- મૉસ્કોમાં આ વૈશ્વિક આતંકી સંગઠને આતંકી હુમલાને અંજામ આપ્યો હતો
- રશિયા, અમેરિકા, અફઘાનિસ્તાન, પાકિસ્તાન જેવા દેશોમાં આઈએસ હુમલા કરી ચુક્યું છે
- આતંકવાદી સંગઠન આઈએસના કાળા કરતૂતથી આખી દુનિયા વાકેફ
રશિયાની રાજધાની મૉસ્કોમાં શુક્રવારે સાંજે એક કોન્સર્ટ હોલમાં હુમલો થયો હતો. અહીં પહેલા કેટલાક વિસ્ફોટો બાદ ભારે ગોળીબાર થયો હતો. આ ઘટનામાં અત્યાર સુધીમાં 130થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. તે જ સમયે, લગભગ 150 લોકો ઘાયલ થયા છે. અમેરિકાના વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે આ બોમ્બ વિસ્ફોટો પાછળ આતંકી સંગઠન IS (ઇસ્લામિક સ્ટેટ)-ખોરાસનનો હાથ છે.
અહેવાલો અનુસાર, તાજેતરમાં જ અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે IS આતંકવાદીઓ રશિયા પર હુમલાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર, આની જવાબદારી લેતા તેણે તેના નાગરિકો અને રશિયન અધિકારીઓને ચેતવણી આપી હતી. જો કે તેમ છતાં આઈએસ-ખોરાસાને આ હુમલો કર્યો હતો. આવો અમે તમને જણાવીએ કે ISની રચના ક્યારે, શા માટે અને કેવી રીતે થઈ...
આઈએસ-ખોરાસાનની રચના ક્યારે થઈ?
1999માં સ્થપાયેલા IS વિશે દુનિયા 2014 પછી જ જાણવા લાગી. આ પહેલા સીરિયા, ઈરાક કે અન્ય દેશોમાં તેનો કોઈ પ્રભાવ નહોતો.આઈએસ-ખોરાસન એ આઈએસની એક શાખા છે જેની સ્થાપના જાન્યુઆરી 2015માં તાલિબાન અને અમેરિકાના કટ્ટર દુશ્મન ગણાતા તાલિબાનના પાકિસ્તાની સહયોગીના અસંતુષ્ટ સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ખોરાસન શબ્દ એક પ્રાચીન પ્રદેશના નામ પર આધારિત છે જેમાં એક સમયે ઉઝબેકિસ્તાન, અફઘાનિસ્તાન, તુર્કમેનિસ્તાન અને ઇરાકનો સમાવેશ થતો હતો. હાલમાં તે અફઘાનિસ્તાન અને સીરિયા વચ્ચેનો ભાગ છે.
આઈએસના ખોરાસાન મોડ્યુલને 'ખોરાસન ગ્રુપ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ જૂથમાં અલગ-અલગ વિચારધારા ધરાવતા આતંકવાદી સંગઠન અલ કાયદા સાથે જોડાયેલા લોકો સામેલ છે. આ જૂથ મુખ્યત્વે સીરિયા અને ખોરાસાનથી ચલાવવામાં આવે છે.
ISનો પાયો 2006માં બગદાદીએ નાખ્યો હતો. લાંબા યુદ્ધ પછી અમેરિકાએ ઈરાકને સદ્દામ હુસૈનના ચુંગાલમાંથી મુક્ત કરાવ્યું હતું. પરંતુ આ સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કરતી વખતે, ઇરાક સંપૂર્ણપણે બરબાદ થઈ ગયું હતું. અમેરિકન સૈન્ય ઇરાક છોડતાની સાથે જ ઘણા નાના જૂથોએ તેમની સત્તા માટે લડવાનું શરૂ કર્યું. તેમાંથી એક જૂથનો નેતા અબુ બકર અલ-બગદાદી હતો, જે ઇરાકમાં અલ-કાયદાનો વડા હતો. તે 2006 થી ઇરાકમાં પોતાનું મેદાન તૈયાર કરવામાં વ્યસ્ત હતો, પરંતુ તે સમયે તેની પાસે ન તો પૈસા હતા, ન કોઈ મદદ, ન લડવૈયાઓ. .
વાસ્તવમાં, 2011માં ઇરાકમાંથી અમેરિકન સૈન્ય પરત ફર્યું ત્યાં સુધીમાં તેણે ઇરાકી સરકારને બરબાદ કરી દીધી હતી. સદ્દામ માર્યો ગયો હતો. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યું હતું અને સૌથી મોટી વાત એ હતી કે તેણે ઈરાકમાં એક ખાલી સત્તા છોડી દીધી હતી. સંસાધનોની અછતને કારણે બગદાદી તે સમયે વધુ સફળ થઈ શક્યો ન હતો. જો કે, ઈરાકને કબજે કરવા માટે, ત્યાં સુધીમાં તેણે અલ-કાયદા ઈરાકનું નામ બદલીને આઈએસઆઈ એટલે કે ઈસ્લામિક સ્ટેટ ઓફ ઈરાક કરી દીધું હતું.
