ઈરાન સમજૂતી (Iran Deal) વચ્ચે એકલા પડી ગયેલા ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુના મુશ્કેલ દિવસો શરૂ થઈ ગયા હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. છેલ્લા 48 કલાકમાં અમેરિકાએ ઇઝરાયેલને એક પછી એક 4 મોટા ઝટકા આપ્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરમાં નિવેદન આપ્યું છે કે, "જો હું ન હોત તો ઇઝરાયેલ બરબાદ થઈ ગયું હોત." ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલને સીરિયા કરતાં પણ નબળો દેશ ગણાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે હિઝબુલ્લાહ સામે ઇઝરાયેલ કરતાં સીરિયા વધુ સારી રીતે લડી શકે છે. ઓક્ટોબર 2026માં ઇઝરાયેલમાં વડાપ્રધાન પદની ચૂંટણી પ્રસ્તાવિત છે, તેવામાં અમેરિકાનું આ વલણ નેતન્યાહુ માટે મોટો આંચકો છે.
ઇઝરાયેલને લાગેલા 4 મોટા ઝટકા:
ઈરાન ડીલમાંથી આઉટ: અમેરિકાએ ઈરાન સાથેની સમજૂતીમાં ઇઝરાયેલની શરતોને સામેલ કરી નથી. ઇઝરાયેલ ઈચ્છતું હતું કે આ ડીલમાં લાંબી દૂરીની મિસાઈલોના નિર્માણ પર પ્રતિબંધ મુકાય, પરંતુ અમેરિકાએ તેની વાત માની નથી.
દસ્તાવેજો આપવાનો ઇનકાર: ઇઝરાયેલે અમેરિકા પાસે ઈરાન ડીલ સંબંધિત એમઓયુ (MoU) ની નકલ માંગી હતી, પરંતુ અમેરિકાએ તે આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે.
મુલાકાતનો સમય ન મળ્યો: મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પીએમ બેન્જામિન નેતન્યાહુ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને મળવા માંગે છે, પરંતુ વ્હાઇટ હાઉસે તેમને હજુ સુધી મુલાકાતનો કોઈ સમય આપ્યો નથી.
રક્ષા મંત્રીના વિઝા રિજેક્ટ: ઇઝરાયેલના કટ્ટરપંથી રક્ષા મંત્રી ઇતામાર બેન-ગ્વીરને અમેરિકાએ સ્પેશિયલ વિઝા આપવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે, જે ઇઝરાયેલ માટે મોટો રાજદ્વારી ઝટકો માનવામાં આવે છે.
અમેરિકાએ નેતન્યાહુને કેમ એકલા છોડ્યા?
ઈરાન સાથેના તણાવની શરૂઆતમાં અમેરિકા ઇઝરાયેલની સાથે હતું, પરંતુ સમજૂતી વખતે તેને સાઇડલાઇન કરી દેવાયું. વાસ્તવમાં, ઇઝરાયેલ ઈરાન સાથે કોઈ પણ પ્રકારની ડીલ ઈચ્છતું ન હતું, જ્યારે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, કતાર અને કુવૈત જેવા ખાડી દેશો તેમજ નાટો દેશ તુર્કી પણ ઈરાન સાથે સમજૂતીના પક્ષમાં હતા.
આ સિવાય, નેતન્યાહુએ ટ્રમ્પને એવો ભરોસો આપ્યો હતો કે યુદ્ધ શરૂ થતાં જ ઈરાનમાં તખ્તાપલટ થઈ જશે, પરંતુ એવું કંઈ ન થયું. આ કારણે ટ્રમ્પનો નેતન્યાહુ પરથી ભરોસો ઉઠી ગયો છે. અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ પણ ઇઝરાયેલના વિરોધમાં હોવાનું કહેવાય છે, જેના કારણે નેતન્યાહુ વૈશ્વિક સ્તરે અલગ-થલગ પડી ગયા છે.
આ પણ વાંચો:
