- મેડિકલ સાયન્સમાં પોસ્ટ મોર્ટમ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયા
- પોસ્ટ મોર્ટમ સાથે જોડાયેલા તમામ મહત્વપૂર્ણ તથ્યો
- પોસ્ટ મોર્ટમ માટે મૃતકના સંબંધીઓની સંમતિ જરૂરી
શું તમે જાણો છો કે પોસ્ટમોર્ટમ શું છે અને તેમાં કેવા પ્રકારની માહિતી બહાર આવે છે? મેડિકલ સાયન્સમાં પોસ્ટ મોર્ટમ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયા છે. જો કે, અસામાન્ય મૃત્યુના કિસ્સામાં, આ વધુ અસરકારક બને છે. કારણ કે પોસ્ટ મોર્ટમ રિપોર્ટ દ્વારા જાણી શકાય છે કે મોતનું કારણ શું છે અને તેનું કારણ શું છે. આજે અમે તમને પોસ્ટ મોર્ટમ સાથે જોડાયેલા તમામ મહત્વપૂર્ણ તથ્યો કયા કયા છે.
પોસ્ટ મોર્ટમ ક્યારે શરૂ થયું?
પોસ્ટમોર્ટમને ઓટોપ્સી પણ કહેવામાં આવે છે. ઈરાકમાં 3500 બીસીમાં સૌપ્રથમ પ્રાણીનો મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. તે સમયે એવી માન્યતા હતી કે ભગવાનનો સંદેશ જાણવા માટે પ્રાણીઓના શરીરના અંગોની તપાસ કરવી જરૂરી છે. તે પછી, 14મી સદીમાં ઇટાલીની યુનિવર્સિટીઓમાં ડિસેક્શનનું શિક્ષણ શરૂ કરવામાં આવ્યું.
મૃત્યુનું કારણ જાણવા માટે પોસ્ટમોર્ટમ મહત્વપૂર્ણ
ભારતના ઈતિહાસમાં એવું માનવામાં આવે છે કે શબપરીક્ષણનું મહત્વ સૌપ્રથમ સમજનાર ચાણક્ય હતા. તેમનું માનવું હતું કે મૃત્યુનું કારણ જાણવા માટે પોસ્ટમોર્ટમ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. મહર્ષિ સુશ્રુતનું નામ પણ આ સંદર્ભમાં લેવાય છે. તેમને ભારતમાં સર્જરીના પિતા કહેવામાં આવે છે. એટલું જ નહીં, તેમના પુસ્તક સુશ્રુત સંહિતામાં સર્જરી સંબંધિત માહિતી છે, જે આજે પણ ડોક્ટરોને શીખવવામાં આવે છે.
પોસ્ટમોર્ટમ ક્યારે કરવામાં આવે છે?
પોસ્ટમોર્ટમને સરળ શબ્દોમાં સમજાવતા ફોરેન્સિક નિષ્ણાત ડો.આકૃતિ કહે છે કે જો કોઈનું મૃત્યુ અકુદરતી રીતે થાય તો તે સ્થિતિમાં પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવે છે. જો મૃત્યુનું કારણ જાણવું હોય, મૃતદેહની ઓળખ કરવી હોય, મૃત્યુનો ચોક્કસ સમય જાણવો હોય, તો પોસ્ટમોર્ટમ કરવું પડે. કેટલીકવાર મૃત શરીર સડી જાય છે, તે કિસ્સામાં પણ પોસ્ટમોર્ટમ મૃત્યુનો ચોક્કસ સમય કહી શકે છે.
પોસ્ટ મોર્ટમના પ્રકાર
પોસ્ટ મોર્ટમ બે પ્રકારના હોય છે. મેડિકો લીગલ પોસ્ટ મોર્ટમ કરવામાં આવે છે જ્યાં પોસ્ટમોર્ટમ માત્ર પોલીસ અથવા મેજિસ્ટ્રેટના આદેશ પર કરવામાં આવે છે. તમામ શંકાસ્પદ મૃત્યુમાં અથવા જ્યાં પોલીસને શંકા હોય ત્યાં તબીબી-કાનૂની પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવે છે. જ્યારે ક્લિનિકલ અથવા હોસ્પિટલ પોસ્ટમોર્ટમ સંશોધન હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ પણ પ્રકારનું સંશોધન કરવું હોય, ત્યારે ક્લિનિકલ પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવે છે. આમાં મૃતકના સંબંધીઓની સંમતિ જરૂરી છે.
