- ચમોલીની ઉરગામ ખીણમાં છે મંદિર
- ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે આ મંદિર
- મંદિરમાં ભગવાન વિષ્ણુને ચઢાવાય છે માખણનો પ્રસાદ
ભારતમાં દરેક તહેવારનું પોતાનું મહત્વ છે. હોળી હોય, દિવાળી હોય, રક્ષાબંધન હોય, ઈદ કે નાતાલ હોય. દરેક તહેવાર દેશમાં અલગ અલગ જગ્યાઓએ અલગ અલગ રીતે ઉજવાય છે. રક્ષાબંધનનો તહેવાર નજીક છે ત્યારે બજારોમાં ખરીદી માટે ભીડ વધી છે અને સાથે લોકો ઘરની સાફસફાઈની તૈયારીઓમાં જોડાઈ ગયા છે. જો કે કેટલાક ધાર્મિક સ્થળો પણ તહેવારો સાથે પણ જોડાયેલા છે. ભારતમાં ઘણા મંદિરો છે, પરંતુ કેટલાક એવા છે જેની સાથે અલગ વાર્તા અથવા ખ્યાલ જોડાયેલો છે. આજે જે મંદિરની વાત થઈ રહી છે તે એકમાત્ર મંદિર છે જેનો સંબંધ રક્ષાબંધન સાથે છે. આ મંદિર માત્ર રક્ષાબંધનના દિવસે જ ખુલે છે. તો જાણો આ મંદિર ક્યાં આવેલું છે અને અહીં કેવી રીતે પહોંચી શકાય છે.
આ મંદિર ક્યાં આવેલું છે
ઉત્તરાખંડના ચમોલી જિલ્લામાં આવેલું છે વંશીનારાયણ મંદિર. અહીં જવા માટે ચમોલીની ઉરગામ ખીણમાં જવું પડે છે. આ મંદિર ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે, તેથી તેનું નામ વંશીનારાયણ મંદિર કહેવાય છે. સ્થાનિક લોકો મંદિરને વંશીનારાયણ તરીકે પણ ઓળખે છે. મંદિરમાં ભગવાન શિવ, ગણેશ અને વન દેવીની મૂર્તિઓ પણ સ્થાપિત છે.
આ મંદિર રક્ષાબંધન પર જ ખુલે છે
એવું માનવામાં આવે છે કે મંદિરના દરવાજા આખું વર્ષ બંધ રહે છે અને માત્ર રક્ષાબંધનના દિવસે જ ખોલવામાં આવે છે. રક્ષાબંધનના દિવસે સ્થાનિક લોકો મંદિરની સફાઈ કરે છે અને પ્રાર્થના કરે છે. એવું કહેવાય છે કે સ્થાનિક લોકો પણ અહીં રક્ષાબંધનનો તહેવાર ઉજવે છે. તહેવારની ઉજવણી કરતા પહેલા લોકો મંદિરમાં પૂજા કરે છે.
પૌરાણિક કથા
માન્યતાઓ અનુસાર ભગવાન વિષ્ણુએ રાજા બલિના અહંકારને કચડી નાખવા માટે વામન તરીકે અવતાર લીધો હતો. દરમિયાન રાજા બલિએ ભગવાન વિષ્ણુને પોતાના દ્વારપાલ બનાવવાનું વચન માંગ્યું. માતા લક્ષ્મી તેમને પાછા લાવવા માંગતા હતા અને તેથી નારદ મુનિએ તેમને રાજા બલિને સંરક્ષણ દોરો બાંધવાનો ઉપાય આપ્યો. માતા અહીં દૂરની ખીણમાં રોકાયા ત્યારથી જ અહીં રક્ષાબંધનનો તહેવાર મનાવવામાં આવ્યો હતો.
માખણનો પ્રસાદ
આ મંદિર સાથે એક દંતકથા જોડાયેલી છે. કહેવાય છે કે ભગવાન વિષ્ણુના વામન અવતારને અહીં મોક્ષ મળ્યો હતો. લોકો મંદિર પાસે પ્રસાદ બનાવે છે, જેના માટે દરેક ઘરમાંથી માખણ પણ આવે છે. પ્રસાદ તૈયાર થયા બાદ તેને ભગવાન વિષ્ણુને અર્પણ કરવામાં આવે છે.
કેવી રીતે પહોંચશો
આ મંદિર ઉરગામ ગામથી 12 કિલોમીટર દૂર છે. અહીં પહોંચવા માટે અમુક કિલોમીટર ચાલીને જવું પડે છે. જો તમે ટ્રેનમાં જતા હોવ તો તમારે હરિદ્વાર-ઋષિકેશ રેલવે સ્ટેશન પર ઉતરવું પડશે. માર્ગ દ્વારા જશો તો ઋષિકેશથી જોશીમઠનું અંતર લગભગ 225 કિલોમીટર છે. જોશીમઠથી ખીણ 10 કિમી દૂર છે અને અહીંથી તમે ઉરગામ ગામ પહોંચી શકો છો. આ પછી પગપાળા રસ્તો છે તેના પરથી જવું પડે છે.
