બુધવારે (13 નવેમ્બર 2024) સુપ્રીમ કોર્ટમાં બુલડોઝર કાર્યવાહી પર સુનાવણી દરમિયાન મોટી ટિપ્પણી કરી. કોર્ટે કહ્યું કે સરકારી સત્તાનો દુરુપયોગ ન થવો જોઈએ. જસ્ટિસ ગવઈએ કવિ પ્રદીપની એક કવિતાને ટાંકીને કહ્યું હતું કે ઘર એક સપનું છે, જે ક્યારેય તોડી શકાતું નથી. ન્યાયાધીશે વધુમાં કહ્યું કે ગુનાની સજા ઘર તોડી ન શકાય. ગુનામાં આરોપી બનવું અથવા દોષિત ઠરવું એ ઘર તોડી પાડવાનો આધાર નથી.
સુનાવણી દરમિયાન ન્યાયાધીશે કહ્યું, "અમે તમામ દલીલો સાંભળી. લોકતાંત્રિક સિદ્ધાંતોને ધ્યાનમાં લીધા. ન્યાયના સિદ્ધાંતોને ધ્યાનમાં લીધા. ઈન્દિરા ગાંધી વિરુદ્ધ રાજનારાયણ, ન્યાયમૂર્તિ પુટ્ટસ્વામી જેવા નિર્ણયોમાં નિર્ધારિત સિદ્ધાંતોને ધ્યાનમાં લીધા. તે સરકારની જવાબદારી છે. કાયદાનું શાસન સુનિશ્ચિત કરતા રહેવું જોઈએ, પરંતુ તે જ સમયે બંધારણીય લોકશાહીમાં નાગરિક અધિકારોનું રક્ષણ જરૂરી છે."
આરોપી એક હોય તો આખા પરિવારને સજા કેમ?
કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં કહ્યું કે બુલડોઝરની કાર્યવાહીનું મનસ્વી વલણ સહન કરવામાં આવશે નહીં. અધિકારીઓ મનસ્વી રીતે કામ કરી શકતા નથી. એક કેસમાં એક જ આરોપી હોય તો ઘર તોડીને આખા પરિવારને શા માટે સજા કરવી? આખો પરિવાર તેમનું ઘર છીનવી શકે નહીં. બુલડોઝરની કાર્યવાહી ખરેખર કાયદાના ભયનો અભાવ દર્શાવે છે.
અગાઉ ચુકાદો વાંચતી વખતે કોર્ટે કહ્યું હતું કે ઘર એક સ્વપ્ન જેવું છે
અગાઉ ચુકાદો વાંચતી વખતે કોર્ટે કહ્યું હતું કે ઘર એક સ્વપ્ન જેવું છે. વ્યક્તિનું ઘર તેની છેલ્લી સુરક્ષા છે. આરોપીઓ સામે પૂર્વગ્રહ રાખી શકાય નહીં. સરકારી સત્તાનો દુરુપયોગ ન થવો જોઈએ. ગુનાની સજા ઘર તોડવાની નથી. કોઈપણ આરોપીનું ઘર તોડી શકાય નહીં.
ખોટી રીતે મકાન તોડી પાડવા બદલ વળતર મળવું જોઈએ.
કોર્ટે કહ્યું કે કાયદાનું શાસન હોવું જોઈએ. બુલડોઝરની કાર્યવાહી પક્ષપાતી ન હોઈ શકે. ખોટી રીતે મકાન તોડી પાડવા બદલ વળતર મળવું જોઈએ. જવાબદાર અધિકારીઓને બક્ષવામાં નહી આવે. અમે તમામ પક્ષકારોને સાંભળ્યા બાદ આદેશ આપ્યો છે. અમે નિષ્ણાતોના સૂચનોને ધ્યાનમાં લીધા છે.
