કેન્દ્રીય નાણામંત્રીએ તેમનું આઠમું બજેટ રજૂ કરતી વખતે મખાનાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ભારત વિશ્વમાં 90 ટકા મખાનાનું ઉત્પાદન કરે છે. તે જ સમયે, માત્ર બિહાર જ 80 ટકા મખાનાનું ઉત્પાદન કરે છે. નાણામંત્રીએ બિહારમાં મખાના બોર્ડની રચનાની પણ વાત કરી છે. સરકાર મખાનાના ઉત્પાદન પર ભાર આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે ખેડૂતો અને વેપારીઓને ફાયદો થશે.
મખાનાને સુપરફૂડ કહેવામાં આવે છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બિહારમાં મખાના બોર્ડની રચનાની જાહેરાત કરી છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તળાવમાં ઉગાડવામાં આવતા મખાના પર પ્રક્રિયા કેવી રીતે થાય છે? ચાલો જાણીએ તેના વિશે કે તે કેવી રીતે તૈયાર થાય છે.
બિહારના 10 જિલ્લામાં મખાનાની ખેતી થાય છે. બિહારના સીતામઢી, મધુબની, દરભંગા, સુપૌલ, સહરસા, મધેપુરા, અરરિયા, પૂર્ણિયા, કટિહાર અને કિશનગંજમાં મખાના ઉગાડવામાં આવે છે. અહીંથી આવતા મખાનાઓને પણ જીઆઈ ટેગ આપવામાં આવ્યા છે.
મખાના કેવી રીતે વધે છે?
મખાના કમળના છોડનો એક ભાગ છે. અને આ કમળના ફૂલનું જ બીજ છે, જેની પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. મખાનાને પ્રોસેસ કરીને તેને તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેના બીજને ડિસેમ્બર મહિનામાં તળાવ અથવા તો ખાડામાં વાવવામાં આવે છે. અને બીજ વાવતા પહેલા તળાવને સાફ કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
તેના બીજ વાવતી વખતે એ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે તેમની વચ્ચેનું અંતર વધારે ન હોવું જોઈએ. 30 દિવસની અંદર જોવામાં આવે છે કે બીજ અંકુરિત થાય છે કે નહીં.
સાફ કરવાની પ્રકિયા
આ એકત્રિત કરવાનું કાર્ય સરળ નથી. આને ડાઇવિંગ મશીન અથવા વાંસનો ઉપયોગ કરીને પાણીમાંથી બહાર કાઢવામાં આવે છે. આ પછી, તેમને મોટા વાસણોમાં રાખવામાં આવે છે અને સતત હલાવતા રહે છે. આમ કરવાથી મખાના પરની ગંદકી સાફ થઈ જાય છે. આ પછી તેઓ પાણીથી ધોવાઇ જાય છે. હવે સાફ કરેલા બીજને બેગમાં ભરીને નળાકાર પાત્રમાં ભરવામાં આવે છે.
આ કન્ટેનરને જમીન પર લાંબા સમય સુધી ફેરવવામાં આવે છે, જેથી બીજ સરળ બને. આ પછી આ બીજ બીજા દિવસ માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પછી બીજને બીજા દિવસે ઓછામાં ઓછા 3 કલાક સુધી સૂકવવામાં આવે છે.
તે તળ્યા પછી તૈયાર છે
જ્યારે માખણ સારી રીતે સુકાઈ જાય છે ત્યારપછી તેને તળવામાં આવે છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા એક નિશ્ચિત સમય માટે કરવાની હોય છે. તળ્યા પછી તેઓ વાંસના પાત્રમાં સંગ્રહિત કરાય છે. જે ખાસ કાપડથી ઢાંકવામાં આવે છે. યોગ્ય તાપમાન જાળવવા માટે, તેના પર ગાયના છાણનો લેપ લગાવવામાં આવે છે. થોડા કલાકો પછી ફરીથી તેને તળવામાં આવે છે અને તે જ પ્રક્રિયાને અનુસરવામાં આવે છે. દાણા ફૂટ્યા પછી તેમાંથી સફેદ મખાના નીકળે છે.
મખાના ખૂબ જ ફાયદાકારક છે
દરેક ઉંમરના લોકો મખાના ખાઈ શકે છે. તેને હળવા નાસ્તા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. મેદસ્વિતા, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયની બીમારીઓમાં તેને ખાવાથી ફાયદો થાય છે.
