મંગળ વિશે એક આશ્ચર્યજનક શોધ કરવામાં આવી છે. એક પરિભ્રમણ અવકાશયાને ઉત્તર ધ્રુવીય પ્રદેશ પર એક વિશાળ વમળની અંદર ડોકિયું કર્યું અને ઓઝોનના અણધાર્યા સ્તરને રેકોર્ડ કર્યો છે.
ઋતુગત ફેરફારો અને મહિનાઓ સુધી અંધકાર
શું મંગળ પર ક્યારેય પૃથ્વી જેવું ઓઝોન સ્તર હતું, જે ગ્રહને ખતરનાક અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોથી સુરક્ષિત કરે છે? ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના ડૉ. કેવિન ઓલ્સને યુરોપ્લેનેટ સાયન્સ કોંગ્રેસ અને ડિવિઝન ઓફ પ્લેનેટરી સાયન્સની બેઠકમાં અહેવાલ આપ્યો હતો કે મંગળના ઉત્તર ધ્રુવીય પ્રદેશમાં શિયાળા દરમિયાન તાપમાન -148°C સુધી ઘટી શકે છે. ગ્રહનો ઝુકાવ 25.2° પૃથ્વી 23.4° જેવો જ છે, જેના કારણે ધ્રુવીય પ્રદેશોમાં ઋતુગત ફેરફારો અને મહિનાઓ સુધી અંધકાર રહે છે.
ધ્રુવીય વમળમાં ભેજ
સામાન્ય રીતે, સૂર્યના અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો પાણીના અણુઓને તોડીને હાઇડ્રોજન ઓક્સાઇડ બનાવે છે, જે ઓઝોનનો નાશ કરે છે. જો કે, જ્યારે ધ્રુવીય વમળમાં ભેજ થીજી જાય છે, ત્યારે આ પ્રક્રિયા અટકી જાય છે, અને ઓઝોન એકઠું થવા લાગે છે. આ જ કારણ છે કે વૈજ્ઞાનિકોએ આ વમળમાં ઓઝોનમાં અણધારી ઉછાળો જોયો. ડૉ. ઓલ્સનના મતે, "ઓઝોન એક મહત્વપૂર્ણ ગેસ છે. તે વાતાવરણીય રસાયણશાસ્ત્રની ગતિશીલતા અને સમય જતાં મંગળનું વાતાવરણ કેવી રીતે બદલાયું છે તે દર્શાવે છે.
મંગળ ગ્રહનું રહસ્ય
યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સીનું એક્ઝોમાર્સ રોઝાલિન્ડ ફ્રેન્કલિન રોવર, જે 2028 માં લોન્ચ થશે, તેનો હેતુ મંગળ પર જીવનના પ્રાચીન પુરાવા શોધવાનો છે. જો ઓઝોન સ્તર જેવી રક્ષણાત્મક કવચની પુષ્ટિ થાય છે, તો આ શોધ બ્રહ્માંડમાં જીવનની શોધની દિશા બદલી શકે છે. મંગળનું આ રહસ્ય આપણને કહે છે કે આ ગ્રહ ફક્ત લાલ ધૂળ અને ઉજ્જડ મેદાનો નથી, પરંતુ એક સમયે પૃથ્વી જેવું સલામત આશ્રયસ્થાન હોઈ શકે છે. હવે આખી દુનિયા એ જોવા માટે જોઈ રહી છે કે ભવિષ્યની શોધો આ રહસ્યને સંપૂર્ણપણે ઉકેલી શકશે કે નહીં.
