હિન્દુ ધર્મમાં ભગવાન શિવને પ્રમુખ સ્થાન આપવામાં આવ્યુ છે. તમામ હિન્દુઓના ઘરમાં શિવ-પાર્વતીની પૂજા કરવામાં આવે છે. ભગવાન શિવ સાથે જોડવામાં આવેલી આ કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા ખૂબ મહત્વની અને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. તેથી મોટી સંખ્યામાં ભક્તો આ પર્વતની યાત્રા કરવા માટે ઉત્સુક હોય છે.
શિવનું નિવાસસ્થાન
કૈલાશ પર્વતને ભગવાન શિવનું નિવાસસ્થાન માનવામાં આવે છે. માન્યાત છે કે શિવ-પાર્વતી અહીં જ બિરાજમાન છે. હિન્દુઓની સાથે જૈન અને તિબ્બતીઓમાં પણ આ કૈલાશ યાત્રા અનેરુ સ્થાન ધરાવે છે. કૈલાશ પર્વત સમુદ્ર તટથી 22,028 ફુટ ઉંચો પથ્થરનો એક પિરામિડ જેવો છે. જેનું શિખર શિવલિંગ જેવો છે. અને તે વર્ષ દરમિયાન બરફની ચાદરમાં જ ઢંકાયેલું રહે છે. 22,028 ફુટ ઉંચા બરફમાં ઢંકાયેલા શિખર અને તેની સાથે જોડાયેલા માનસરોવરને કૈલાશ માનસરોવર કહે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ પર્વત સ્વયં નિર્મિત છે અને કૈલાસ-માનસરોવર સમગ્ર સૃષ્ટિ જેટલું જ પ્રાચીન છે. આ અદ્ભુત અને અલૌકિક સ્થળ વિશે, એવું કહેવાય છે કે અહીં પ્રકાશ તરંગો અને ધ્વનિ તરંગોનો મેળાવડો થાય છે. જે "ઓમ"ની ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરે છે.
કૈલાસ માનસરોવરનું ધાર્મિક મહત્વ
હિન્દુઓની સાથે, કૈલાસ માનસરોવરને બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મમાં પણ ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર એવું કહેવાય છે કે આ સ્થળ કુબેરનું નગર છે. અહીંથી, ગંગા નદી ભગવાન વિષ્ણુના ચરણમાંથી નીકળે છે અને કૈલાશ પર્વતની ટોચ પર ખૂબ જ વેગથી પડે છે. જ્યાં ભગવાન શિવ તેને પોતાના જડિત તાળાઓમાં પકડી રાખે છે અને તેને શુદ્ધ પ્રવાહના રૂપમાં પૃથ્વી પર વહેવા દે છે. માન્યતાઓ અનુસાર, એવું પણ કહેવાય છે કે જે કોઈ માનસરોવર તળાવની ભૂમિને સ્પર્શ કરે છે. તે બ્રહ્મા દ્વારા બનાવેલા સ્વર્ગમાં પહોંચે છે અને જે વ્યક્તિ તળાવનું પાણી પીવે છે. તે ભગવાન શિવ દ્વારા બનાવેલા સ્વર્ગમાં જાય છે.
પુરાણોમાં કરાયો છે ઉલ્લેખ
પાંડવોનો માનસરોવર જવાનો ઉલ્લેખ પુરાણોમાં પણ જોવા મળે છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે શરીર છોડ્યા પછી, માતા સીતા માનસરોવરના માર્ગે સ્વર્ગમાં ગયા હતા. કૈલાશ માનસરોવરને ભગવાન શિવના દર્શન માટે એક પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે. ભગવાન શિવની પૂજા મોટાભાગે શિવલિંગના રૂપમાં થાય છે. પરંતુ માનસરોવરમાં ઓમ પર્વતની પૂજા થાય છે.
તળાવનું રહસ્ય
એવું પણ માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવની કૃપાથી તળાવનું પાણીનું સ્તર હંમેશા સમાન રહે છે. ઊંચા હિમાલયના પ્રદેશમાં હોવાને કારણે, અહીં ખૂબ જ ઠંડી હોય છે અને છતાં અહીં બરફ જામતો નથી. જ્યારે તળાવની બીજી બાજુ આવેલું રાક્ષસ તાલ થીજી ગયું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે 33 કરોડ દેવી-દેવતાઓ કૈલાસ પર્વત દ્વારા આવે છે અને તળાવમાં સ્નાન કરે છે. તેથી તળાવનું પાણી હંમેશા સ્થિર રહે છે અને દર કલાકે રંગ બદલે છે.
