દેશમાં દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસુ સમય પહેલા જ આવી ગયું છે અને મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, કેરળ અને તમિલનાડુ સહિત ઘણા રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે. દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ વરસાદને કારણે કેટલાક શહેરો પાણીમાં ડૂબી રહ્યા છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ખાસ કરીને મુંબઈ અને ચેન્નાઈ જેવા મોટા શહેરોમાં વરસાદને કારણે રસ્તાઓ પાણીથી ભરાઈ ગયા છે અને જનજીવન ખોરવાઈ ગયું છે. પરંતુ દેશના કેટલાક શહેરો દર વર્ષે આવી વિનાશનો સામનો કરે છે, જ્યાં વરસાદ અને પછી પૂરને કારણે થતો વિનાશ સમયનું ચક્ર બની ગયું છે.
દર વર્ષે વરસાદને કારણે હાલત ખરાબ હોય
દિલ્હીનો મિન્ટો બ્રિજ રાજધાનીમાં વરસાદનું પ્રતીક બની ગયો છે. દર વર્ષે, પુલ નીચે વરસાદમાં ડૂબી ગયેલી બસ કે કારના દૃશ્યો ડરાવી દે તેવા ભયાનક હોય છે; છતાં, આ અવિરત ચાલુ રહે છે. રાજધાનીમાં રસ્તાઓ અને ગટરોના નિર્માણ પાછળ દર વર્ષે કરોડો રૂપિયા ખર્ચવામાં આવે છે. દિલ્હીને ચમકાવવા માટે મોટા માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સ લાવવામાં આવે છે, છતાં દર વખતે વરસાદ પડે ત્યારે તેની હાલત એવીને એવી જ રહે છે.
પાણી જીવનની જરૂરિયાત છે તે જ જીવનને થોભાવી દે છે. આટલો વિકાસ આટલી પ્રગત્તિ છતા ઠેરના ઠેર આવુ વર્ષોથી થાય છે.
દિલ્હી-મુંબઈ અને ચેન્નાઈ એવા શહેરો છે જે દર વર્ષે વરસાદમાં ડૂબી જાય છે. અહીં સરકારની તૈયારીઓ થોડા વરસાદમાં પણ અપૂરતી લાગે છે અને સામાન્ય લોકોને તેની કિંમત ચૂકવવી પડે છે, જેઓ રોજિંદા કામકાજ માટે ઘરની બહાર નીકળવા મજબૂર છે. આ મહાનગરોમાં, પાણી ભરાયેલા રસ્તાઓ, ઘર ધરાશાયી થવાના અકસ્માતો, વીજળીના વાયર તૂટવા અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિઓ દર વર્ષે વરસાદનું વરવુ સ્વરૂપ દર્શાવે છે. આ માટે દર વર્ષે આયોજન કરવામાં આવે છે અને પૈસા પણ ખર્ચવામાં આવે છે, પરંતુ અંતે બધી વ્યવસ્થા વ્યર્થ જાય છે. પણ આવું કેમ થાય છે?
વધતી વસ્તીનું દબાણ
સૌ પ્રથમ, આ શહેરોની વસ્તી અભૂતપૂર્વ દરે વધી રહી છે. આ મહાનગરો પર પહેલેથી જ વસ્તીનું ભારે દબાણ છે, જેના કારણે માળખાગત સુવિધાઓ વિકસાવવાના દરેક પ્રયાસ અપૂરતા લાગે છે. આ જ કારણ છે કે સામાન્ય વરસાદ પણ આ શહેરો પર ખરાબ અસર કરે છે અને વસ્તી પ્રમાણે જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓનો અભાવ સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. રસ્તાની બાજુમાં બનેલા ફૂટપાથ અને ફ્લાયઓવર લોકોને સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે, પરંતુ વરસાદ દરમિયાન અયોગ્ય ડ્રેનેજ અને સીપેજને કારણે રસ્તાઓ પર પાણી એકઠા થાય છે. આવી સ્થિતિમાં દર વર્ષે વાહન ડૂબવા અને માર્ગ અકસ્માતની ઘટનાઓ બને છે.
