ફિલ્મ "છાવા"ની સફળતા માટે સૌ કોઇ છત્રપતિ સંભાજી મહારાજ બનેલા વિકી કૌશલની પ્રશંસા કરી રહ્યુ છે. પરંતુ આ ફિલ્મને દર્શકો સુધી પહોંચાડવા માટે જે વ્યક્તિએ દિવસ-રાત મહેનત કરી છે. તેનું નામ લીધા વગર આ સફળતાની ઉજવણી કરવી એ અધુરી છે. એક સમયે વડા પાંવ વેંચીને અને સ્ટૂડિયોમાં ઝાડુ લગાવીને ગુજરાન ચલાવતા ફિલ્મના ડિરેક્ટર લક્ષ્મણ ઉતેકરની જીવન કહાની પણ કોઇ ફિલ્મ સ્ટોરીથી ઓછી નથી.
રિયલ લાઇફ હિરો દિગ્દર્શક લક્ષ્મણ ઉતેકર
શ્રીદેવીની ફિલ્મ "ઇંગ્લિશ વિંગ્લિશ" હોય કે પછી શાહરુખ ખાન અને આલિયા ભટ્ટની "ડિયર ઝિંદગી" ફિલ્મ હોય. તમે ફિલ્મોની ફ્રેમ જોઇને ચોક્કસ આશ્ચર્યચકિત થયા હશો. આ સુંદર ફ્રેમના સર્જક લક્ષ્મણ ઉતેકર છે. તેઓ સિનેમેટોગ્રાફર પણ છે. તેમની સિનેમેટોગ્રાફી જોઇને સૌ કોઇને એવુ લાગતુ હશે કે તેમણે કોઇ મોટી ફિલ્મ ઇન્સ્ટીટ્યુટમાંથી શિક્ષણ લીધુ છે. પરંતુ એવું કઇં જ નથી. લક્ષ્મણે સંઘર્ષના દિવસોમાં જીવનના અનુભવથી તમામ કામ શિખ્યા છે.
લક્ષ્મણ ઉતેકરનું બાળપણ
લક્ષ્મણ ચાર વર્ષનો હતો ત્યારે તેણે પોતાનું ગામ છોડીને મુંબઈ કાકા પાસે રહેવા આવ્યો હતો. રજાઓમાં ગામ પાછો જતો. લક્ષ્મણને અભ્યાસમાં રસ નહોતો તેથી તેણે ઘણી નાની નોકરીઓ કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમનું પહેલું કામ મુંબઈના શિવાજી પાર્કમાં વડાપાંવ વેચવાનું હતું. પછી એક દિવસ BMCના લોકો તેની ગાડી લઈ ગયા. થોડા સમય પહેલા ઇન્ટરવ્યુમાં લક્ષ્મણે જણાવ્યુ હતુ કે, તે પોતે વડાપાંવ વેચવાનો કંટાળો અનુભવતો હતો. પરંતુ તે સમયે તેઓ દિલથી વડાપાંવ બનાવતા અને લોકોને ભાવતા પણ હતા. અને હવે તેઓ દિલથી ફિલ્મો બનાવે છે. અને તે દર્શકોને ગમે પણ છે.
