બંધારણને લઈને ભાજપ અને કોંગ્રેસ ફરી એકવાર સામસામે આવી ગયા છે. છ મહિના પહેલા કરાયેલા આક્ષેપો અને પ્રતિઆક્ષેપો હવે સંસદમાં આવ્યા છે. રાજનાથ સિંહના આરોપોથી નારાજ કોંગ્રેસના સભ્ય પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ ભાજપ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે જો ભાજપને લોકસભામાં બહુમતી મળી હોત તો બંધારણ બદલાઈ ગયું હોત. પરંતુ કોંગ્રેસે જનતાની વચ્ચે જઈને ભાજપ પર અંકુશ લગાવ્યો.
ભારતમાં કોંગ્રેસ અને ભાજપ બંને એકબીજા પર બંધારણ પર પ્રહારો કરતા રહે છે. જ્યારે કોંગ્રેસ સત્તામાં હતી ત્યારે ભાજપ પર બંધારણ તોડવાનો આરોપ લગાવતા હતા, હવે કોંગ્રેસ પણ તે જ આરોપો ભાજપ પર લગાવી રહી છે. છેલ્લા છ મહિનામાં કોંગ્રેસ એટલી આક્રમક બની ગઈ છે કે તેણે મતદારોના મનમાં એવી છાપ ઊભી કરી છે કે ભાજપ આખું બંધારણ બદલવાનું વિચારી રહ્યું છે. કોંગ્રેસ તેના ઉદ્દેશ્યમાં સફળ થઈ અને મતદારોનો એક મોટો વર્ગ ભયભીત થઈ ગયો કે જો ભાજપ સત્તામાં આવશે, તો તે બંધારણ દ્વારા આપવામાં આવેલા તેમના અધિકારો છીનવી લેશે. આથી ભાજપ 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં બહુમતથી ખૂબ પાછળ રહી ગયું. એ અલગ વાત છે કે પોતાના સહયોગીઓની મદદથી નરેન્દ્ર મોદીએ ત્રીજી વખત સરકાર બનાવી.
બંધારણ પર ભાજપનો બચાવ
લોકશાહીમાં આ કોંગ્રેસની જીત કહેવાશે કારણ કે તેણે સુનિયોજિત રીતે હુમલો કર્યો હતો અને આ હુમલામાં તેણે શાસક પક્ષને ઘણું નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. ભાજપે વારંવાર બચાવ કરવો પડ્યો. કદાચ તેથી જ ભાજપે સત્તામાં આવતાની સાથે જ બંધારણની 75 વર્ષની સફરની વર્ષભર ઉજવણીનું આયોજન કર્યું હતું. આ સમારોહ 26 નવેમ્બર 2024થી શરૂ થયો હતો. 75 વર્ષ પહેલા, 26 નવેમ્બર 1949ના રોજ, આપણા સ્વતંત્ર દેશનું બંધારણ બનાવવામાં આવ્યું અને 26 ફેબ્રુઆરી 1950 ના રોજ, ભારત એક બંધારણીય રાષ્ટ્ર બન્યું. બ્રિટિશ ઈન્ડિયામાંથી સ્વતંત્ર ભારત બનેલા આપણા દેશ પાસે સંસદીય ગણતંત્ર છે, આ પણ આપણી જીત છે. નહિંતર, બ્રિટિશરો (કેનેડા, ઑસ્ટ્રેલિયા વગેરે) પાસેથી સ્વતંત્રતા મેળવનાર ઘણા દેશોમાં હજુ પણ સંસદીય રાજાશાહી છે. ત્યાંના રાજ્યના વડા બ્રિટનના રાજા છે.
