એક અઠવાડિયાની અંદર, ગુઇલેન બેરી સિન્ડ્રોમ (GBS) નામના રોગે મહારાષ્ટ્રના પુણેમાં 100થી વધુ લોકોને ચેપ લગાવ્યો છે. 16 દર્દીઓ વેન્ટિલેટર પર છે. સોલાપુરમાં જીબીએસના કારણે એક દર્દીના મૃત્યુના સમાચાર પણ સામે આવ્યા છે. જો કે, આ અંગેનું સત્તાવાર નિવેદન હજી બહાર આવ્યું નથી પરંતુ રિપોર્ટ મુજબ, પીડિતને પુણેમાં ચેપ લાગ્યો હતો અને બાદમાં તે સોલાપુર ગયો હતો. ગુઇલેન બેરી સિન્ડ્રોમ શું છે તે જાણવું જરૂરી છે. તે કેટલું જોખમી છે, તેના લક્ષણો શું છે અને તેનાથી બચવાના ઉપાયો શું છે.
ગુઇલેન બેરી સિન્ડ્રોમ શું છે?
તે ઓટોઇમ્યુન ન્યુરોલોજીકલ ડિસઓર્ડર છે. આ રોગમાં આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ તેના પોતાના જ્ઞાનતંતુઓ પર હુમલો કરે છે. જેના કારણે લોકોને ઉઠવા, બેસવામાં અને ચાલવામાં પણ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે. લોકોને શ્વાસ લેવામાં પણ તકલીફ પડી રહી છે. પેરાલિસિસની સમસ્યા પણ આ રોગનું લક્ષણ છે.
ખરેખર, આપણી નર્વસ સિસ્ટમ બે ભાગમાં છે. પ્રથમ ભાગને સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે, જેમાં કરોડરજ્જુ અને મગજનો ભાગ હોય છે, જ્યારે બીજા ભાગને પેરિફેરલ નર્વસ સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે, જેમાં સમગ્ર શરીરની અન્ય તમામ ચેતાઓ હોય છે. ગુઇલેન-બેરે સિન્ડ્રોમમાં, રોગપ્રતિકારક તંત્ર નર્વસ સિસ્ટમના બીજા ભાગ પર હુમલો કરે છે, એટલે કે પેરિફેરલ નર્વસ સિસ્ટમ.
આ બીમારીએ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિનો જીવ લીધો
આ રોગનો અંદાજ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે વૈશ્વિક સ્તરે તેનાથી પ્રભાવિત લગભગ 7.5% લોકો મૃત્યુ પામે છે. ગુઇલેન બેરી સિન્ડ્રોમ એક દુર્લભ રોગ છે, કારણ કે દર વર્ષે આ રોગ એક લાખ લોકોમાંથી એક કે બે વ્યક્તિમાં જોવા મળે છે.
આ રોગ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ફ્રેન્કલિન ડી રૂઝવેલ્ટના મૃત્યુનું કારણ પણ બન્યો હતો. ખરેખર, રૂઝવેલ્ટ આ રોગને કારણે લકવો થઈ ગયો હતો. તેની કમર નીચેનો ભાગ કામ કરતું બંધ થઈ ગયું હતું. પરંતુ તે સમયે એવું કહેવાતું હતું કે રૂઝવેલ્ટનું મૃત્યુ પોલિયોથી થયું હતું. પરંતુ પાછળથી સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું કે તેમના મૃત્યુનું કારણ ગુઇલેન-બેરે સિન્ડ્રોમ હતું.
આ સિન્ડ્રોમનું નામ ફ્રેંચ ન્યુરોલોજિસ્ટ જ્યોર્જ ગિલેન અને જીન-એલેક્ઝાન્ડ્રે બેરીના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જેમણે 1916માં ફ્રેન્ચ ડૉક્ટર આન્દ્રે સ્ટ્રોહલ સાથે મળીને આ રોગ વિશે ઘણું સંશોધન કર્યું હતું.
પેરુમાં ઈમરજન્સી લાદવી પડી
રિપોર્ટ અનુસાર, વર્ષ 2023માં પેરુમાં ગુલેન બેરી સિન્ડ્રોમે તબાહી મચાવી હતી. આનાથી નિપટવા માટે ત્યાંની સરકારે 90 દિવસ માટે હેલ્થ ઈમરજન્સી લાગુ કરવી પડી હતી.
તેના લક્ષણો શું છે?
ગુઇલેન-બેરે સિન્ડ્રોમ સામાન્ય રીતે હાથ અને પગમાં કળતર અને નબળાઇ સાથે શરૂ થાય છે. આ લક્ષણો ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે અને લકવોમાં ફેરવાઈ શકે છે. તેના પ્રારંભિક લક્ષણો હોઈ શકે છે...
-હાથ, પગ, ઘૂંટી અથવા કાંડામાં કળતર.
- પગમાં નબળાઈ.
-ચાલવામાં નબળાઈ, સીડી ચડવામાં મુશ્કેલી.
- બોલવામાં, ચાવવામાં કે ખોરાક ગળવામાં મુશ્કેલી.
- બેવડી દ્રષ્ટિ અથવા આંખો ખસેડવામાં મુશ્કેલી.
- તીવ્ર દુખાવો, ખાસ કરીને સ્નાયુઓમાં તીવ્ર દુખાવો.
- પેશાબ અને શૌચમાં સમસ્યા.
- શ્વાસ લેવામાં તકલીફ.
આના કારણો શું છે?
ગુઇલેન-બેરે સિન્ડ્રોમ શા માટે થાય છે તે વિશે હજી વધુ સ્પષ્ટતા નથી. પરંતુ આ સામાન્ય રીતે કેટલાક ચેપ પછી જોવા મળે છે. એવું જોવામાં આવ્યું છે કે ગુઇલેન-બેરે સિન્ડ્રોમ ઘણીવાર શ્વસન અથવા પાચન તંત્રના ચેપ પછી દેખાય છે.
આનાથી બચવાના ઉપાયો શું છે?
Guillain-Barré સિન્ડ્રોમ માટે કોઈ ચોક્કસ ઈલાજ નથી, પરંતુ તેના લક્ષણો ઘટાડવા અને પુનઃપ્રાપ્તિ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે સારવાર છે.
1. પ્લાઝ્મા એક્સચેન્જ:
આમાં પ્લાઝ્મા માટે લોહીની આપલેની પ્રક્રિયા સામેલ છે, જે શરીરમાંથી ઝેરી તત્વોને દૂર કરે છે અને નર્વસ સિસ્ટમને રાહત આપે છે.
2 ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન થેરાપી:
આમાં, રોગપ્રતિકારક તંત્ર સામે કામ કરતા એન્ટિબોડીઝનો ડોઝ આપવામાં આવે છે, જે ચેતા કોષોને વધુ નુકસાનથી બચાવે છે. આ સિવાય પેઈન કિલર અને ફિઝિયોથેરાપીની પણ સલાહ આપવામાં આવે છે.
