રશિયાએ દાવો કર્યો છે કે તેણે કેન્સર સામે રસી વિકસાવી છે. એન્ટરમિક્સ નામની આ રસી mRNA ટેકનોલોજી પર આધારિત છે, જે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કોવિડ-19 રસી બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. રશિયાની ફેડરલ મેડિકલ એન્ડ બાયોલોજિકલ એજન્સી (FMBA) ના વડા વેરોનિકા સ્કવોર્ટ્સોવાના જણાવ્યા અનુસાર, આ રસીએ તમામ પ્રી-ક્લિનિકલ પરીક્ષણો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા છે, જે તેની સલામતી અને અસરકારકતાની પુષ્ટિ કરે છે.
કયા કેન્સર પર તે કામ કરશે?
સંશોધકો કહે છે કે તેનું પહેલું લક્ષ્ય કોલોરેક્ટલ કેન્સર હશે, જેને મોટા આંતરડાનું કેન્સર કહેવામાં આવે છે. આ રસી શરીરના કોષોને ખાસ પ્રોટીન બનાવવા માટે સૂચના આપે છે, જે કેન્સર કોષો સામે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવને સક્રિય કરે છે. રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ એ જ પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા શરીર વાયરસ, બેક્ટેરિયા અને અન્ય હાનિકારક તત્વોથી પોતાને બચાવે છે. જો વધુ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ સફળ થાય છે, તો આ રસી કેન્સરની સારવારમાં એક મોટી ક્રાંતિ સાબિત થઈ શકે છે.
ભારતમાં કઈ કંપનીઓ રસી બનાવી રહી છે?
સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા સૌથી મોટી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ છે. પુણે સ્થિત આ કંપનીએ ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી HPV રસી Cervix વિકસાવી છે. આ રસી સર્વાઇકલ કેન્સરને અટકાવે છે, જે સ્ત્રીઓમાં કેન્સરથી થતા મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ છે. અહેવાલો અનુસાર, તેની કિંમત ફક્ત 200-400 રૂપિયા રાખવામાં આવી છે, જ્યારે વિદેશી રસીઓની કિંમત ઘણા હજાર રૂપિયા સુધી છે. સરકારે તેને રાષ્ટ્રીય રસીકરણ કાર્યક્રમમાં સામેલ કરી છે.
APAC બાયોટેક
દિલ્હી સ્થિત APAC બાયોટેકે કેન્સરની સારવારમાં વધુ એક મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. કંપનીએ ભારતની પ્રથમ માન્ય ડેંડ્રિટિક સેલ-આધારિત વ્યક્તિગત કેન્સર ઇમ્યુનોથેરાપી APCEDEN વિકસાવી છે. તે દર્દીના પોતાના રક્ત કોષોમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે અને સોલિડ ગાંઠો જેવા કેન્સરમાં અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે. ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ IISc, બેંગ્લોરએ એક કૃત્રિમ સંયોજન વિકસાવ્યું છે જે કેન્સર રસીઓની અસરકારકતામાં વધારો કરી શકે છે. તે લસિકા ગાંઠો સુધી દવા પહોંચાડીને એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને વેગ આપે છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ ભવિષ્યમાં કેન્સર રસી સંશોધનને નવી દિશા આપશે.
બીજી કઈ કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે?
ગ્લેનમાર્ક ફાર્માસ્યુટિકલ્સનું એકમ, ઇચનોસ ગ્લેનમાર્ક ઇનોવેશન પણ રેસમાં છે. કંપનીએ ISB-2001 નામની એક નવી થેરાપી વિકસાવી છે, જે મલ્ટીપલ માયલોમા નામના બ્લડ કેન્સર માટે છે. તે હાલમાં ફેઝ-1 ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં છે અને આ માટે તેણે મોટી યુએસ કંપની AbbVie સાથે કરાર કર્યો છે. આ ઉપરાંત, ImmunoACT (IIT બોમ્બેની સ્પિન-ઓફ કંપની) એ ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી CAR-T થેરાપી NexCAR 19 વિકસાવી છે. તે ખાસ કરીને લ્યુકેમિયા અને લિમ્ફોમા જેવા કેન્સરમાં અસરકારક છે. ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં, 67% દર્દીઓએ સકારાત્મક પ્રતિભાવ આપ્યો, જેમાંથી અડધા દર્દીઓમાં કેન્સરની સંપૂર્ણ મુક્તિ હતી. PGI ચંદીગઢ, KEM મુંબઈ અને ACTREC મુંબઈ જેવી સંસ્થાઓ પણ ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ હેઠળ કેન્સરની દવાઓના પ્રારંભિક ક્લિનિકલ ટ્રાયલ ચલાવી રહી છે.
