- દિલ્હીના અનેક વિસ્તારોમાં 5000થી વધુ CCTV કેમરા લગાવાયા
- G-20ના સ્થળની આસપાસની ઝેરી હવાને પણ કંટ્રોલ કરવાની વ્યવસ્થા
- કેમેરામાં પણ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે
જમીનની નીચેથી જમીન ઉપર, પ્રકાશથી હવા સુધી, 35 કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં ડોકિયું કરતી દરેક બારી સુધી... જ્યાં સહેજ પણ ખતરો અનુભવાય છે, તેની સામે લડવા અને તેનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણ તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે.
80ના દાયકા પછી આ પહેલો પ્રસંગ છે જ્યારે દુનિયાના 20 સૌથી શક્તિશાળી દેશોના નેતાઓ દિલ્હીમાં એક જ છત નીચે પૂરા બે દિવસ એક સાથે રહેશે. આ બે દિવસ દરમિયાન ભારત મંડપમની અંદર ભલે ગમે તેટલી વાતચીત થાય, પરંતુ આ દરમિયાન સમગ્ર દિલ્હી, ખાસ કરીને દિલ્હીનો કુલ 35 કિલોમીટરનો વિસ્તાર પાંચ હજાર સીસીટીવી કેમેરા, વિશેષ નિયંત્રણની મદદથી દેખરેખ હેઠળ રહેશે. રૂમ અને પચાસ હજારથી વધુ સુરક્ષા કર્મચારીઓ, K9 ડોગ સ્ક્વોડ અને ઘોડેસવાર પોલિસની મદદથી G-20 સમિટ દરમિયાન ચાંપતી સુરક્ષા રાખવામાં આવશે.
દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર સુરક્ષાની દેખરેખ રાખે છે
જમીનની નીચેથી જમીન ઉપર, પ્રકાશથી હવા સુધી, 35 કિમીની ત્રિજ્યામાં ડોકિયું કરતી દરેક બારી સુધી.. જ્યાં પણ સહેજ પણ ખતરો હોય ત્યાં તેની સામે લડવા અને તેનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણ તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે. દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર (એલજી) વીકે સક્સેનાએ 9-10 સપ્ટેમ્બરના રોજ યોજાનારી સમિટની વિવિધ તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા દિવસ દરમિયાન રાજઘાટ અને પ્રગતિ મેદાનની મુલાકાત લીધી હતી.
બાયો વેપન્સથી લઈને રાસાયણિક શસ્ત્રો સુધીની દરેક વસ્તુનો સામનો કરવાની તૈયારી
G-20ને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી રહેલી કેટલીક તૈયારીઓ એવી છે કે તે જોવા પણ નહીં મળે. આ હવાને કોઈ ઝેરી ન બનાવી શકે તે માટે જમીન અને આકાશ સિવાયની નજર હવા પર પણ છે. બાયોવેપન્સથી લઈને રાસાયણિક હથિયારો સુધીની દરેક વસ્તુનો સામનો કેવી રીતે કરવો તે માટે દિલ્હી સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. દિલ્હીમાં પ્રગતિ મેદાનથી લઈને વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાન સુધીના સમગ્ર વિસ્તારને નો-ફ્લાઈંગ ઝોનમાં મૂકવામાં આવ્યો છે, એટલે કે જો આ વિસ્તારમાં રિમોટથી કંટ્રોલ કરવામાં આવતી કોઈપણ વસ્તુ ઉડે તો તેને તરત જ ઉતારી દેવામાં આવશે. આ માટે એન્ટી ડ્રોન સિસ્ટમ પણ લગાવવામાં આવી છે.
જો હોટલ પર હુમલો થાય તો...
જો મહેમાનોની હોટલ પર હુમલો થાય તો તેમને ત્યાંથી બહાર કાઢવા માટે એરફોર્સના ચોપરને પણ તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે. આ સાથે દરેક હોટલની અંદર અને બહાર ખાસ ટ્રેન્ડ કમાન્ડો પણ હાજર રહેશે. આ સિવાય વિદેશી મહેમાનોની પોતાની ગુપ્ત સેવા અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા હોય છે. G-20માં ભાગ લેવા જનારા મહેમાનો માટે દિલ્હી પોલીસ, અર્ધલશ્કરી દળો, NSG, CRPFની ટીમો છે, તેમજ IB અને RAW તરફથી સતત ઈનપુટ લેવામાં આવી રહ્યા છે. એટલું જ નહીં, સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓ બ્રિટનની MI6, રશિયાની KGB, અમેરિકાની CIA અને ઈઝરાયેલની મોસાદ જેવી એજન્સીઓ સાથે પણ સંપર્કમાં છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો પણ ઉપયોગ
એજન્સીઓ પણ સાયબર હુમલાને લઈને સંપૂર્ણ સતર્ક છે, નિષ્ણાતોની એક ટીમ સતત આવી ધમકીઓ પર નજર રાખી રહી છે. ખાસ કરીને તે હોટેલોમાં સાયબર એક્સપર્ટ ટીમ ચાંપતી નજર રાખી રહી છે, જ્યાં વિદેશી મહેમાનોને રહેવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. હોટલમાં લાગેલા સીસીટીવી કેમેરામાં પણ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે જેથી શંકાસ્પદની તાત્કાલિક ઓળખ થઈ શકે. હોટલમાં VVIP મહેમાનોની સંભાળ રાખનાર સ્ટાફની ઘણી વખત ચકાસણી કરવામાં આવી છે.
