તમે ઘણીવાર સાંભળ્યું હશે કે સવારે હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધારે હોય છે. આ ફક્ત એક કહેવત નથી પરંતુ વૈજ્ઞાનિક સંશોધન દ્વારા સાબિત થયું છે. વિશ્વભરમાં થયેલા ઘણા સંશોધન દર્શાવે છે કે સવારે 6 થી બપોરે 12 વાગ્યાની વચ્ચે સૌથી વધુ હાર્ટ એટેકના કેસ થાય છે.
સવારનો સમય કેમ ખતરનાક છે?
આપણા શરીરમાં એક સર્કેડિયન રિધમ એટલે કે જૈવિક ઘડિયાળ હોય છે. આ ઘડિયાળને કારણે, સવારે શરીરમાં હોર્મોનલ ફેરફારો સૌથી વધુ થાય છે. ઊંઘમાંથી જાગતાની સાથે જ એડ્રેનાલિન અને કોર્ટિસોલ જેવા તણાવ હોર્મોન્સ ઝડપથી વધે છે. આ હોર્મોન્સ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારા વધારે છે.
બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારામાં વધારો
સવારે ઉઠ્યા પછી, બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારા અચાનક વધી જાય છે. જો કોઈની ધમનીઓમાં પહેલાથી જ પ્લેક જમા થઈ ગયો હોય, તો આ વધેલું દબાણ તે પ્લેકને ફાટી શકે છે. પરિણામે, લોહી ગંઠાઈ જાય છે, જેનાથી હૃદયમાં લોહીનો પ્રવાહ અવરોધાય છે અને હૃદયરોગનો હુમલો આવી શકે છે.
લોહીનું જાડું થવું
બીજું કારણ એ છે કે સવારે લોહી ઘટ્ટ થઈ જાય છે. પ્લેટલેટ્સ, એટલે કે લોહીના કણો, વધુ ચીકણા બને છે અને શરીરની ગંઠાવાનું તોડવાની ક્ષમતા ઘટે છે. આ ગંઠાવાનું નિર્માણ થવાની શક્યતા વધારે છે.
રક્ત કોશિકાઓનું સંકોચન
સવારે રક્તકણો વધુ સંકોચાય છે. આનાથી લોહીના પ્રવાહ પર દબાણ વધે છે. જો કોઈ વ્યક્તિને પહેલાથી જ હૃદય રોગ હોય અથવા નબળી ધમનીઓ હોય, તો આવા સમયે હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે.
રિસર્ચ શું કહે છે?
એક રિસર્ચ મુજબ, સવારે 6 વાગ્યાથી બપોરે 12 વાગ્યાની વચ્ચે હાર્ટ એટેકનું જોખમ લગભગ 40 ટકા વધારે હોય છે. સવારે હાર્ટ એટેકથી હૃદયના સ્નાયુઓને સાંજે કે રાત્રે થતા હુમલાની તુલનામાં 20 થી 25 ટકા વધુ નુકસાન થાય છે.
અન્ય ટ્રિગર પરિબળો
સવારે અચાનક ભારે કસરત કરવી, ઊંઘનો અભાવ, સ્ટ્રેસ અથવા ઠંડા વાતાવરણમાં બહાર જવાથી પણ હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધી શકે છે. એટલા માટે ડોકટરો ભલામણ કરે છે કે સવારે ઉઠીને ધીમે ધીમે શરીરને એક્ટિવ કરવું જોઈએ.
હાર્ટ એટેકનું જોખમ ઓછું કરવા શું કરવું?
હાર્ટ એટેકનું જોખમ ઓછું કરવા માટે, સવારે ઉઠતાની સાથે જ ધીમે ધીમે સ્ટ્રેચિંગ કરો, તરત જ ભારે કસરત ન કરો. પૂરતી ઊંઘ લો અને મોડી રાત સુધી જાગતા રહેવાનું ટાળો. જો તમને પહેલાથી જ હૃદયરોગ છે, તો ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ સમયસર દવાઓ લો. સવારનો સમય આપણા હૃદય માટે સૌથી સંવેદનશીલ હોય છે. સાવધાની અને હેલ્ધી લાઈફસ્ટાઈલ અપનાવીને હાર્ટ એટેકનું જોખમ ઘણી હદ સુધી ઘટાડી શકાય છે.
Disclaimer: આ માહિતી વાચકોને વધારે વિગતો પુરી પાડવા માટે છે અને આ સંદર્ભમાં વધારે જાણકારી મેળવવા માટે આપ તજજ્ઞોનો સંપર્ક સાધી શકશો.