શાસક પક્ષની મનમાની પર નિયંત્રણ લાવવું જોઈએ
બંધારણનું મહત્વ એ વાત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આપણા દેશમાં છેલ્લા 75 વર્ષથી લોકશાહી પ્રવર્તી રહી છે. તેથી બંધારણ આપણા માટે દરેક રીતે પવિત્ર છે. તે દત્તા પક્ષને નિયંત્રણમાં રાખે છે અને લોકશાહીને નુકસાન પહોંચાડતી આંતરિક શક્તિઓને ખીલવા દેતી નથી. બંધારણના 75 વર્ષની ગૌરવપૂર્ણ યાત્રાની ઉજવણીમાં, તેના મુખ્ય કાર્યક્રમોમાંનો એક ભારતીય બંધારણની ઐતિહાસિક યાત્રા પર એક દસ્તાવેજી ફિલ્મ બનાવવાનો હતો. બંધારણની 75મી વર્ષગાંઠને સમર્પિત એક સ્મારક સિક્કો અને ટપાલ ટિકિટ પણ. ‘મેકિંગ ઓફ ધ કોન્સ્ટિટ્યુશન ઓફ ઈન્ડિયાઃ અ ગ્લિમ્પ્સ’ અને ‘મેકિંગ ઓફ ધ કોન્સ્ટિટ્યુશન ઓફ ઈન્ડિયા એન્ડ ઈટ્સ ગ્લોરીયસ જર્ની’ નામના પુસ્તકોનું વિમોચન પણ સમારોહનો એક ભાગ છે. તેમજ ભારતીય બંધારણ સંસ્કૃત અને મૈથિલી ભાષાઓમાં બહાર પાડવામાં આવશે. મૂળ બંધારણમાં 395 કલમો હતી, પરંતુ 106 સુધારા પછી તેમની સંખ્યા હવે 470 (પરંતુ બંધારણીય ગણતરીમાં 395) થઈ ગઈ છે. બંધારણ 26 જાન્યુઆરી 1950 થી અમલમાં આવ્યું.
સંસદમાં બંધારણ પર ચર્ચા
સંસદમાં શુક્રવાર (13 ડિસેમ્બર)થી બંધારણ પર બે દિવસીય વિશેષ ચર્ચા શરૂ થઈ. બંધારણને લઈને ભાજપ અને કોંગ્રેસ ફરી એકવાર સામસામે આવી ગયા છે. છ મહિના પહેલા કરાયેલા આક્ષેપો અને પ્રતિઆક્ષેપો હવે સંસદમાં સામસામે આવી ગયા છે. લોકસભા ચૂંટણીમાં પ્રચાર કરતી વખતે કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી પોતાની દરેક જાહેરસભામાં બંધારણની નકલ હાથમાં રાખતા હતા અને ભાજપ પર આરોપ લગાવતા હતા કે જો આ વખતે તે સત્તામાં આવશે તો બંધારણ બદલી નાખશે. તેની અસર પણ થઈ અને ભાજપ લોકસભા ચૂંટણીમાં 272ના આંકડાને સ્પર્શી શક્યું નહીં. એ અલગ વાત છે કે સહયોગી દળોની મદદથી કેન્દ્રમાં ત્રીજી વખત મોદી સરકાર બની. પરંતુ બંધારણ બદલવાના આરોપને કારણે ભાજપ બચાવ કરતું થઈ ગયું છે. દેશભરમાં સંદેશ ગયો હતો કે ભાજપ બંધારણ બદલવા માટે તૈયાર છે.
નેહરુએ 17 વાર બંધારણ બદલ્યું
જ્યારે 'આપણું બંધારણ, અમારું સ્વાભિમાન' અભિયાન અંતર્ગત આયોજિત કાર્યક્રમમાં સંસદમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, ત્યારે ઉશ્કેરણીજનક સંવાદ સાંભળવા મળ્યો હતો. પ્રશ્નકાળ પછી, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહ ઉભા થયા અને સંસદમાં બંધારણ પર વિશેષ ચર્ચા શરૂ કરતી વખતે, રાજનાથ સિંહે આરોપ લગાવ્યો કે એક રાજકીય પક્ષ (કોંગ્રેસ) તેને પોતાનો વિશેષાધિકાર માને છે. તે પોતાની ઈચ્છા મુજબ બંધારણ તોડી રહી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહર લાલ નેહરુએ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન 17 વખત બંધારણમાં સુધારો કર્યો હતો. આટલું જ નહીં તેમની પુત્રી અને ત્રીજા વડાપ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીએ 28 વખત બંધારણ બદલ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમના પુત્ર અને વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની સરકાર દરમિયાન બંધારણમાં દસ વખત ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા. યુપીએ દરમિયાન પણ કોંગ્રેસના મનમોહન સિંહે 7 વખત બંધારણ બદલ્યું હતું. તો પછી કોંગ્રેસ કયા મોઢેથી બંધારણના રક્ષણની વાત કરે છે?
