફર હતા.
જેમનું નામ પદ્મ વિભૂષણ માટે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 25 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ ગણતંત્ર દિવસની પૂર્વસંધ્યાએ પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતાઓની યાદી જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ યાદીમાં પદ્મ વિભૂષણ માટે 7 નામો, પદ્મ ભૂષણ માટે 19 નામો અને પદ્મશ્રી માટે 113 નામો પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. આ પુરસ્કારો રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સામાન્ય રીતે માર્ચ અથવા એપ્રિલમાં ભારતના રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં આયોજિત સમારોહમાં આપવામાં આવે છે. પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતાઓમાં 23 મહિલાઓના નામનો સમાવેશ થાય છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કલા, સમાજ સેવા, વિજ્ઞાન, એન્જિનિયરિંગ, વ્યવસાય, ઉદ્યોગ, તબીબી, શિક્ષણ અને નાગરિક સેવા વગેરે જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પદ્મ પુરસ્કારો ત્રણ શ્રેણીઓમાં આપવામાં આવે છે જે પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ અને પદ્મ શ્રી છે. આજે અમે તમને કથકના પર્યાયવાચી કુમુદિની લાખિયા વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જેમનું નામ પદ્મ વિભૂષણ માટે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે.
કથક નૃત્યાંગના અને કોરિયોગ્રાફર છે
કુમુદિની લાખિયા એક પ્રખ્યાત ભારતીય કથક નૃત્યાંગના અને કોરિયોગ્રાફર છે, જે કથક કલામાં તેમના મહત્વપૂર્ણ યોગદાન માટે જાણીતી છે. તેમનો જન્મ ૧૯૩૦માં ગુજરાતના અમદાવાદમાં થયો હતો. આ સ્થળે તેમણે ૧૯૬૭માં કદંબ સ્કૂલ ઓફ ડાન્સ એન્ડ મ્યુઝિકની શરૂઆત કરી હતી. આ સંસ્થાએ કથકના પરંપરાગત નૃત્ય સ્વરૂપને પ્રોત્સાહન અને વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.તેમણે પોતાનું જીવન કથકને સમર્પિત કર્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમણે કથક શીખ્યા અને શીખવ્યું અને નૃત્યના ઇતિહાસમાં પોતાનું નામ નોંધાવ્યું. આજે તેમનું નામ કથકના પર્યાય તરીકે લેવામાં આવે છે. તેમણે ૧૯૭૩માં કોરિયોગ્રાફી શરૂ કરી હતી.
નૃત્યમાં સર્જનાત્મકતા અને પ્રદર્શન' પર વ્યાખ્યાન આપવાનું ચાલુ રાખે છે
કદંબમાં જ તેમણે કથક નૃત્યની તકનીક, શબ્દભંડોળ અને ભંડારના વિકાસ પર પોતાની ઉર્જા અને દ્રષ્ટિ કેન્દ્રિત કરી. તેમણે વિદ્યાર્થીઓના એક નાના જૂથથી શરૂઆત કરી જેમને તેમણે સખત દિનચર્યામાં તાલીમ આપી હતી, તેમણે 1973 માં કોરિયોગ્રાફી કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમનો પ્રયાસ સમકાલીન અભિવ્યક્તિ માટે નવીન રીતો સાથે કથક નૃત્યની રજૂઆતને પરિવર્તિત કરવાનો હતો.લાખિયાની પર્ફોર્મિંગ કંપની કદંબે વિશ્વભરમાં વ્યાપક પ્રવાસ કર્યો છે જ્યાં તેને વિવેચકોની પ્રશંસા અને પ્રશંસા મળી છે. તેઓ ભારત, યુએસએ અને યુરોપના દેશોમાં યુનિવર્સિટીઓમાં 'નૃત્યમાં સર્જનાત્મકતા અને પ્રદર્શન' પર વ્યાખ્યાન આપવાનું ચાલુ રાખે છે.
