દરવર્ષે 21 જૂનના રોજ દુનિયાભરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. ભારતની આ વર્ષોજૂની પદ્ધતિ જે સ્વાસ્થ્યમાં ખૂબ જ ફાયદાકારક હોવાનું વિજ્ઞાને પણ સ્વીકાર્યું છે. ભારતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસને લઈને ઉત્સાહનો માહોલ છે. યોગના વિવિધ પ્રકાર છે. સામાન્ય રીતે લોકો યોગ સૂર્યનમસ્કાર, કપાલભ્રાતિ અને પ્રાણાયમ માને છે. પરંતુ તમે જમીન પર જ નહીં દરિયા, નદી કે તળાવના પાણીમાં પણ યોગ કરી ફાયદો મેળવી શકો છો. પાણીમાં યોગ કરવાને 'એક્વા યોગ' (Aqua Yoga) કહેવામાં આવે છે. સામાન્યપણે જમીન પર કરવાના યોગ કરતાં પાણીમાં યોગ કરવાથી શરીરને એક અલગ જ પ્રકારનો ફાયદો અને અનુભવ મળે છે. તેના મુખ્ય ફાયદાઓ નીચે મુજબ છે.
એકવા યોગના અદ્ભૂત ફાયદા
સાંધાના દુખાવામાં રાહત : પાણીમાં શરીરનું વજન લગભગ ૯૦% જેટલું ઓછું થઈ જાય છે. આનાથી ઘૂંટણ, કમર અને સાંધા પર દબાણ બિલકુલ ઘટી જાય છે. આર્થરાઈટિસ (સાંધાનો વા) કે ગંભીર પીઠના દુખાવાથી પીડાતા લોકો માટે આ યોગ આશીર્વાદ સમાન છે.
સ્નાયુઓની મજબૂતી અને સંતુલન : પાણીનો પોતાનો એક કુદરતી અવરોધ (Resistance) હોય છે. જ્યારે તમે પાણીમાં હાથ-પગ હલાવો છો અથવા આસન કરો છો, ત્યારે સ્નાયુઓને વધુ મહેનત કરવી પડે છે. આનાથી કોઈ પણ પ્રકારની ઈજા વગર સ્નાયુઓ ખૂબ જ ઝડપથી મજબૂત અને ટોન્ડ બને છે.
શરીરની લવચીકતા વધે છે : ગરમ અથવા હૂંફાળા પાણીમાં યોગ કરવાથી સ્નાયુઓ જલ્દી ખુલે છે. જે આસનો જમીન પર કરવા અઘરા પડતા હોય, તે પાણીના સપોર્ટના કારણે ખૂબ જ સરળતાથી કરી શકાય છે, જેનાથી શરીરની ફ્લેક્સિબિલિટી વધે છે.
હૃદય અને ફેફસાંની ક્ષમતામાં સુધારો : પાણીની અંદર શ્વાસ પર નિયંત્રણ રાખવું (પ્રાણાયામ કરવો) એ હૃદયના ધબકારાને નિયંત્રિત કરે છે અને ફેફસાંની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે. આનાથી બ્લડ પ્રેશર પણ નિયંત્રણમાં રહે છે.
માનસિક શાંતિ અને તણાવ મુક્તિ : પાણીનો સ્પર્શ કુદરતી રીતે જ મનને શાંત કરનારો છે. એક્વા યોગ કરવાથી શરીરનો થાક ઉતરી જાય છે અને માનસિક તણાવ (Stress & Anxiety) માંથી મુક્તિ મળે છે. તે અનિદ્રા (ઊંઘ ન આવવી) ની સમસ્યામાં પણ રાહત આપે છે.
ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે ફાયદાકારક : ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન મહિલાઓ માટે ભારે કસરત કરવી મુશ્કેલ હોય છે. પરંતુ એક્વા યોગથી ગર્ભવતી મહિલાઓના સ્નાયુઓ રિલેક્સ થાય છે અને પીઠના દુખાવામાં ભારે રાહત મળે છે.
આ પણ વાંચો : International Yoga Day 2026 : આ વર્ષની થીમ 'સ્વસ્થ બુઢાપા માટે યોગ'
