Parliament Committee : કેન્દ્ર સરકારે ગુરુવારે 24 સંસદીય સમિતિની રચના કરી

કેન્દ્ર સરકારે ગુરુવારે 24 સંસદીય સમિતિની રચના કરી હતી જેમાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી, કોંગ્રેસ સાંસદ શશિ થરૂર, રામ ગોપાલ યાદવ જેવા અનેક દિગ્ગજ નેતાઓના નામ સામેલ છે. રાહુલ ગાંધીને સંરક્ષણ બાબતોની સમિતિના સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા છે. કોંગ્રેસના સાંસદ શશિ થરૂર વિદેશી બાબતોની સમિતિના અધ્યક્ષ બન્યા છે, જ્યારે રામ ગોપાલ યાદવને આરોગ્ય સમિતિના અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ સિવાય બીજેપી સાંસદ રાધા મોહન સિંહને સંરક્ષણ બાબતોની સમિતિના અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા છે.

સંસદીય સમિતિઓની શા માટે જરૂર છે?

સંસદીય સમિતિની જરૂરિયાત એટલા માટે છે કારણ કે સંસદ પાસે ઘણા કાર્યો છે અને તેને પૂર્ણ કરવાની સમય મર્યાદા ઓછી છે. જેના કારણે જ્યારે કોઈ કામ કે મામલો સંસદમાં આવે છે ત્યારે તે તેના પર ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરી શકતું નથી. ઘણા કાર્યો સમિતિઓ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવે છે, જેને સંસદીય સમિતિઓ કહેવામાં આવે છે. સંસદીય સમિતિઓની રચના સંસદ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે.

આ સમિતિઓ લોકસભા સ્પીકરની સૂચનાઓ પર કામ કરે છે

આ સમિતિઓ લોકસભા સ્પીકરની સૂચનાઓ પર કામ કરે છે અને તેમના રિપોર્ટ સંસદ અથવા સ્પીકરને સુપરત કરે છે. આ સમિતિઓ બે પ્રકારની હોય છે. સ્થાયી સમિતિઓ અને તદર્થ સમિતિઓ. સ્થાયી સમિતિઓનો કાર્યકાળ એક વર્ષનો હોય છે અને તેમની કામગીરી સતત ચાલુ રહે છે. નાણાકીય સમિતિઓ, વિભાગ સંબંધિત સમિતિઓ અને કેટલીક અન્ય પ્રકારની સમિતિઓ સ્થાયી સમિતિઓ છે. કેટલીક વિશેષ બાબતો માટે એડ-હોક સમિતિઓની રચના કરવામાં આવે છે. જ્યારે તેમનું કાર્ય સમાપ્ત થાય છે, ત્યારે આ સમિતિઓનું અસ્તિત્વ પણ સમાપ્ત થઈ જાય છે.

સ્થાયી સમિતિઓ કેટલા પ્રકારની હોય છે?

સામાન્ય રીતે ત્રણ પ્રકારની સ્થાયી સમિતિઓ હોય છે. તેમાં નાણાકીય સમિતિઓ, વિભાગ સંબંધિત સમિતિઓ અને અન્ય પ્રકારની સ્થાયી સમિતિઓનો સમાવેશ થાય છે. નાણાકીય સમિતિઓમાં ત્રણ સમિતિઓ છે. પ્રથમ – અંદાજ સમિતિ, બીજી – જાહેર હિસાબ સમિતિ અને ત્રીજી – સરકારી ઉપક્રમો સંબંધિત સમિતિ. તેમાં 22 થી 30 સભ્યો છે. અંદાજ સમિતિમાં માત્ર લોકસભાના સભ્યો હોય છે.

અંદાજ સમિતિમાં માત્ર લોકસભાના સભ્યો હોય છે

જ્યારે, જાહેર હિસાબો અને સરકારી ઉપક્રમો સંબંધિત સમિતિઓમાં લોકસભાના 15 અને રાજ્યસભાના 7 સભ્યો હોય છે. વિભાગોને લગતી સમિતિઓની સંખ્યા 24 છે. જેમાં કેન્દ્ર સરકારના તમામ મંત્રાલયો અને વિભાગોનો સમાવેશ થાય છે. દરેક સમિતિમાં 31 સભ્યો છે. જેમાં 21 લોકસભા અને 10 રાજ્યસભા સભ્યો છે. આમાં ગૃહ, ઉદ્યોગ, કૃષિ, સંરક્ષણ, વિદેશી બાબતો, રેલવે, શહેરી વિકાસ, ગ્રામીણ વિકાસ જેવા વિભાગોની સમિતિઓ હોય છે.