આગામી 30-31 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ રાજધાની દિલ્હીમાં ભારત બીજી ભારત-આરબ વિદેશ પ્રધાનોની બેઠકનું આયોજન કરશે. આ ઉચ્ચ-સ્તરીય પરિષદમાં આરબ લીગના લગભગ 22 સભ્ય દેશોના વિદેશ પ્રધાનો હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને અસ્થિરતા વચ્ચે, આ બેઠકને ભારતના વધતા રાજદ્વારી દરજ્જાના મુખ્ય સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે.
બેઠક કેમ છે મહત્વપૂર્ણ?
આ પરિષદ એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે ગાઝા યુદ્ધ, ઈરાન-ઈઝરાયલ તણાવ અને લાલ સમુદ્રમાં હુથી હુમલાઓએ સમગ્ર પ્રદેશને અસ્થિર બનાવી દીધો છે. આરબ દુનિયા આ મુદ્દાઓ પર વિભાજિત થઈ છે. આવા વાતાવરણમાં તમામ પક્ષો સાથે ભારતનું સતત જોડાણ દર્શાવે છે કે નવી દિલ્હી કોઈ એક જૂથનો પક્ષ લેવાને બદલે સંતુલન સેતુ શક્તિની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.
કયા દેશોનો થશે સમાવેશ?
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ આ બેઠકમાં સાઉદી અરેબિયા, ઈજિપ્ત, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, કતાર, કુવૈત, ઓમાન, બહેરીન, જોર્ડન, ઈરાક, લેબનોન, સીરિયા, મોરોક્કો, ટ્યુનિશિયા, અલ્જેરિયા, લિબિયા, સુદાન, સોમાલિયા, જીબુટી, મૌરિટાનિયા, કોમોરોસ, યમન અને પેલેસ્ટાઈન જેવા મુખ્ય આરબ દેશોના વિદેશ પ્રધાનો હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. બેઠકની નજીક ભાગીદારીની અંતિમ પુષ્ટિ કરવામાં આવશે.
એજન્ડા શું રહેશે?
આ બેઠકનું ફોક્સ ભારત અને આરબ દેશો વચ્ચેના આ મુદ્દાઓ પર રહેશે.
- રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક સહયોગ
- આતંકવાદ અને દરિયાઈ સુરક્ષા
- વેપાર, રોકાણ અને જોડાણ
- પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા
ઊર્જા સુરક્ષા: ભારતની સૌથી મોટી મજબૂરી
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતના 80%થી વધુ આયાત કરે છે, જેમાંથી લગભગ 60% આરબ દેશોમાંથી આવે છે. તેલ પુરવઠામાં કોઈપણ વિક્ષેપ ફુગાવા, ચાલુ ખાતાની ખાધ અને રૂપિયા પર સીધી અસર કરે છે. તેથી, આ બેઠક ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા રાજદ્વારી માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ બેઠકમાં ભારત-મધ્ય પૂર્વ-યુરોપ આર્થિક કોરિડોર, અથવા IMEC કોરિડોર પર પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. તેને ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડ પહેલના વિકલ્પ તરીકે જોવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોના મતે આ પ્રોજેક્ટ આરબ દેશોની રાજકીય સંમતિ વિના આગળ વધી શકશે નહીં, જેના કારણે આ બેઠક ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ બની રહી છે.
ભારતીય પ્રવાસીઓ પણ એજન્ડામાં સામેલ
લગભગ 90 લાખ ભારતીય નાગરિકો ગલ્ફ દેશોમાં કામ કરે છે, જે દર વર્ષે 80થી 85 અબજ ડોલરના રેમિટન્સ ભારતમાં મોકલે છે. આ બેઠકમાં કામદારોની સલામતી, વિઝા નિયમો અને ઈમરજન્સીના સમયમાં ભારતીયોના સુરક્ષિત સ્થળાંતર જેવા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. એકંદરે, ભારતમાં 22 આરબ દેશોના વિદેશ મંત્રીઓનું ભેગું થવું એ માત્ર એક ઔપચારિક બેઠક નથી. તે સંકેત આપે છે કે ભારત હવે ફક્ત પ્રેક્ષક નથી, પરંતુ પશ્ચિમ એશિયાના રાજકારણમાં સંતુલિત અને પ્રભાવશાળી ખેલાડી છે.
આ પણ વાંચો: Maharashtraની રાજનીતિમાં મોટો વળાંક? રાજ ઠાકરે શું ઉદ્ધવને સાઈડલાઈન કરી શિંદેને ટેકો આપશે!
