30 નવેમ્બરના રોજ સ્કોટલેન્ડના એબરડીનશાયરના કોલિએસ્ટન નજીક આવેલા ફોરવી નેશનલ નેચર રિઝર્વમાં એક જાહેર સભ્યને ઓક્ટોપસ જેવું દેખાતું એક વિચિત્ર પ્રાણીનું અવશેષ મળ્યા. પ્રથમ નજરે તે સામાન્ય ઓક્ટોપસ જેવું લાગતું હતું, પરંતુ નજીકથી જોતા તેમાં ફક્ત સાત હાથ જોવા મળ્યા. સામાન્ય રીતે ઓક્ટોપસને આઠ હાથ હોય છે, તેથી આ શોધ સ્વાભાવિક રીતે આશ્ચર્યજનક હતી.
વૈજ્ઞાનિક તપાસ અને ઓળખ
દરિયાઈ જીવવિજ્ઞાનીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રાથમિક તપાસ બાદ જાણવા મળ્યું કે આ પ્રાણી સેપ્ટોપસ (Seven-armed octopus) નામની એક અત્યંત દુર્લભ પ્રજાતિનું છે. સેપ્ટોપસ સામાન્ય રીતે સમુદ્રની સપાટીથી સેંકડો મીટર નીચે ઊંડા પાણીમાં વસે છે, એટલે કિનારે તેનું અવશેષ મળવું ખૂબ જ અસામાન્ય ઘટના માનવામાં આવે છે. આ પ્રાણીના વધુ અવશેષો પણ પ્રકૃતિ અનામતમાં મળ્યા છે, જેમાં તેની મજબૂત ચાંચનો સમાવેશ થાય છે. આ ચાંચ શિકારને કચડી નાખવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે અને તે પ્રાણીના આહાર અને જીવનશૈલી અંગે મહત્વની માહિતી આપે છે.
સંશોધન માટે સાચવાયેલા અવશેષો
ઇસ્ટ ગ્રેમ્પિયન કોસ્ટલ પાર્ટનરશિપના દરિયાઈ જીવવિજ્ઞાની અનુસાર, આ શોધને લઈને જાહેર રસ અસાધારણ રહ્યો છે. હાલમાં આ તમામ અવશેષો કાળજીપૂર્વક સાચવીને રાખવામાં આવ્યા છે અને વિગતવાર વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ માટે તેને એબરડીન યુનિવર્સિટી, ટ્રેસ વાઇલ્ડલાઇફ ફોરેન્સિક નેટવર્ક, નેશનલ મ્યુઝિયમ્સ સ્કોટલેન્ડ અને લંડનના નેચરલ હિસ્ટ્રી મ્યુઝિયમમાં મોકલવામાં આવશે.
સેપ્ટોપસ: ઊંડા સમુદ્રનો રહેવાસી
સેપ્ટોપસ સમુદ્રના અત્યંત ઊંડા વિસ્તારોમાં રહે છે. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, માદા સેપ્ટોપસ નર કરતા કદમાં મોટી હોય છે અને તેની લંબાઈ લગભગ 13 ફૂટ (4 મીટર) સુધી પહોંચી શકે છે. આ પ્રજાતિ વિશે હજુ પણ ઘણી માહિતી અજાણી છે, જેના કારણે આ શોધને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
કિનારે કેવી રીતે પહોંચ્યું આ પ્રાણી?
આ સવાલનો જવાબ હજુ સુધી ચોક્કસ રીતે મળ્યો નથી. વૈજ્ઞાનિકોએ કેટલીક સંભાવનાઓ વ્યક્ત કરી છે. શક્ય છે કે કોઈ માછીમારના જાળમાં આ પ્રાણી અકસ્માતે ફસાઈ ગયું હોય અને પછી તેને દરિયામાં ફેંકવામાં આવ્યું હોય. બીજી શક્યતા એ છે કે કોઈ વ્હેલ અથવા મોટા દરિયાઈ પ્રાણીએ તેને મારી નાખ્યું હોય અને પછી તે સપાટી પર આવી ગયું હોય. એવું પણ બની શકે કે આ પ્રાણી દિશાભ્રમિત થઈને છીછરા પાણીમાં આવી ગયું હોય અને ત્યાં બીજા પ્રાણીના હુમલાનો શિકાર બન્યું હોય.
ફોરવી નેશનલ નેચર રિઝર્વનું મહત્વ
ફોરવી નેશનલ નેચર રિઝર્વ ઉત્તર સમુદ્ર અને યથાન નદીના મુખ વચ્ચે સ્થિત છે અને લગભગ 2,471 એકર વિસ્તાર ધરાવે છે. રેતાળ ટેકરા અને ઝાડીઓથી ઘેરાયેલો આ વિસ્તાર સીલ જેવા દરિયાઈ પ્રાણીઓ માટે જાણીતો છે. આવા પર્યાવરણમાં આ દુર્લભ સેપ્ટોપસના અવશેષો મળવું તેને વધુ રહસ્યમય બનાવે છે.
આ પણ વાંચો :