ભારતમંડપના સમગ્ર રૂટ પર સુરક્ષા વ્યવસ્થતા
સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને હોટલથી ભારતમંડપમ એટલે કે પ્રગતિ મેદાન સુધીના સમગ્ર રૂટને અલગ-અલગ ઝોન અથવા સ્થળોમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે. દરેક ઝોન કે સ્થળની સુરક્ષાની જવાબદારી અલગ-અલગ કમાન્ડરોને સોંપવામાં આવી છે. દરેક કમાન્ડર વિદેશી મહેમાનોના સુરક્ષા કર્મચારીઓ સાથે સીધા સંપર્કમાં રહેશે. આ તમામ કમાન્ડર આઈપીએસ ઓફિસર હશે. જે હોટલમાં VVIP મહેમાનોને રાખવામાં આવે છે તેમાં દરેક ફ્લોર માટે અલગ સ્ટાફ હોય છે. તેને આપવામાં આવેલ કાર્ડ પણ ખાસ G-20 માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. કોઈપણ સ્ટાફ ન તો ફરવા સક્ષમ હશે અને ન તો તે એક માળેથી બીજા માળે જઈ શકશે.
5,000થી વધુ સી.સી.ટી.વી
એક પોલીસ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "દિલ્હી પોલીસ કમિશનર સંજય અરોરાએ એલજીને સુરક્ષા સજ્જતા અને કંટ્રોલ રૂમ વિશે માહિતી આપી હતી જ્યાં શહેરના વિવિધ ભાગોમાં સ્થાપિત 5,000 થી વધુ સીસીટીવી દ્વારા કેપ્ચર કરાયેલા લાઇવ ફૂટેજ પ્રાપ્ત થશે." તેમણે કહ્યું, "25 સુરક્ષા કર્મચારીઓની બે ટીમો કંટ્રોલ રૂમમાં પ્રસારિત થતી ડિજિટલ માહિતી પર ચોવીસ કલાક નજર રાખશે." કંટ્રોલ રૂમ જિલ્લાવાર વિઝ્યુઅલ મેળવી રહ્યો છે અને બે ટીમો ચોવીસ કલાક ફીડ પર નજર રાખશે, એમ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું. શહેરના વિકાસ પર નજર રાખવા માટે 30 વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ માટે ખાસ કમાન્ડ રૂમ પણ બનાવવામાં આવ્યો છે.
400 થી વધુ ઝડપી પ્રતિભાવ ટીમો
દિલ્હી પોલીસે સમિટ માટે પૂરતી સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરી છે અને અનેક સુરક્ષા એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરી રહી છે. તેને ભારતીય વાયુસેના અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ગાર્ડ (NSG) અને કેટલાક કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળો (CAPF) જેવી વિશેષ કેન્દ્રીય એજન્સીઓ દ્વારા મદદ કરવામાં આવી રહી છે. કુલ 19 શૂટર્સ, જેમણે ઈન્ડો-તિબેટીયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP) દ્વારા આયોજિત ચાર અઠવાડિયાના વિશેષ તાલીમ સત્રને પૂર્ણ કર્યું છે, તેઓને પણ શહેરના વ્યૂહાત્મક સ્થળોએ સમિટ દરમિયાન તૈનાત કરવામાં આવશે, અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું. વધુમાં, અગ્નિશામકો અને એમ્બ્યુલન્સ સાથેની 400 થી વધુ ક્વિક રિસ્પોન્સ ટીમો (QRTs) વ્યૂહાત્મક સ્થળોએ તૈનાત કરવામાં આવી રહી છે.
એરપોર્ટ પર પણ કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા
ભારત મંડપ ઉપરાંત ઈન્દિરા ગાંધી ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર પણ કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. વિદેશી મહેમાનોના આગમન અને પ્રસ્થાન દરમિયાન ઘણી ફ્લાઈટ્સ પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ એરપોર્ટના રનવેથી લઈને હેંગર સુધી ચાંપતી નજર રાખી રહી છે. કોઈપણ ઈમરજન્સીનો સામનો કરવા માટે દિલ્હીની ત્રણ હોસ્પિટલોમાં ખાસ તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે. આ હોસ્પિટલોમાં સેનાની ટીમો પણ તૈનાત કરવામાં આવી છે, જે જૈવિક હુમલામાં ઘાયલ થયેલા લોકોની સારવાર કરશે. RML હોસ્પિટલ ખાસ VVIP પ્રતિનિધિઓ અને રાજ્યના વડાઓ માટે બનાવવામાં આવી છે. જો કોઈ સ્વાસ્થ્ય કટોકટી સર્જાય તો વીવીઆઈપી રૂમ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તબીબો અને આરોગ્ય કર્મચારીઓ 24 કલાક ફરજ પર રહેશે.
