- અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે જ્ઞાનવાપી કેમ્પસના ASI સર્વેને લીલી ઝંડી આપી
- એએસઆઈને ગ્રાઉન્ડ પેનિટ્રેટિંગ રડાર, જીઓ રેડિયોલોજી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરાશે
- દિવાલ કે પાયામાં શું દટાયેલું છે અને માટીનો રંગ કેવો છે તેની તપાસ થશે
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે ગુરુવારે (3 ઓગસ્ટ, 2023) વારાણસી જ્ઞાનવાપી કેમ્પસના ASI સર્વેને લીલી ઝંડી આપી હતી. 21મી જુલાઈના રોજ, સર્વેની મંજૂરી આપતા જિલ્લા અદાલતના નિર્ણયને મુસ્લિમ પક્ષ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો અને સર્વેક્ષણ પર બે દિવસનો વચગાળાનો સ્ટે લાદવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે મુસ્લિમ પક્ષને અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરવા કહ્યું હતું.
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના નિર્ણય બાદ ટૂંક સમયમાં સર્વે શરૂ થઈ જશે તેવી આશા છે. હિંદુ પક્ષના વકીલ વિષ્ણુ જૈને કહ્યું કે કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે સર્વે કોઈપણ તબક્કે શરૂ થઈ શકે છે. અગાઉ, જિલ્લા અદાલતે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) ને એક વૈજ્ઞાનિક સર્વેક્ષણ કરવા માટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે શું સંકુલમાંનું માળખું હિન્દુ મંદિરને તોડીને બનાવવામાં આવ્યું હતું કે કેમ. ચાલો જાણીએ સર્વેમાં શું કરી શકાય-
ASI ગ્રાઉન્ડ પેનિટ્રેટિંગ રડાર અથવા જીઓ રેડિયોલોજી સિસ્ટમ અથવા બંને દ્વારા સર્વે કરાશે
ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટના ન્યાયાધીશ અજય કૃષ્ણ વિશ્વેશે તેમના આદેશમાં એએસઆઈને ગ્રાઉન્ડ પેનિટ્રેટિંગ રડાર (જીપીઆર) નો ઉપયોગ કરીને બિલ્ડિંગની નીચે સ્થિત ત્રણ ડોમનો સર્વે કરવા અને જો જરૂરી હોય તો ખોદવાનું કહ્યું હતું. વિવાદિત વજુ ખાનાને સર્વેમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી. ગયા વર્ષે વિવાદ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે આ વિસ્તારને સીલ કરી દીધો હતો. હિન્દુ પક્ષે અહીં 'શિવલિંગ'નો દાવો કર્યો હતો અને મુસ્લિમ પક્ષે ફુવારાનો દાવો કર્યો હતો.
GPR ટેકનિક શું છે
આઈઆઈટીના પ્રોફેસર જાવેદ મલિક, જેઓ પુરાતત્વીય શોધ અભિયાનનો પણ એક ભાગ રહી ચૂક્યા છે, તેમણે કહ્યું કે, જીપીઆરની મદદથી કોઈ પણ વસ્તુ કે સંરચના હેઠળ તેને સ્પર્શ કર્યા વિના કોંક્રિટ, કેબલ, મેટલ, પાઈપ અથવા અન્ય વસ્તુઓને ઓળખી શકાય છે. તેમણે કહ્યું કે આ ટેકનીકમાં ઈલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક રેડિયેશન દ્વારા મળતા સિગ્નલો માટીની નીચે મોજૂદ બંધારણ કે વસ્તુના કદ અને પ્રકાર વિશે માહિતી આપે છે.
GPR પ્રક્રિયામાં 8 દિવસનો સમય લાગે છે
પ્રોફેસર જાવેદે જણાવ્યું કે આ પ્રક્રિયામાં 8 દિવસનો સમય લાગે છે અને જ્યારે જ્ઞાનવાપીમાં જીપીઆર દ્વારા સર્વે કરવામાં આવશે, ત્યારે ટીમ સાધનોની મદદથી 8 થી 10 મીટર સુધીની વસ્તુને શોધી શકશે અને તેની 2D અને 3D પ્રોફાઇલ કરવામાં આવશે. જૂની ઈમારતો અને ખંડેરોના સર્વેમાં જીપીઆર અને આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત, ટીમ ભૂતકાળની માનવ પ્રવૃત્તિઓના પુરાવા શોધી કાઢશે અને દિવાલો, પાયા, કલાકૃતિઓ, માટીમાં રંગ પરિવર્તનની પણ તપાસ કરવામાં આવશે. ASI ની એક ટીમ સીધી લીટીમાં આગળ અને પાછળ ચાલીને એ જાણવા માટે કરશે કે દિવાલ કે પાયામાં શું દટાયેલું છે અને માટીનો રંગ કેવો છે, કલાકૃતિઓ કેવી છે અને તેમાં કોઈ ફેરફાર થયો છે કે કેમ.