બગદાદીએ પોતાની સાથે સદ્દામ હુસૈનની સેનાના કમાન્ડરો અને સૈનિકોનો સમાવેશ કર્યો હતો. આ પછી તેણે પોલીસ, આર્મી ઓફિસ, ચેકપોઇન્ટ અને રિક્રુટિંગ સ્ટેશનને નિશાન બનાવવાનું શરૂ કર્યું. અત્યાર સુધીમાં હજારો લોકો બગદાદી સાથે જોડાઈ ચૂક્યા હતા, પરંતુ હજુ પણ બગદાદીને ઈરાકમાં તે સફળતા મળી ન હતી. ઈરાકથી નારાજ બગદાદીએ સીરિયા જવાનું નક્કી કર્યું. ત્યારે સીરિયા ગૃહયુદ્ધનો સામનો કરી રહ્યું હતું. અલ-કાયદા અને ફ્રી સીરિયન આર્મી ત્યાંના બે સૌથી મોટા જૂથો હતા.
પહેલા ચાર વર્ષ સુધી બગદાદીને સીરિયામાં કોઈ મોટી સફળતા મળી ન હતી. આ પછી તેણે ફરી એકવાર પોતાના સંગઠનનું નામ બદલીને IS (ઈસ્લામિક સ્ટેટ ઓફ ઈરાક એન્ડ સીરિયા) કરી દીધું. જૂન 2013 માં, ફ્રી સીરિયન આર્મીના જનરલે પ્રથમ વખત આગળ આવીને વિશ્વને અપીલ કરી કે જો તેમને હથિયારો નહીં મળે તો તેઓ એક મહિનાની અંદર વિદ્રોહીઓ સાથેનું યુદ્ધ હારી જશે. આ અપીલના એક સપ્તાહની અંદર અમેરિકા, ઈઝરાયેલ, જોર્ડન, તુર્કી, સાઉદી અરેબિયા અને કતારએ ફ્રી સીરિયન આર્મીને હથિયાર, પૈસા અને તાલીમ આપવાનું શરૂ કરી દીધું. આ દેશોએ તમામ આધુનિક હથિયારો, ટેન્ક વિરોધી મિસાઈલ, દારૂગોળો, બધું જ સીરિયા મોકલ્યું અને અહીંથી આઈએસના દિવસો બદલાઈ ગયા. વાસ્તવમાં, જે હથિયારો ફ્રી સીરિયન આર્મી માટે હતા, તે એક વર્ષની અંદર IS પાસે પહોંચી ગયા કારણ કે ત્યાં સુધીમાં IS ફ્રી સીરિયન આર્મીમાં ઘૂસણખોરી કરી ચૂક્યું હતું. ઉપરાંત, ISએ સીરિયામાં સ્વતંત્રતા સેનાનીનો માસ્ક પહેરીને દુનિયાને છેતર્યા. આ માસ્કની આડમાં ખુદ અમેરિકાએ પણ અજાણતા ISના આતંકવાદીઓને તાલીમ આપી હતી.
આઈએસ-ખોરાસાને ભૂતકાળમાં પણ અનેક આતંકી હુમલાઓ કર્યા છે
આઈએસ-ખોરાસાને ભૂતકાળમાં પણ અફઘાનિસ્તાનમાં અનેક આતંકી હુમલાઓ કર્યા છે. 2021 માં, જ્યારે તાલિબાનોએ સત્તા સંભાળી લીધા પછી યુએસએ અફઘાનિસ્તાનમાંથી તેના સૈનિકોને પાછી ખેંચવાનો નિર્ણય કર્યો, ત્યારે કાબુલ એરપોર્ટની બહાર બે આત્મઘાતી હુમલા થયા. આ હુમલાઓમાં અમેરિકન મરીન કમાન્ડો સહિત ઓછામાં ઓછા 60 લોકો માર્યા ગયા હતા. પાંચ અમેરિકન સૈનિકો સહિત 100થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે.
આતંકવાદી સંગઠને મે મહિનામાં કાબુલમાં કન્યા શાળામાં થયેલા ઘાતક વિસ્ફોટની જવાબદારી લીધી હતી, જેમાં 68 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 165 ઘાયલ થયા હતા. IS-ખોરાસાને જૂનમાં બ્રિટિશ-અમેરિકન HALO ટ્રસ્ટ પર પણ હુમલો કર્યો હતો, જેમાં 10 માર્યા ગયા હતા અને 16 અન્ય ઘાયલ થયા હતા.
