ભારત ટૂંક સમયમાં એરબસ C-295 લશ્કરી પરિવહન વિમાનથી સજ્જ થઈ જશે. ખાસ વાત એ છે કે આ એરક્રાફ્ટ પણ ભારતમાં જ બનશે. આ માટે વડોદરામાં ટાટા એરક્રાફ્ટ કોમ્પ્લેક્સ તૈયાર છે, જેનું ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને સ્પેનના વડાપ્રધાન પેડ્રો સાંચેઝ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ભારત પાસે આવા કુલ 56 એરક્રાફ્ટ હશે, જેમાંથી 16 એરક્રાફ્ટ એરબસમાંથી આયાત કરવામાં આવશે અને 40 ભારતમાં બનાવવામાં આવશે. આને ટાટા એડવાન્સ સિસ્ટમ લિમિટેડના ટાટા એરક્રાફ્ટ કોમ્પ્લેક્સમાં બનાવવામાં આવશે. આવો જાણીએ આ વિમાનની શક્તિ અને કયા દેશોમાં આ વિમાન છે.
ટાટા એડવાન્સ સિસ્ટમ્સ આગામી 25 વર્ષ સુધી વિમાનોની કરશે જાળવણી
વર્ષ 2021માં ભારત અને એરબસ વચ્ચે 56 C-295 એરક્રાફ્ટની ડીલ કરવામાં આવી હતી. આ ડીલની કુલ કિંમત 2.5 અબજ ડોલર છે. કરાર સમયે ટાટા ગ્રુપના માનદ અધ્યક્ષ રતન ટાટા હાજર હતા. તેમાંથી 16 એરક્રાફ્ટ એરબસ દ્વારા બનાવવામાં આવશે અને સ્પેનથી ભારત મોકલવામાં આવશે. બાકીના એરક્રાફ્ટ નોએલ ટાટાના નેતૃત્વમાં બનાવવામાં આવશે. વડોદરામાં પ્રથમ એરક્રાફ્ટ 2026 સુધીમાં તૈયાર થઈ જશે અને તમામ એરક્રાફ્ટ 2031 સુધીમાં તૈયાર થઈ જશે. આ પછી ટાટા એડવાન્સ સિસ્ટમ્સ આગામી 25 વર્ષ સુધી ભારતીય વાયુસેનાના આ વિમાનોની જાળવણી કરશે.
90ના દાયકામાં તેનું નામ CASA C-295 હતું
એરબસ C-295ને 90ના દાયકામાં વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. પછી તે CASA C-295 તરીકે ઓળખાતું હતું. CASA C-295એ 28 નવેમ્બર 1997ના રોજ તેની પ્રથમ ઉડાન ભરી હતી. આ એક માધ્યમ વ્યૂહાત્મક પરિવહન વિમાન છે, જેના દ્વારા સામાન અને સૈનિકોને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ સરળતાથી લઈ જઈ શકાય છે. આ સાથે એક સમયે નવ ટન સામાન અથવા 71 સૈનિકો લઈ જઈ શકાય છે.
પરિવહન ઉપરાંત તેને પેરાશૂટ ડ્રોપિંગ, ઈલેક્ટ્રોનિક સિગ્નલ ઈન્ટેલિજન્સ, મેડિકલ ઈવેક્યુએશન અને મેરીટાઈમ પેટ્રોલિંગ માટે ઉપયોગમાં લેવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેના નામનો C CASA માંથી લેવામાં આવ્યો છે. 2 એટલે કે તેમાં 2 એન્જિન છે. 95 એટલે કે તે મહત્તમ 9.5 ટન પેલોડ ઉપાડી શકે છે. આ રીતે તેનું નામ C-295 થઈ ગયું.
હવામાં પણ કરી શકે છે રિફ્યુઅલિંગ
આ એરક્રાફ્ટમાં બે પ્રેટ એન્ડ વ્હીટની ટર્બોપ્રોપ એન્જિન છે, જેની મદદથી એરક્રાફ્ટ 30 હજાર ફીટ સુધીની ઉંચાઈ સુધી પહોંચી શકે છે. તે 481.52 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે ઉડે છે. સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેના દ્વારા હવામાં જ ફિક્સ વિંગ એરક્રાફ્ટ અને હેલિકોપ્ટરમાં રિફ્યુઅલિંગ કરી શકાય છે. 1500 કિગ્રા વજનની દૂર કરી શકાય તેવી રિફ્યુઅલિંગ સિસ્ટમથી સજ્જ આ એરક્રાફ્ટમાં ત્રણ વધારાની ઇંધણ ટાંકી, એક ઓપરેટર કન્સોલ અને 100 ફૂટ લાંબુ હોસ ડ્રમ યુનિટ છે.
ટૂંકા રનવે પરથી ઉપડવામાં સક્ષમ
આ એરક્રાફ્ટ ટૂંકા ટેક-ઓફ અને લેન્ડિંગ માટે સક્ષમ છે. માત્ર 320 મીટરના ટેક-ઓફ અંતર અને 670 મીટરની લેન્ડિંગ ક્ષમતા સાથે તે ટૂંકા રનવે માટે યોગ્ય છે. તે 11 કલાક સુધી સતત ઉડવામાં સક્ષમ છે. તેની પાછળ સ્થાપિત રેમ્પ દરવાજા દ્વારા સૈનિકો અથવા સામાન ઝડપથી લોડ અથવા અનલોડ કરી શકાય છે. ઓટો રિવર્સ ક્ષમતાને કારણે તે 12 મીટર પહોળા રનવે પર 180 ડિગ્રી સુધી ફરી શકે છે.
આ દેશો પાસે છે C-295
આ વિમાનનો ઉપયોગ વિશ્વના 37 દેશોમાં થઈ રહ્યો છે. ઈજિપ્ત, પોલેન્ડ, ઈન્ડોનેશિયા, ભારત, કેનેડા, મેક્સિકો, બ્રાઝીલ સહિત 37 દેશો છે. 1999માં સ્પેનિશ એરફોર્સે પ્રથમ વખત C-295માં રસ લીધો અને 2000માં નવ C-295 એરક્રાફ્ટનો ઓર્ડર આપ્યો. સ્પેનની બહાર પ્રથમ વખત પોલિશ એરફોર્સે 2001માં આવા આઠ એરક્રાફ્ટનો ઓર્ડર આપ્યો હતો. આના બે વર્ષ પછી ડિલિવરી શરૂ થઈ. 2006 અને 2007માં પોલેન્ડે વધુ બે C-295 એરક્રાફ્ટનો ઓર્ડર આપ્યો. જૂન 2012માં વધુ પાંચ એરક્રાફ્ટ માટે સોદો કરવામાં આવ્યો હતો, જે તેને 2013 ના અંત સુધીમાં પ્રાપ્ત થયા હતા.
ઈજિપ્ત પાસે 21 વિમાનોનો કાફલો
ઈન્ડોનેશિયાએ પણ C-295નો ઓર્ડર આપ્યો અને સપ્ટેમ્બર 2012માં પહેલું એરક્રાફ્ટ મેળવ્યું. હવે તે ઇન્ડોનેશિયન એરફોર્સનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. ઈજિપ્તે ઓક્ટોબર 2010માં C-295નો ઓર્ડર આપ્યો હતો અને 2021 સુધીમાં તેની પાસે આવા 21 વિમાનોનો કાફલો હતો.
