તાલિબાન શાસક અફઘાનિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી અમીર ખાન મુત્તાકી ભારતની મુલાકાતે છે અને શુક્રવારે તેમણે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સાથે મુલાકાત કરી હતી. બંને નેતાઓ વચ્ચેની મુલાકાત નવી દિલ્હીના હૈદરાબાદ હાઉસ ખાતે બંધ દરવાજા પાછળ થઈ હતી.
અફઘાનિસ્તાન તેની ભૂમિનો ઉપયોગ કોઈપણ દેશ વિરુદ્ધ થવા દેશે નહીં
બેઠક દરમિયાન, તાલિબાનના મંત્રીએ ભારતને સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે અફઘાનિસ્તાન તેની ભૂમિનો ઉપયોગ કોઈપણ દેશ વિરુદ્ધ થવા દેશે નહીં, જેનો સીધો ઉલ્લેખ પાકિસ્તાન તરફ હતો.
વેપાર, વિકાસ અને સુરક્ષાના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ
બેઠક બાદ એક પત્રકાર પરિષદમાં, મુત્તાકીએ કહ્યું કે જયશંકર સાથેની તેમની વાતચીત "ફળદાયી અને સ્વપ્નદ્રષ્ટા" રહી. બંને પક્ષો વેપાર, વિકાસ અને સુરક્ષાના ક્ષેત્રોમાં સહયોગને વધુ વધારવા સંમત થયા.
ભારતની માનવતાવાદી સહાય માટે પણ આભાર વ્યક્ત કર્યો
તેમણે કહ્યું, "અમે અફઘાનિસ્તાનમાં વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ ચાલુ રાખવા અને વિસ્તૃત કરવાના ભારતના નિર્ણયનું સ્વાગત કરીએ છીએ." મુત્તાકીએ અફઘાનિસ્તાનમાં તાજેતરના ભૂકંપ અને પૂર દરમિયાન ભારતની માનવતાવાદી સહાય માટે પણ આભાર વ્યક્ત કર્યો.
બંને દેશોએ સંયુક્ત વેપાર સમિતિની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય લીધો
મુત્તાકીએ જાહેરાત કરી કે બંને દેશોએ સંયુક્ત વેપાર સમિતિની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ સમિતિ દ્વિપક્ષીય વેપારમાં મુશ્કેલીઓ દૂર કરવા માટે કામ કરશે. ઓગસ્ટ 2021 માં તાલિબાનના સત્તામાં પાછા ફરવાથી અફઘાનિસ્તાન અને ભારત વચ્ચેની આર્થિક ભાગીદારી અટકી ગઈ છે. આ સમિતિ આર્થિક ભાગીદારીને વેગ આપવા માટે કામ કરશે.
પાકિસ્તાને આડકતરી ધમકી
સુરક્ષા અંગે, તાલિબાનના વિદેશ પ્રધાન મુત્તાકીએ જણાવ્યું હતું કે તેમની સરકાર પ્રાદેશિક સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે કહ્યું, "અમે સુરક્ષા સહયોગની વિગતવાર ચર્ચા કરી. અમે કોઈપણ દેશ વિરુદ્ધ અફઘાન જમીનનો ઉપયોગ થવા દઈશું નહીં. બંને પક્ષો આ મુદ્દા પર સંપર્કમાં રહેશે."
તાલિબાનના વિદેશ પ્રધાને ભારતને ખાતરી આપી
પાકિસ્તાન અને તેના પ્રાયોજિત આતંકવાદીઓએ અગાઉ ભારત વિરુદ્ધ અફઘાન જમીનનો ઉપયોગ કર્યો છે. ભારત તાલિબાન સાથે આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યું છે, જેના કારણે તાલિબાનના વિદેશ પ્રધાને ભારતને આ ખાતરી આપી હતી.
મુત્તાકીએ તેને "સીમાપાર કાર્યવાહી" થી દૂર રહેવાની ચેતવણી આપી
પાકિસ્તાન પર પરોક્ષ ટિપ્પણીમાં, મુત્તાકીએ તેને "સીમાપાર કાર્યવાહી" થી દૂર રહેવાની ચેતવણી આપી. તેમણે કહ્યું કે આવી વ્યૂહરચના કોઈ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવશે નહીં. તેમણે કહ્યું, "અફઘાન લોકોની ધીરજ અને હિંમતને પડકારવી જોઈએ નહીં." જો કોઈને કોઈ શંકા હોય, તો તેમણે બ્રિટન, સોવિયેત રશિયા અથવા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને પૂછવું જોઈએ.
અફઘાનિસ્તાન ભારત અને પાકિસ્તાન બંને સાથે "શાંતિપૂર્ણ અને મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો" ઇચ્છે છે
જોકે, મુત્તાકીએ આ તીક્ષ્ણ ટિપ્પણી પછી પોતાનું વલણ નરમ પાડતા કહ્યું કે અફઘાનિસ્તાન ભારત અને પાકિસ્તાન બંને સાથે "શાંતિપૂર્ણ અને મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો" ઇચ્છે છે. તેમણે ઉમેર્યું, "પરંતુ આ એકપક્ષીય રીતે શક્ય બનશે નહીં."
ભારતની વિકાસ સહાય અને ભવિષ્યમાં સુરક્ષા સહયોગ અંગે ચર્ચા
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જયશંકર અને મુત્તાકી વચ્ચેની બેઠકમાં મુખ્યત્વે અફઘાનિસ્તાનમાં ભારતની વિકાસ સહાય અને ભવિષ્યમાં સુરક્ષા સહયોગ અંગે ચર્ચા થઈ હતી. ભારતે છેલ્લા બે દાયકામાં અફઘાનિસ્તાનમાં પુનર્નિર્માણ પ્રોજેક્ટ્સમાં $3 બિલિયનથી વધુનું રોકાણ કર્યું છે, જેમાં રસ્તાઓ, શાળાઓ, હોસ્પિટલો અને સંસદ ભવનનો સમાવેશ થાય છે.
