આખી દુનિયામાં દર વર્ષે ગરમી નવા રેકોર્ડ તોડતી રહે છે. વર્ષ-2023ની વધતી જતી ગરમી સમગ્ર વિશ્વમાં અનુભવાઈ હતી. ગત વર્ષએ આપણી પૃથ્વીના અત્યાર સુધીના સૌથી ગરમ વર્ષનો રેકોર્ડ ધરાવે છે. પરંતુ ટૂંક સમયમાં 2024નું વર્ષ સૌથી ગરમી ધરાવતો હોવાનું વર્ષ હોવાનો રેકોર્ડ પણ બનાવવા જઈ રહ્યું છે. યુરોપિયન ક્લાઈમેટ એજન્સી દ્વારા આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
વૈજ્ઞાનિકોએ આ અંદાજને વિશ્વ માટે ખતરાની ઘંટડી ગણાવી છે. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પહેલીવાર છે કે, જ્યારે આ વર્ષે વિશ્વનું તાપમાન 1.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (2.7 ડિગ્રી ફેરનહીટ) કરતાં વધુ પહોંચી ગયું છે. એક વર્ષમાં આટલું વધી રહેલું તાપમાન 2015ના પેરિસ કરારમાં નિર્ધારિત લક્ષ્ય કરતાં અલગ છે.
મહત્વની બેઠક યોજાશે
ગરમ વર્ષ તરીકેનો આ રિપોર્ટ એવા સમયે પણ આવ્યો છે જ્યારે જળવાયુ પરિવર્તનને છેતરપિંડી ગણાવનાર રિપબ્લિકન પાર્ટીના નેતા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફરીથી રાષ્ટ્રપતિ બન્યા છે. ત્યાં પોતે. આગામી સપ્તાહે અઝરબૈજાનમાં યોજાનારી યુનાઈટેડ નેશન્સ ક્લાઈમેટ કોન્ફરન્સ COP29 પહેલા આવેલા આ અંદાજે ચિંતા વધારી છે. આ તાજેતરનો રેકોર્ડ COP29 પર સરકારોને બીજી કડક ચેતવણી આપે છે કે તાપમાનમાં વધારાને રોકવા માટે તાત્કાલિક એક્શન લેવાની જરૂર છે.
વર્ષ-2015નો પેરિસ કરાર શું છે?
વર્ષ-2015માં પેરિસમાં કરવામાં આવેલ આ કરાર મૂળભૂત રીતે વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો 2 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી નીચે રાખવા સાથે સંબંધ ધરાવે છે. કારણ કે વૈજ્ઞાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે 2 ડિગ્રીથી વધુ તાપમાન પૃથ્વીના વાતાવરણમાં ખૂબ જ મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે. જેના કારણે દરિયાની સપાટીની ઉંચાઈમાં વધારો, પૂર, જમીનનો ઘટાડો, દુષ્કાળ, જંગલમાં આગ જેવી આપત્તિઓ વધી શકે છે. તેથી, સામેલ તમામ દેશોને વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો 1.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી જાળવવા પ્રયાસ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું.
તાપમાન વધવાનું કારણ શું છે?
એજન્સીએ તાપમાનમાં વધારાના અન્ય ઘણા કારણો પણ દર્શાવ્યા છે. તેનું સૌથી મોટું કારણ અલ નિનો છે. આ ઘટના વિશ્વના સૌથી મોટા મહાસાગર પેસિફિક મહાસાગરમાં બને છે. જેના કારણે તાપમાન ગરમ થાય છે. તેના આગમનને કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં હવામાન પર અસર જોવા મળે છે અને વરસાદ, ઠંડી અને ગરમીમાં તફાવત જોવા મળે છે. બીજું કારણ જ્વાળામુખી ફાટવું છે જેના કારણે નીકળતી રાખ અને ધૂમાડો આબોહવા પરિવર્તનમાં વધારો કરે છે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આને એલાર્મ બેલ તરીકે જોવું જોઈએ
