- 11 રાજ્યોમાં લોકસભાની ચૂંટણીઓ થઈ પૂર્ણ
- પ્રથમ તબક્કામાં 102 લોકસભા બેઠકો પર 66 ટકા મતદાન થયું
- બીજા તબક્કામાં 64 ટકાથી થોડું વધારે મતદાન નોંધાયું
લોકસભા ચૂંટણીના બે તબક્કામાં 190 બેઠકો પર મતદાન પૂર્ણ થયું છે. ઉપરાંત, તામિલનાડુ, રાજસ્થાન, કેરળ, મણિપુર, મેઘાલય, ઉત્તરાખંડ, અરુણાચલ પ્રદેશ, મિઝોરમ, નાગાલેન્ડ, સિક્કિમ, ત્રિપુરા અને ત્રણ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો - પુડુચેરી, આંદામાન-નિકોબાર અને લક્ષદ્વીપ, પુડુચેરી- 11 રાજ્યોમાં લોકસભાની ચૂંટણીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. જોકે, અગાઉની સામાન્ય ચૂંટણીઓની સરખામણીમાં બે તબક્કામાં ઓછા મતદાનને કારણે રાજકીય પક્ષોની ચિંતા વધી ગઈ છે.
ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, બીજા તબક્કામાં 64 ટકાથી થોડું વધારે મતદાન નોંધાયું હતું, જ્યારે 2019માં બીજા તબક્કામાં 88માંથી 85 બેઠકો પર 69.64 ટકા મતદાન થયું હતું. તેવી જ રીતે, પ્રથમ તબક્કામાં 102 લોકસભા બેઠકો પર 66 ટકા મતદાન થયું હતું. 2019 માં, આ બેઠકો પર લગભગ 70 ટકા મતદાન થયું હતું, જેનો અર્થ છે કે આ વર્ષે ચાર ટકા ઓછા મતદાન થયા છે.
ઓછા મતદાનનું શું છે કારણ?
બે તબક્કામાં ઘટાડો થવા પાછળ ભારે ગરમી, મતદારોમાં ઉત્સાહનો અભાવ, સરકાર પ્રત્યે ઉદાસીનતા જેવા અનેક કારણો આપવામાં આવી રહ્યા છે. મતદાનની ટકાવારી ઘટશે તો કોને ફાયદો થશે અને કોને નુકસાન થશે? આ અંગે રાજકીય વિશ્લેષકોના મત અલગ અલગ છે. જો આપણે છેલ્લી 12 લોકસભા ચૂંટણીઓમાં મતદાનની ટકાવારીના વલણ પર નજર કરીએ તો, અગાઉની ચૂંટણીઓની તુલનામાં પાંચ સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં ઓછું મતદાન થયું હતું અને ચાર વખત સરકાર બદલાઈ હતી. જ્યારે એક વખત સત્તાધારી પક્ષે ફરી સરકાર બનાવી છે. એ જ રીતે સાત લોકસભા ચૂંટણીમાં મતદાનની ટકાવારી વધી અને ચાર વખત સરકાર બદલાઈ. જ્યારે શાસક પક્ષ ત્રણ વખત જીત્યો છે.
ઓછું મતદાન એ પરિવર્તનની નિશાની છે!
1980ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ઓછા મત પડ્યા અને જનતા પાર્ટીની સરકારનો પરાજય થયો. ત્યારબાદ કોંગ્રેસે ચૂંટણી જીતીને સરકાર બનાવી. આ પછી, 1989 માં, ઓછા મતદાનને કારણે, કોંગ્રેસને સત્તામાંથી બહાર કરવાની ફરજ પડી હતી અને ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન વીપી સિંહના નેતૃત્વમાં કેન્દ્રમાં નવી સરકારની રચના કરવામાં આવી હતી. 1991માં ફરીથી લોકસભાની ચૂંટણી યોજાઈ. આ ચૂંટણીમાં પણ ઓછું મતદાન થયું હતું અને કોંગ્રેસ ફરી સત્તામાં આવી હતી. આ વલણથી વિપરીત, 1999ની સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં મતદાનની ટકાવારી ઘટી હતી, પરંતુ તે પછી માત્ર સત્તાધારી પક્ષનો જ વિજય થયો હતો. વર્ષ 2004માં મતદાનની ટકાવારી ઓછી હતી અને વિરોધ પક્ષોને ફરી એકવાર તેનો ફાયદો થયો અને કોંગ્રેસના નેતૃત્વમાં યુપીએ સરકાર બની.
મતદાનની ટકાવારીમાં ઘટાડાનું રાજકીય મહત્વ
રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે, મતદાનની ટકાવારીમાં ઘટાડો એ સારી બાબત નથી. આ ચૂંટણીને લઈને મતદારોમાં ઉદાસીનતા દર્શાવે છે. 2019ની લોકસભા ચૂંટણીની સરખામણીએ આ વખતે ઉદાસીનતા સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. જો કે, તેના ફાયદા અને ગેરફાયદાની ગણતરી કરી શકાતી નથી. કારણ કે અનેક વખત મતદાનની ટકાવારી ઘટી હોવા છતાં સત્તાધારી પક્ષનો વિજય થયો છે. સાથે-સાથે સરકાર પણ ઘણી વખત જતી રહી છે.
