ભલે એક્સિઓમ મિશન-4 બંધ રાખવામાં આવ્યું હોય, પણ આનાથી એ સવાલ પણ ઉભો થયો છે કે શું અંતરિક્ષમાં ખોરાક બગડતો નથી. ભારતીય વાયુસેનાના પાયલોટ અને અવકાશયાત્રી ગ્રુપ કેપ્ટન શુભાંશુ શુક્લા આ મિશન માટે કેરીનો રસ, મગ અને ગાજરનો હલવો લેવાનું વિચારી રહ્યા હતા. તેમના પરિવારના સભ્યોએ પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. હવે ચાલો જાણીએ કે અંતરિક્ષમાં ખોરાક બગડે છે કે નહીં
નિષ્ણાતો કહે છે કે અંતરિક્ષમાં ખોરાકના બગાડની પ્રક્રિયા પૃથ્વી જેવી નથી. અહીંનું વાતાવરણ અલગ છે. અંતરિક્ષમાં 0 દબાણ છે. ત્યાં હવા નથી. બેક્ટેરિયા અને ફૂગ ઓક્સિજન વિના ટકી શકતા નથી. આ જ કારણે ખોરાક સડી જાય છે. અંતરિક્ષયાનને સંપૂર્ણપણે સીલ કરવામાં આવ્યું છે જેથી હવા તેના સુધી ન પહોંચે.
જ્યારે ખોરાક ઓક્સિડાઇઝ્ડ થતો નથી અને ગરમી તેના પર અસર કરતી નથી, ત્યારે તે લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રહે છે. અહીં તાપમાન ખૂબ ઓછું હોય છે, તેથી બેક્ટેરિયા અને ફૂગ સક્રિય રહી શકતા નથી. પરિણામે, અહીં ખોરાક બગડવાનું જોખમ વધારે છે. પરંતુ એનો એ અર્થ નથી કે ખોરાક ત્યા સડી જ જાય છે અને ખાવાલાયક રહેતો નથી.
અંતરિક્ષમાં કેવા પ્રકારના ખોરાક લઈ જવાામાં આવે?
અંતરિક્ષમાં મુખ્યત્વે બે પ્રકારનો ખોરાક લેવામાં આવે છે. પહેલો ફ્રીઝ-ડ્રાયિંગ ખોરાક છે. આ એવો ખોરાક છે જેનું પાણી પહેલાથી જ દૂર કરવામાં આવે છે જેથી તેમાં બેક્ટેરિયા ન વધે. બીજા પ્રકારના ખોરાકમાં રેડી ટુ ઈટ પ્રોડક્ટ લઈ જવામાં આવે છે અને તેને તેને એટલી ગરમીમાં રાંધવામાં આવે છે કે બધા સુક્ષ્મસજીવો મરી જાય છે.
ખોરાક ક્યારે બગડે છે?
ઉદાહરણ તરીકે, જો ખોરાક સરખી રીતે પેક ન કરવામાં આવે, તે લીક થાય, તાપમાનને નિયંત્રિત કરવામાં સમસ્યા થાય અથવા જો મિશન લાંબા સમય સુધી લંબાય. અહીં ખોરાકમાં ભેજ સામાન્ય રીતે ઘટતો રહે છે. પરિણામે, તેને ખાવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