સાવરકરના નામ પર કોંગ્રેસ નારાજ
આ જ ચર્ચા દરમિયાન સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે જેમ જ બંધારણના સંદર્ભમાં શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી અને વિનાયક દામોદર સાવરકરનો ઉલ્લેખ કર્યો કે તરત જ કોંગ્રેસના સાંસદોએ હંગામો શરૂ કર્યો. ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને પક્ષો જાણે છે કે આ ચર્ચા હોબાળો કરશે, આ અપેક્ષાએ, બંનેએ પોતપોતાના પક્ષોના સભ્યોને વ્હીપ જારી કર્યો હતો કે, તેઓએ 13 અને 14 ડિસેમ્બરે ગૃહમાં હાજર રહેવું જોઈએ. 13 ડિસેમ્બરે સંસદ પર થયેલા હુમલાની વર્ષગાંઠ પણ હોવાથી સૌ પ્રથમ સંસદના બંને ગૃહોમાં તે હુમલા દરમિયાન માર્યા ગયેલા સૈનિકોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી હતી. 13 ડિસેમ્બર 2001ના રોજ, જૈશ-એ-મોહમ્મદ અને લશ્કર-એ-તૈયબાના પાંચ આતંકવાદીઓએ સંસદ પર હુમલો કર્યો. આતંકી હુમલાનો મુખ્ય આરોપી અફઝલ ગુરુ હતો. આ હુમલામાં દિલ્હી પોલીસના પાંચ જવાન, એક મહિલા કોન્સ્ટેબલ અને બે સુરક્ષાકર્મીઓ શહીદ થયા હતા. સુરક્ષા દળોએ તમામ આતંકીઓને ઠાર કર્યા હતા.
પ્રિયંકાના ભાજપ પર પ્રહાર
શુક્રવારે જ રાજનાથ સિંહના આરોપોથી નારાજ કોંગ્રેસના સભ્ય પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ ભાજપ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે જો ભાજપને લોકસભામાં બહુમતી મળી હોત તો બંધારણ બદલાઈ ગયું હોત. પરંતુ કોંગ્રેસે જનતાની વચ્ચે જઈને ભાજપ પર અંકુશ લગાવ્યો. પોતાના ભાષણથી તેમણે એક વખત શાસક પક્ષને બોલતા અટકાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે આઝાદી માટે લડનારા નેતાઓમાં જે એક અવાજ ઊભો થયો તે આપણું બંધારણ હતું. તેમણે કહ્યું કે, બાબા સાહેબ આંબેડકર, મૌલાના આઝાદ, જવાહર લાલ નેહરુ સહિત ઘણા નેતાઓને બંધારણ બનાવવામાં વર્ષો લાગ્યા. આ બંધારણ છે જે દેશના દરેક વ્યક્તિને સરકાર બનાવવા કે તોડવાનો અધિકાર આપે છે. તેથી સરકારે તેની સામે ઝુકવું પડશે.
મહાત્મા ગાંધીનો ઉલ્લેખ નથી
કોંગ્રેસના કેસી વેણુગોપાલે આરોપ લગાવ્યો કે બંધારણ પર ચર્ચા શરૂ કરતી વખતે રાજનાથ સિંહ જાણી જોઈને મહાત્મા ગાંધીને ભૂલી ગયા. દેશની આઝાદી માટે બલિદાન આપનાર સંતનો ઉલ્લેખ ન કરવો એ ખેદજનક છે. સમાજવાદી પાર્ટીના સુપ્રીમો અખિલેશ યાદવે આરોપ લગાવ્યો કે આ સરકાર બંધારણના ધર્મનિરપેક્ષ મૂલ્યોની અવગણના કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે, આ સરકાર મુસ્લિમો સાથે બીજા વર્ગના નાગરિકો જેવો વ્યવહાર કરી રહી છે. તેમની મિલકતોનો નાશ કરવામાં આવી રહ્યો છે અને તેઓ સતત હુમલા કરી રહ્યા છે. અખિલેશ યાદવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જો આ સરકાર જાતિવાર વસ્તીગણતરી નહીં કરાવે તો આવનારી સરકારનું પહેલું કામ જાતિવાર વસ્તી ગણતરી કરવાનું રહેશે. આ ચર્ચા શનિવારે પણ થશે.
