કેન્દ્ર સરકારે GST (ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ) માં અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા સુધારાની જાહેરાત કરી છે. GST કાઉન્સિલની બેઠકના પહેલા દિવસે લેવાયેલા નિર્ણયમાં, કરના હાલના ચાર સ્લેબ ઘટાડીને ફક્ત બે કરવામાં આવ્યા છે. 12% અને 28% સ્લેબ નાબૂદ કરવામાં આવ્યા છે, હવે ફક્ત 5% અને 18% દર રહેશે. આજે કાઉન્સિલની બેઠકનો બીજો દિવસ છે. આજે પણ ઘણી મોટી જાહેરાતો થઈ શકે છે.
સરકારે તેને "નેક્સ્ટ-જનરેશન GST રિફોર્મ" નામ આપ્યું છે, જે 22 સપ્ટેમ્બર 2025 થી દેશભરમાં લાગુ કરવામાં આવશે. તેની સીધી અસર સામાન્ય લોકો, ખેડૂતો, વિદ્યાર્થીઓ, મધ્યમ વર્ગ અને નાના વેપારીઓ પર પડશે. સરકારનો દાવો છે કે આ નિર્ણયથી જીવન સસ્તું થશે અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ઝડપી બનશે.
રોજિંદા વસ્તુઓ પર રાહત
હવે તમારે રસોડાથી લઈને બાથરૂમ સુધી દરરોજ વપરાતી ઘણી વસ્તુઓ પર મોંઘા ટેક્સ ચૂકવવા પડશે નહીં. હવે હેર ઓઈલ, શેમ્પૂ, ટૂથપેસ્ટ, ટોયલેટ સાબુ, શેવિંગ ક્રીમ અને ટૂથબ્રશ જેવી વસ્તુઓ પર 18% ને બદલે ફક્ત 5% GST લાગશે. આ ઉપરાંત, માખણ, ઘી, ચીઝ, ડેરી સ્પ્રેડ, પેકેજ્ડ નાસ્તા અને મિશ્રણ પરનો ટેક્સ 12% થી ઘટાડીને 5% કરવામાં આવ્યો છે. ફીડિંગ બોટલ, ક્લિનિકલ ડાયપર અને સીવણ મશીન પણ ઓછા ટેક્સ સ્લેબમાં આવી ગયા છે, જેના કારણે આ વસ્તુઓ હવે પહેલા કરતા સસ્તી મળશે.
સારવાર અને વીમો પોસાય તેવા હશે
સરકારે આરોગ્ય ક્ષેત્રને લઈને પણ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. હવે આરોગ્ય અને જીવન વીમા પરનો 18% GST સંપૂર્ણપણે દૂર કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી પ્રીમિયમ ચૂકવનારાઓને સીધી રાહત મળશે. મેડિકલ-ગ્રેડ ઓક્સિજન, ડાયગ્નોસ્ટિક કીટ, ગ્લુકોમીટર, ટેસ્ટ સ્ટ્રીપ્સ, સુધારાત્મક ચશ્મા અને થર્મોમીટર પર હવે ફક્ત 5% GST લાગશે. આ ફેરફારથી તબીબી ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પર નિયમિતપણે ખર્ચ કરતા લોકોને ખાસ રાહત મળી છે.
શિક્ષણ સંબંધિત વસ્તુઓ કરમુક્ત છે
બાળકોના શિક્ષણને લગતી ઘણી વસ્તુઓ હવે સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત થઈ ગઈ છે. નકશા, ચાર્ટ, ગ્લોબ, કસરત પુસ્તકો, નોટબુક, પેન્સિલ, શાર્પનર, ક્રેયોન્સ, પેસ્ટલ અને ઇરેઝર પર પહેલા 5% અથવા 12% GST હતો, જે હવે શૂન્ય કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી શાળા શિક્ષણ સંબંધિત ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થશે અને માતાપિતાને સીધી રાહત મળશે.
ખેડૂતોને પણ મોટો ફાયદો થાય છે
કૃષિ ક્ષેત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને સરકારે ખેડૂતોને મોટી ભેટ આપી છે. હવે ટ્રેક્ટરના ટાયર અને ભાગો પર GST 18% થી ઘટાડીને 5% કરવામાં આવ્યો છે. હવે ટ્રેક્ટર પર 12% ને બદલે ફક્ત 5% કર વસૂલવામાં આવશે. બાયો-પેસ્ટીસાઇડ, સૂક્ષ્મ પોષકતત્ત્વો, ટપક સિંચાઈ પ્રણાલીઓ અને આધુનિક કૃષિ મશીનરીને પણ 5% કર સ્લેબ હેઠળ લાવવામાં આવી છે. આનાથી ખેતીનો ખર્ચ ઘટશે અને ખેડૂતોને સીધો ફાયદો થશે.
હવે કાર ખરીદવી થશે સરળ
ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રને રાહત આપવા માટે કર દરોમાં પણ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. હવે કેટલાક પેટ્રોલ, ડીઝલ અને સીએનજી વાહનો, જે પહેલા 28% ટેક્સ સ્લેબમાં હતા, તેમને 18% સ્લેબમાં લાવવામાં આવ્યા છે. ત્રણ પૈડાવાળા વાહનો, 350cc સુધીની મોટરસાયકલ અને માલ પરિવહન માટે વપરાતા વાણિજ્યિક વાહનો પર પણ હવે 18% જીએસટી લાગશે. આનાથી ઓટો ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન મળશે અને ગ્રાહકો માટે વાહનો સસ્તા થશે.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઘરગથ્થુ ઉપકરણો પણ સસ્તા થશે
32 ઇંચથી મોટા એર કંડિશનર, LED/LCD ટીવી, મોનિટર, પ્રોજેક્ટર અને ડીશવોશર પર GST હવે 28% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સના ભાવ ઘટશે અને ઘરના બજેટ પરનો બોજ ઓછો થશે.
હવે GST માં જોડાવાનું સરળ બનશે
સરકારે માત્ર કર દરોમાં ઘટાડો કર્યો નથી, પરંતુ સમગ્ર પ્રક્રિયાને સરળ અને પારદર્શક પણ બનાવી છે. હવે ઓટોમેટિક GST નોંધણી ફક્ત 3 કાર્યકારી દિવસોમાં પૂર્ણ થશે. સિસ્ટમ-આધારિત જોખમ મૂલ્યાંકન દ્વારા કામચલાઉ રિફંડ અને ટેક્સ ક્રેડિટની પ્રક્રિયાને પણ સરળ અને ઝડપી બનાવવામાં આવી છે. આનાથી નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગપતિઓને 'વ્યવસાય કરવાની સરળતા'નો વાસ્તવિક લાભ મળશે.
દિવાળી પહેલા દેશવાસીઓને મોટી ભેટ
GST કાઉન્સિલના નિર્ણયોનું સ્વાગત કરતા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે તેમણે સ્વતંત્રતા દિવસના ભાષણમાં GST સુધારા વિશે વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે, GST દરમાં ઘટાડો અને પ્રક્રિયાગત સુધારાઓનો સીધો લાભ દેશના નાગરિકો, ખેડૂતો, MSME, મધ્યમ વર્ગ, મહિલાઓ અને યુવાનોને થશે. આ પગલાથી દેશમાં વ્યવસાય સરળ બનશે અને નાગરિકોના જીવનમાં સુધારો થશે.
