રશિયા અને ચીન ચંદ્ર પર ન્યૂક્લિયર રિએકટર બનાવશે, શું છે પ્લાન ?

• રશિયા અને ચીને ચંદ્ર માટે મહત્ત્વનો નિર્ણય લીધો
  
• ચંદ્ર પર બંને દેશ એક પરમાણુ રિએકટર બનાવશે
• ચંદ્ર પર પરમાણુ રિએકટર બેસ માટે વીજળી પેદા કરશે

રશિયન સ્પેસ એજન્સીએ વર્ષ-2030ના દશકમાં ચંદ્રમા પર એક પરમાણુ રિએકટર બનાવવા ચીની સાથે કામ કરવાના આયોજનની જાહેરાત કરી છે. આ રિએકટર ચંદ્રમાન બેસને વીજળી આપવામાં મદદ કરશે. જેથી બંને દેશો સંયુક્ત રીતે સંચાલિત કરશે. વર્ષ-2021માં રશિયા અને ચીનની અવકાશ એજન્સીએ ખુલાસો કર્યો કે તેઓનું લક્ષ્ય ચંદ્રમા પર મળીને એક બેસ બનાવવાનો છે. આ બેસનું નામ આંતરરાષ્ટ્રીય ચંદ્ર સંશોધન સ્ટેશન હશે. એ સમયે ચીને દાવો કર્યો કે આ તમામ ઈચ્છુક દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારો માટે ખુલ્લો છે.

 જોકે, CNSA સાથેના નબળા ઐતિહાસિક સંબંધો અને રોસકોસમોસ સાથેના તાજેતરના તણાવને કારણે નાસાના અવકાશયાત્રીઓને ભાગ્યે જ બેઝની મુલાકાત લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવે છે. હકીકતમાં, યુક્રેન પર હુમલા બાદ અમેરિકાએ રશિયા પર પ્રતિબંધો લગાવ્યા હતા. પ્રતિબંધોના જવાબમાં, રશિયન સ્પેસ એજન્સીએ 2025 સુધીમાં ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશનને છોડી દેવાનો નિર્ણય કર્યો છે. મંગળવારે, રોસકોસ્મોસે જાહેરાત કરી કે તે ચાઇના સાથે પરમાણુ રિએક્ટર બનાવવા માટે ભાગીદારી કરશે જે ચંદ્રના આધારને શક્તિ આપશે.

રશિયા-ચીન પરમાણુ રિએક્ટર બનાવશે

રોસકોસમોસના ડાયરેક્ટર જનરલ યુરી બોરીસોવે કહ્યું, 'અમે અમારા ચાઈનીઝ સાથીદારો સાથે મળીને 2033-2035 સુધીમાં ચંદ્રની સપાટી પર પાવર યુનિટ સ્થાપિત કરવાની યોજના પર વિચાર કરી રહ્યા છીએ.' બોરીસોવે કહ્યું કે આ પડકારજનક કાર્ય સંભવતઃ મનુષ્યોની હાજરી વિના આપમેળે થઈ જશે. આને લગતા જરૂરી તકનીકી ઉકેલો લગભગ તૈયાર છે. મળતી માહિતી અનુસાર, મુજબ, રોસકોસમોસ આ આધાર બનાવવા માટે ચંદ્ર પર કાર્ગોને પરિવહન કરવા માટે મોટા પાયે પરમાણુ સંચાલિત રોકેટનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારી રહ્યું છે.

 ચીન અને રશિયાએ માણસોને પહોંચાડ્યા નથી

જો કે, રશિયન સ્પેસ એજન્સી સામે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે તેઓ તેને કેવી રીતે બનાવવું તે જાણતા નથી. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે પરમાણુ રિએક્ટર ચંદ્રના આધાર માટે જરૂરી હશે, કારણ કે સોલાર પેનલ્સ પૂરતી ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવા અને સંગ્રહિત કરવા માટે શક્ય નથી. Roscosmos કે CNSA એ બેમાંથી કોઈ માણસને ચંદ્રની સપાટી પર મોકલ્યા નથી. આ સિવાય રશિયા ગયા વર્ષે ચંદ્ર મિશનમાં પણ નિષ્ફળ રહ્યું છે. જો કે, ચીને 2013 થી તેના લેન્ડર અને રોવરને સપાટી પર મોકલ્યા છે.