- મંદિરના નિર્માણનું કામ ટૂંકસમયમાં શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે
- માર્તંડ મંદિરના જીર્ણોદ્વારની ઘણા સમયથી માંગણી હતી
- હિન્દુ અને મુસ્લિમ બંને ધર્મના લોકોની ઇચ્છા હતી કે સૂર્ય મંદિરનો જીર્ણોદ્વાર થાય
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં દેશના સૌથી જુના સૂર્ય મંદિરનો જીર્ણોદ્વાર કરવાની આશા જાગી છે. અનંતનાગમાં બનેલ આ સૂર્ય મંદિરનો યુદ્ધના ધોરણે જીર્ણોદ્વાર કરવામાં આવશે. આ માટે ઉચ્ચ અધિકારીઓની એક મહત્ત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઇ હતી. મંદિરના નિર્માણનું કામ જોર-શોરથી ફરીથી શરૂ કરવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યુ છે. માર્તંડ મંદિરના જીર્ણોદ્વારની ઘણા સમયથી શ્રદ્ધાળુઓની માંગ હતી તેઓ ઇચ્છતા હતા કે મંદિરને ફરીથી .પહેલા જેવુ જ બનાવવામા આવે. હિન્દુ અને મુસ્લિમ બંને ધર્મના લોકોએ મંદિરના બ્યુટીફિકેશનને લઇને ઘણા અભિયાન ચલાવ્યા હતા.
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આવેલ 8મી સદીના પ્રાચીન માર્તંડ સૂર્ય મંદિરનો જીર્ણોદ્ધાર હવે ટુંક સમયમાં કરવામાં આવશે. આ એ સમયની વાત છે જ્યારે રાજા મહારાજોઓ સત્તા માટે એક મંદિરોને તોડીને આગળ વધતા હતા.
માર્તંડ મંદિર, સૂર્ય મંદિરોમાં સૌથી જૂનું મંદિર
8મી સદીના માર્તંડ મંદિર ભારતના સૂર્ય મંદિરોમાં સૌથી જૂનું છે અને અમૂલ્ય પ્રાચીન આધ્યાત્મિક વારસાનું પ્રતીક છે. આ એએસઆઈ દ્વારા સુરક્ષિત સ્મારક છે. આ મંદિરનું નિર્માણ હિન્દુ રાજા લલિતાદિત્ય મુક્તપદે કરાવ્યું હતું. એવું કહેવાય છે કે સુલતાન સિકંદર શાહ મીરીના આદેશ પર માર્તંડ સૂર્ય મંદિરનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ મંદિર શ્રીનગરથી લગભગ 63 કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. રાજા લાલીદાદિત્યએ દેશનું સૌથી જૂનું સૂર્ય મંદિર બનાવ્યું હતું. આ મંદિર 750 એડીમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ દેશની જૂની ધરોહરોમાંની એક છે, હવે તેને સુંદર બનાવવા માટે પગલાં ભરવામાં આવશે.
મંદિર કઈ શૈલીમાં બાંધવામાં આવ્યું છે?
આ સૂર્ય મંદિર કાશ્મીરી સ્થાપત્યની સુંદરતાને સમાવે છે. આ મંદિરના નિર્માણમાં કંધાર, ચાઈનીઝ અને ગુપ્ત રોમન શૈલીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ મંદિર 270 ફૂટ વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે. આ મંદિરની પહોળાઈ 180 ફૂટ છે. નવાઈની વાત એ છે કે માર્તંડ મંદિર એએસઆઈ સંરક્ષિત સ્થળોમાંનું એક છે, પરંતુ આ મંદિરમાં આજે પણ પૂજા કરવામાં આવતી નથી, જ્યારે ગુજરાત અને ઓડિશાના સૂર્ય મંદિરો પણ એએસઆઈ સંરક્ષિત મંદિરો છે અને અહીંના સૂર્ય મંદિરોમાં પૂજા કરવામાં આવે છે .
સિકંદરે માર્તંડ મંદિર તોડી પાડ્યું હતું
એલેક્ઝાંડરે 15મી સદીમાં દેશની 1600 વર્ષ જૂની સંપત્તિને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ મંદિરને નષ્ટ કરવા માટે સિકંદરને ખૂબ જ મહેનત કરવી પડી હતી. લગભગ બે વર્ષની મહેનત બાદ સિકંદર આ મંદિરને તોડી પાડવામાં સફળ રહ્યો હતો. પરંતુ 500 વર્ષ પછી પણ મંદિરની કોતરણી અને તેની વિવિધ શૈલીની સુંદરતા જોવા મળે છે.
લલિતાદિત્ય કરકોટા કોણ હતા?
લલિતાદિત્ય કરકોટા વંશના હતા જેમણે સાતમી સદીમાં કાશ્મીર પર શાસન કર્યું હતું. ઈતિહાસકાર કલ્હને તેમના મહાકાવ્ય રાજતરંગિણીમાં આ વંશનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. હાલમાં જ અયોધ્યાથી આવેલા કળશને અનંતનાગના સૂર્ય મંદિર પરિસરમાં સ્થિત રામ મંદિરમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ સિવાય જમ્મુ-કાશ્મીરના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મનોજ સિન્હાએ પણ આ મંદિરમાં પૂજા કરી છે. તેમણે શ્રી માર્તંડ તીરથ ટ્રસ્ટ દ્વારા આયોજિત મહાયજ્ઞમાં ભાગ લીધો હતો.
