Knowledge: થાઈલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે જે મંદિર પર યુદ્ધ છે તેનો માલિક કોણ છે?

પ્રેહ વિહાર મંદિરને લઈને થાઈલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે તણાવ અને લશ્કરી અથડામણો હેડલાઇન્સમાં છે. આ મંદિર બંને દેશોની સરહદ પર ડાંગ્રેક ટેકરીઓમાં 525 મીટર ઊંચા ખડકની ટોપ પર આવેલું છે અને બંને દેશો તેને પોતાનો દાવો કરે છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે તેનો વાસ્તવિક માલિક કોણ છે? 

પ્રેહ વિહાર મંદિરનો ઇતિહાસ

પ્રેહ વિહાર મંદિર વિશે વાત કરીએ તો, આ મંદિર 11મી સદીમાં ખ્મેર સામ્રાજ્યના રાજા સૂર્યવર્મન I દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે ભગવાન શિવને સમર્પિત છે અને તેમાં શિવલિંગ હજુ પણ હાજર છે. તે સમયે ખ્મેર સામ્રાજ્ય કંબોડિયા અને થાઇલેન્ડના ભાગો સુધી વિસ્તરેલું હતું, જેના કારણે બંને દેશો આ મંદિરનો દાવો કરે છે. આ મંદિર થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયાની સરહદ પર ડોંગ્રેક ટેકરીની ટોપ પર સ્થિત છે, જેમાં 800 સીડીઓ અને પાંચ સુંદર ગોપુરમ (પ્રવેશદ્વાર) છે. તે યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે.

વિવાદનું કારણ

આ મંદિર થાઇલેન્ડના સુરીન અને સિસાખેત પ્રાંતો અને કંબોડિયાના પ્રેહ વિહાર પ્રાંતની સરહદ પર આવેલું છે. 1907માં, ફ્રાન્સ એ એક નકશો બનાવ્યો જેમાં મંદિરને કંબોડિયાનો ભાગ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. થાઇલેન્ડે આ નકશાને નકારી કાઢ્યો અને કહ્યું કે મંદિર તેમના પ્રદેશમાં છે.

મંદિરનો માલિક કોણ છે?

1953માં કંબોડિયાની સ્વતંત્રતા પછી પણ આ વિવાદ ચાલુ રહ્યો. 1962માં, આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલય (ICJ) એ ચુકાદો આપ્યો કે પ્રેહ વિહાર મંદિર કંબોડિયાના પ્રદેશમાં છે. કોર્ટે કહ્યું કે 1907ના નકશાના આધારે, મંદિર કંબોડિયાના પ્રદેશમાં આવે છે, અને થાઇલેન્ડે તેની સેના પાછી ખેંચવી પડશે. મંદિર કંબોડિયાને આપવામાં આવ્યું હોવા છતાં, બંને દેશો તેની આસપાસની 4.6 ચોરસ કિલોમીટર જમીનનો દાવો કરે છે. આ જમીનની માલિકી હજુ સ્પષ્ટ નથી, જેના કારણે તણાવ ચાલુ છે.