ઈરાનમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગંભીર આર્થિક સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે. મોંધવારી ઝડપથી વધી રહ્યી છે, સ્થાનિક ચલણનું મૂલ્ય ઘટી રહ્યું છે અને રોજગારની તકો ઓછી થઈ રહી છે. આ સ્થિતિથી નારાજ જનતાએ દેશભરમાં સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો શરૂ કર્યા. આ પ્રદર્શનો ધીમે ધીમે ઈરાનના લગભગ તમામ 31 પ્રાંતોમાં ફેલાયા.
મોટા શહેરોમાં પ્રદર્શનો
તેહરાન સહિતના મોટા શહેરોમાં પ્રદર્શનો દરમિયાન હિંસા વધ્યાની માહિતી સામે આવી છે. કેટલાક અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સુરક્ષા દળોએ પ્રદર્શનકારીઓ પર ગોળીબાર કર્યો, જેમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોના મોત થયા. એક સ્થાનિક ડૉક્ટરે નામ જાહેર ન કરવાની શરતે આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે માત્ર તેહરાનની કેટલીક હોસ્પિટલોમાં જ મોટી સંખ્યામાં મૃતદેહો લાવવામાં આવ્યા હતા. આ દાવા મુજબ મૃતકોમાં મોટાભાગના યુવાનો હતા.
મૃત્યુઆંક હજી નક્કી નથી
તેમ છતાં, મૃત્યુઆંક અંગે વિભિન્ન સંસ્થાઓના આંકડા અલગ છે. વોશિંગ્ટન સ્થિત એક માનવ અધિકાર સંગઠને માત્ર ઓળખાયેલા પીડિતોના આધારે ઓછા મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી છે. આ તફાવતનું એક મોટું કારણ એ છે કે પ્રદર્શનો દરમિયાન ઈરાનમાં ઇન્ટરનેટ અને ફોન સેવાઓ મોટા પાયે બંધ કરવામાં આવી, જેના કારણે વિશ્વસનીય માહિતી બહાર પહોંચવી મુશ્કેલ બની.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પ્રતિક્રિયા
આ પરિસ્થિતિએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પ્રતિક્રિયા ઊભી કરી. તે સમયના અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ પર હિંસા થશે તો તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. તેના જવાબમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીએ વિદેશી દબાણને નકારી કાઢ્યું અને સરકાર કડક કાર્યવાહી કરશે તેવો સંકેત આપ્યો.
બાળકોને પ્રદર્શનોથી દૂર રાખવાની ચેતવણી
સરકારી મીડિયા પર સુરક્ષા દળોના અધિકારીઓએ માતાપિતાને તેમના બાળકોને પ્રદર્શનોથી દૂર રાખવાની ચેતવણી આપી. સાથે જ, કેટલાક નિવેદનોમાં વિરોધ કરનારાઓને કાનૂની કાર્યવાહી અને કડક સજા થઈ શકે તેવી વાત પણ કહેવામાં આવી. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા આ વિરોધો માત્ર આર્થિક મુદ્દાઓ પૂરતા સીમિત નથી રહ્યા. તે સરકાર અને જનતા વચ્ચેના વધતા અંતરને પણ દર્શાવે છે. હિંસા, માહિતી નિયંત્રણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વચ્ચે આ સંકટ કઈ દિશામાં જશે તે હજુ અનિશ્ચિત છે.
આ પણ વાંચો : UKમાં X પર પ્રતિબંધની તલવાર, ભારતમાં પણ ઉઠ્યા સવાલ
