''હમાસને નહીં હરાવીએ તો ઉગ્રવાદીઓ માથું ઊંચકશે'' : ઇઝરાયેલના રાજદૂત ગિલોનનું નિવેદન

• વિશ્વમાં ઉગ્રવાદને ડામવા માટે નિષ્ણાતોએ પોતાના મત કર્યા રજૂ
  
  
• ભારતે ઈઝરાયેલ સાથે સરખામણી કરી પાકિસ્તાન તરફ કર્યો ઈશારો
• બહુપક્ષીય પડકારોને લઈને કરવામાં આવી વિસ્તૃત ચર્ચા

ઈઝરાયેલ-હમાસનાં સંઘર્ષને લઈને ભારત સહિત વિશ્વનાં અનેક દેશોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ભારતમાં ઇઝરાયલના રાજદૂત નાઓર ગિલોને આતંકવાદનાં પુનરુત્થાનને રોકવા માટે હમાસને હરાવવાના વૈશ્વિક મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. હમાસ જેવા આતંકવાદી જૂથો સામેની લડાઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે સર્વોચ્ચ ચિંતાનો વિષય છે.

હમાસની હારનું મહત્વ

ઈમ્પ્લિકેશન્સ ફોર નેશનલ એન્ડ ઈન્ટરનેશનલ સિક્યુરિટી' નામના સિમ્પોઝિયમને સંબોધતા એમ્બેસેડર ગિલોને કહ્યું હતું કે "અહીં સૌથી મોટું ચિત્ર એ છે કે જો આપણે હમાસને હરાવીશું નહીં તો વિશ્વમાં ઉગ્રવાદીઓ માથું ઊંચકશે અને તે થઈ રહ્યું છે. આ બાબત આપણા બધા માટે અસહ્ય છે."

આતંકવાદનાં પડકારની ચર્ચા

ધ જેરુસલેમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્ટ્રેટેજી એન્ડ સિક્યુરિટી (JISS) દ્વારા આયોજિત આ સિમ્પોસિયમમાં આતંકવાદી સંગઠનો દ્વારા ઊભા કરાયેલા બહુપક્ષીય પડકારોની ચર્ચા કરવા માટે નિષ્ણાતોને ભેગા કર્યા હતા. આ પરિસંવાદમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને મુત્સદ્દીગીરીના ક્ષેત્રોમાં હમાસ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને આતંકવાદી સંગઠનો સામે લડવાની તાકીદને પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. આ પરિસંવાદે નિષ્ણાતોને વૈશ્વિક આતંકવાદના મહત્વના મુદ્દા પર તેમની આંતરદૃષ્ટિ વ્યક્ત કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું હતું.

સૈન્ય મજબૂત તો કૂટનીતિ અસરકારક

સંરક્ષણ મંત્રાલયના મુખ્ય સલાહકાર લેફ્ટનન્ટ જનરલ વિનોદ ખંડારેએ સમકાલીન સુરક્ષા પડકારોની જટિલ પ્રકૃતિને વધુ સ્પષ્ટ કરી. તેમણે કૂટનીતિ અને લશ્કરી તાકાત વચ્ચેના આંતરપ્રક્રિયા પર ભાર મૂક્યો. ખંડારેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ''લશ્કરી તૈયારી અસરકારક મુત્સદ્દીગીરી માટે અભિન્ન છે. "દેશોએ સમજવું પડશે કે જ્યાં સુધી સૈન્ય મજબૂત છે ત્યાં સુધી કૂટનીતિ ચાલે છે." લેફ્ટનન્ટ જનરલ ખંડારેએ ઇશારો કર્યો કે ''સંઘર્ષનો યુગ પૂરો થયો નથી. કશું સમાપ્ત થયું નથી તેવું કહેવા માટે વિવિધ મૂલ્યાંકનો અને અભિપ્રાયોની અવગણના કરી શકાતી નથી.'' તેમણે ઉમેર્યુ હતું કે "પ્રોક્સી અને પરંપરાગત બંને સાથે મળીને આગળ વધી શકે છે. કદાચ પ્રોક્સી સંઘર્ષ શરૂ કરી શકે છે, પરંપરાગત અનુસરી શકે છે અથવા તે બંને એક સાથે હોઈ શકે છે અથવા તે પરંપરાગત શરૂઆત હોઈ શકે છે અને પ્રોક્સીઓ અંતરિયાળ પ્રદેશમાં દાખલ કરવામાં આવે છે."

ઈઝરાયેલની સ્થિતિને ભારત સાથે સરખાવી

રક્ષા મંત્રાલયના મુખ્ય સલાહકારે ઈઝરાયેલની સ્થિતિને ભારત સાથે સરખાવી હતી. તેમના મત અનુસાર "આ બધું ચોક્કસપણે એવા ઘણા દેશો માટે પડકારરૂપ બનશે જેઓ મુશ્કેલીગ્રસ્ત પડોશમાં રહે છે અને ઇઝરાયેલ અને ભારત બંને મુશ્કેલીગ્રસ્ત પડોશમાં છે. જેનો કોઈ વિકલ્પ નથી. વિશ્વ અથવા વૈશ્વિક સંસ્થાઓએ જે આપ્યું તેના આધારે અમને વારસામાં મળ્યું છે.''

આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની આવશ્યકતા

આ સિમ્પોઝિયમની ચર્ચાઓએ આતંકવાદી સંગઠનો દ્વારા ઉભા થતા કાયમી ખતરા અને આ સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની આવશ્યકતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. આતંકવાદી સંગઠનો દ્વારા ઊભા કરાયેલા બહુપક્ષીય પડકારોને લગતા વિચારો અને આંતરદૃષ્ટિની આપ-લે કરવા માટે આ પરિસંવાદ નિષ્ણાતો માટે એક મંચ તરીકે સેવા આપે છે. તેણે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા હિતોની સુરક્ષામાં તકેદારી અને સક્રિય પગલાંના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.