લક્ષ્મણ ઉતેકરના સંઘર્ષની કહાની
એક દિવસ લક્ષ્મણે અખબારમાં એક જાહેરાત જોઈ, જેણે તેનું ભાગ્ય બદલી નાખ્યું. જાહેરાત એવી હતી કે મુંબઈના એક સ્ટુડિયોમાં સફાઈ કામદારની જરૂર છે. લક્ષ્મણ ત્યાં પહોંચ્યો અને પોતાનું કામ શરૂ કર્યું. તેને સ્ટુડિયોનું જીવન અને ભોજન ગમવા લાગ્યું. એકવાર સ્ટુડિયોમાં કોઈ કેમેરા એટેન્ડન્ટ નહોતો અને મુખ્ય કેમેરામેન ગુસ્સે થઈ રહ્યો હતો, ત્યારે સ્ટુડિયો માલિકે લક્ષ્મણ તરફ ઈશારો કરીને કહ્યું, 'અરે, તે બેઠો છે, તેને લઈ જાઓ.' આ રીતે તે કેમેરા એટેન્ડન્ટ બન્યો. પછી તે મુખ્ય કેમેરા એટેન્ડન્ટ, સહાયક કેમેરામેન બન્યા અને અંતે કેમેરામેન બન્યા. લક્ષ્મણે એકવાર દિગ્દર્શક એન્થોની ડિસોઝા માટે એક પ્રોમો દિગ્દર્શિત કર્યો હતો, જેણે તેમને એક મ્યુઝિક વિડિયો દિગ્દર્શિત કરવાની તક આપી હતી. સુભાષ ઘાઈએ આ મ્યુઝિક વિડીયો જોયો અને લક્ષ્મણને તેમની પ્રોડક્શન ફિલ્મ 'ખન્ના એન્ડ ઐયર' ના શૂટિંગ માટે બોલાવ્યા. લક્ષ્મણની ફોટોગ્રાફી ડિરેક્ટર તરીકેની કારકિર્દી આ ફિલ્મથી શરૂ થઈ હતી. આ પછી, લક્ષ્મણને મ્યુઝિક વિડીયો કરવાની તક આપનાર એન્થોનીએ તેમને ફિલ્મ 'બ્લુ' શૂટ કરવાની તક આપી. અક્ષય કુમાર, સંજય દત્ત, લારા દત્તા જેવા મોટા સ્ટાર્સ સાથે બનેલી આ ફિલ્મ બોક્સ ઓફિસ પર ફ્લોપ ગઈ. પરંતુ તેની સિનેમેટોગ્રાફીની ખૂબ ચર્ચા થઈ. લક્ષ્મણ કહે છે, 'લોકોને લાગ્યું કે કોઈ વિદેશીએ 'બ્લુ' ફિલ્મને ગોળી મારી છે.' પણ જ્યારે તેણે મારું નામ ક્રેડિટ્સમાં જોયું, ત્યારે તે કહેવા લાગ્યો, 'આ ખતરનાક માણસ કોણ છે?'" આ પછી, લક્ષ્મણને 'ઈંગ્લિશ વિંગ્લિશ', 'ડિયર જિંદગી', 'હિન્દી મીડિયમ' અને '102 નોટ આઉટ' જેવી ફિલ્મો મળવા લાગી. પણ થોડા સમય પછી લક્ષ્મણને લાગ્યું કે તેણે પૂરતું સિનેમેટોગ્રાફી કરી લીધું છે અને બીજું કંઈક કરવું જોઈએ. તેમને ખ્યાલ આવ્યો કે તેઓ સારી વાર્તા કહી શકે છે અને તેથી, તેમણે પોતાની ભાષા મરાઠીમાં પહેલી ફિલ્મ બનાવી કારણ કે તેઓ વાર્તાની ભાષા, સંસ્કૃતિ અને સ્વાદને સમજતા હતા.
મરાઠી ફિલ્મોથી શરુ કરી ડિરેક્શનની સફર
લક્ષ્મણ ઉતેકરની પ્રથમ ફિલ્મ હતી "ટપાલ". આ ફિલ્મ એક બાળકની કહાની હતી. જે પોતાના બાળપણના મિત્રને ચિઠ્ઠી લખે છે. પરંતુ તેને ડર હોય છે કે આ ચિઠ્ઠી યુવતીના સ્થાને કોઇ બીજાને ન મળી જાય. તેથી તે ટપાલીના મદદથી પોતાની ચિઠ્ઠી શોધવા લાગે છે. લક્ષ્મણની બીજી ફિલ્મ "લાલબાગચી રાણી" હતી. આ ફિલ્મ એક મેંટલી ચેલેંજડ યુવતીની કહાની છે. જે મુંબઇમાં ખોવાઇ જાય છે. પરંતુ લક્ષ્મણ ઉતેકર માટે સૌથી મોટો બ્રેક ત્યારે આવ્યો જ્યારે તેઓએ ફિલ્મ "લુકાછુપી" ડિરેક્ટ કરી. તે પછી ફિલ્મ "મિમી" પણ દર્શકોને પસંદ આવી અને આ ફિલ્મના કલાકારોએ નેશનલ અવોર્ડ પણ જીત્યા હતા.
વિકી કૌશલ સાથે કરી બે ફિલ્મો
લક્ષ્મણની આગામી ફિલ્મ વિકી કૌશલ અને સારા અલી ખાનની ફેમિલી ડ્રામા "ઝરા હટકે જરા બચકે" હતી. લક્ષ્મણે ફરી એકવાર આ હળવી કોમેડીથી દર્શકોને પ્રભાવિત કર્યા અને આ વખતે પણ તેમની ફિલ્મે વિશ્વભરમાં 100 કરોડ રૂપિયાથી વધુની કમાણી કરી. આ ફિલ્મમાં વિકી સાથે કામ કરતી વખતે, લક્ષ્મણે 'છાવા'નું પણ આયોજન કર્યું અને ફરી એકવાર વિકીને પોતાની ફિલ્મમાં કાસ્ટ કર્યો. 'ટપલ' થી 'છાવા' સુધી, લક્ષ્મણની ફિલ્મોનો જબરદસ્ત રેકોર્ડ રહ્યો છે. પ્રશંસા મેળવવા ઉપરાંત, તેમની ફિલ્મો બોક્સ ઓફિસ પર પણ સફળ રહી છે. અને 'છાવા' સાથે, તે એવા મોટા દિગ્દર્શકોની યાદીમાં જોડાઈ ગયો છે જેમણે બોક્સ ઓફિસ પર 500 કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરતી ફિલ્મો આપી છે.
વાસ્તવિક જીવનમાં સિનેમાના પાઠ શીખવ્યા
જ્યારે લક્ષ્મણ શાળાની રજાઓમાં પોતાના ગામ પાછો ફરતો, ત્યારે તે પોતાના ઘરની બહાર બેસીને આકાશમાં ઉડતા વિમાનોને જોતો. વિમાન જોઈને તે તેની માતાને પૂછતો, 'જો કોઈ વિમાનમાં પેશાબ કરે તો શું તે પડી જશે?' લક્ષ્મણની ફિલ્મ 'મિમી' ના અંતે, એક બાળક આવો જ પ્રશ્ન પૂછતો જોવા મળ્યો હતો. લક્ષ્મણને ગણેશ વિસર્જનમાંથી પણ કમાણી થઈ છે જે તેના ખર્ચને પહોંચી વળે છે. શ્રીમંત લોકો ગણેશ વિસર્જન માટે પાણીમાં જવાથી ડરતા હતા, તેથી તેઓ બીજા લોકોને પૈસા આપીને ગણેશજીનું પાણીમાં વિસર્જન કરતા હતા. લક્ષ્મણે આ કામ કર્યું છે. તેમની ફિલ્મ 'લાલબાગચી રાની'માં પણ આવું જ દ્રશ્ય જોવા મળે છે. લક્ષ્મણના અનુભવો તેમના કેટલાક ફિલ્મ દ્રશ્યોમાં પ્રતિબિંબિત થઈ શકે છે, પરંતુ એવું નથી કે તેમને ફિલ્મો બનાવવાની સંપૂર્ણ પ્રેરણા તેમના જીવનમાંથી મળી હોય, જેને દુનિયા 'કઠિન' કહે છે. લક્ષ્મણ કહે છે, 'જ્યારે લોકો કહે છે કે આવા અનુભવો તેમને પ્રેરણા આપે છે, ત્યારે તેઓ જૂઠું બોલે છે!' જ્યારે તમારું પેટ ખાલી હોય અને તમે તેને ભરવા માટે સખત પ્રયાસ કરો છો, ત્યારે તમે ફક્ત તેના પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો છો. તમને બીજા કોઈ કામ માટે પ્રેરણા મળતી નથી.
